ኣብዚ ሐዚ እዋን ዝኒሀ ናይ ዓድና ኩነታት እንታይ ይጠልበና ኣሎ ኢልና እንተሓቲትና ነፃ ኮይንካ ምዝርራብን መፍትሒ ሓሳባት ምንዳይን ዝብል አዩ ግቡእ መልሲ ክኾን ዝኽእል። ብርክት ዝበሉ ሰብ ተሞኩሮ “መፍትሕታት ኣብዛ ሃገር ዘሎ ፖለቲካዊ ፀገማት” ኢሎም ካብ ዝፍንውዎም ዘለው ነጥብታት እቲ ዝዓዘዘ ሚዛን ዝወስድ “ኩሎም ሓይልታት ብሓባር ዝዝትዩሉ መድረኽ ምፍጣር” ዝብል እዩ። እዙይ ንምግባር ድማ ነፃ መድረኽ ዝፈጥራ ነፃ ትካላት ወይ ውዳብታት ክህልዋ ግድን ይብል። እቲ ሃገራዊ ኩነታት ብኸምዚ ዝበለ ኣገባብ እንተዘይተኸይዱ፤ ኢህወደግ ብዝገብሮ ፃዕሪ ጥራይ ክፍታሕ እዩ ዝብል ተስፋ ዘለዎ ለባም የልቦን። ንህልውና ዓድን  ምርግጋፅ ዘላቒ ረብሓ  ህዝብን ክበሃል ድማ ክትግበር ዝግበኦ አዩ። እዙይ ንመራሒ መንግስቲ ዝኾነ ኢህወደግ ጥራይ ዝሕደግ ዘይኮነስ ናይ ኩሉ ዜጋ ጉዳይ ስለ ዝኾነ ዝከኣለና ክንገብር ይግባእ።

ተጋዳላይ ስዩም መስፍን፦

 

ውራይና፦ እቲ ሐዚ ኣብዛ ሃገር ዘሎ ፀገም ምንጩን እንታይነቱን ብኣኻ ከመይ ትገልፆ?

ተጋዳላይ ስዩም መስፍን፦ ንቐደም እቲ ፀገም ንብሎ ዘለና እንታይ እዩ፣ ናይ ሓባር ምርድዳእ ኣለና ዶ ዝብል ምርኣይ ከድልየና እዩ ቅድሚ ናብ ምንጩ ምኻድ። ስለዚ ዘጋጥሙና ዘለው ፀገማት እንታይ ይመስሉ? እንታይ ከ እዩ ባህሪኦም፣ ኣሰላልፈኦም? ኢልካ ምርኣይ እዩ ፅቡቕ ዝመስለኒ። ኣብ ሃገርና ኩላትና ከምንሪኦ ዘለና ህንፀት ፖለቲካዊ ስርዓት እዩ ዝካየድ ዘሎ። እዚ ድማ ብመሰረቱ ብፅቡቕ እናኸደ እዩ፤ ይዓቢ ኣሎ፣ ይምዕብል ኣሎ ዋላ እቲ ፖለቲካዊ ጉዕዞ። ፌደረራላዊን ዴሞክራስያዊን ናይ ስርዓት ጉዕዞ ኢልና ኣለና። ህወሓት/ኢህወደግ ሒዝዎ ዝተበገሰ ዕላማ ኣሎ። ምስ ደርጊ 17 ዓመት ዝተቓለሰሉ ምኽንያት እቲ ስርዓት እቱይ ከይኣፍረስካ ኣንፃር ድኽነት ዝካይድ ቃልሲ ምግባር ስለ ዘይከኣል እዩ። ናይ ህዝብታት ሓድነት ኣብ ምፍቕቓድ ዝተመስረተ ሓድነት ብዘለዎ ምቕፃል ዘይከኣል ስለ ዝነበረ እዩ። ንዙይ ብሓይሊ ኣወጊድካ ንቲ ንኸዶ ዘለና ስርዓት ንምህናፅ እዝኹሉ ዝተኸፈለ። እቲ ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልሲ እዙይ እዩ ነይሩ ብዓወት እውን ተዋፂእናዮ።

siyum

 

ስለዚ ምስተዓወትና ክንገብሮ ዝነበረና ኣብ ሃገርና  ናይ ብሄራትን ብሄረሰባትን ማዕርነትን ሓድነትን ክነረጋግፅ ነይሩና። እዙይ ብናይቲ ህዝቢ ድሌት መሰረት እዩ። ሓደ ልዑል ሓደ ትሑት፣ ካልኣይ ዜጋ ሳልሳይ ዜጋ ዘይብሉ ኩሎም ብሄራት ብሄረሰባት ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ሓባር ድሌቶምን ረብሐኦምን፣ ኣብ ምክብባርን ምድግጋፍን ዝተመስረተት

ውራይና፦ ብምልላይ ዶ ክንጅምር?

ኣብርሃ ደስታ፦ ዝተወለድክሉን ዝተምሃርኩሉን ኣብ ሓውዜን እዩ። ዓዲ ግራት እውን ተማሂረ። ኣብ መቐለ ሃፀይ ዮሃንስ እውን ተማሂረ። ካብኡ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርስቲ ፖለቲካል ሳይንስ ተማሂረ። ቀፂሉ እውን   መቐለ ዩኒቨርስቲ ዲቨሎፕመንት ስታዲስ ተማሂረ።   ኣብ መቐለ ዩኒቨርስቲ ይሰርሕ። ካብኡ ፒኤች ዲ እናተምሃርኩ እናሃለኹ ተኣሲረ።20161001 153049 1

ውራይና፦ ሕዚ እቲ ናይ ፒኤችዲ ትምህርትኻ ክትቕፅሎ ዲኻ? ከመይ እዩ?

ዉራይና፦ፅቡቅ እምበኣር ተጋዳላይ ፍስሃ ዘሪሁን ኣብ ናይ ቃልሲ ተመኩሮኻ መሰረት ጌርና ኣብዚ ሕዚ ዝኒሄ ወቕቲ ሓደ ሓደ ሓሳባት ንምሕላፍ እዩ። ካብ ውልደትካን ኣተዓባብያኻን ንጀምር እሞ ናብቶም ሓሳባት ክንኣቱ።

ፍሳሃ ዘሪሁን፦ ኣኽሱም እየ ተወሊደ።ዳረጋ ሽድሽተ ዓመት ምስ ገበርኩ ምስ ቤተሰብ ጎንደር እየ ተማሂረ።  ቀዳማይ ብርኪ ወዲአ ብድሕሪኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተማሂረ። ብድሕሪኡ ግን ካብ ዓሽራይ ክፍሊ ጀሚረ ድማ ኣብ ኣኽሱም ናብ ዓሰርተ ክልተ ክፍሊ ምስ ሓለፍኩ ድማ ዳረጋ ኣይተማሃርክዎን ሜዳ ወሪደ ማለት እዩ። እዙይ እዩ እቲ ኣታዓባብያይ።

                                                                                            ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚኪኤል


ውራይና ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ምስ ክቡር ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚኪኤል ምክትል ኣቦመንበር ህወሓት፣ በም/ቀዳማይ ሚኒስትር ማዕረግ መተሓባበሪ ጉዳያት ክላስተር ፋይናንስን ኢኮኖሚን ሚኒስትር መራኸብን ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂን ዝተገበረ ቃለ መጠይቕ ንመንበብቲ ኣቕሪባ ኣላ፤ ሰናይ ንባብ!

debrits

ኩሎም ካልኦት ሸግራት ካበዚ ዝፍልፉልን ንዐኦም ብምፈታሕ አቢለካ ዝመዓራረዩን እዮም፡፡

 

ብአበበ ተክለሃይማኖት (ሜጄር ጄኔራል)

ምዕቡልን ዘበናዊ ዝበሃል ሕገ መንግስቲ መሰረት ተገይሩ ህንፀት ሓዳሽ ኢትዮጵያ ተጀሚሩ፤፤  ሰላም ንምምፃእ ብዙሕ ፃዕሪ ተገይሩ፣ ዛጊድ ኣብ ሰላም ዝሰአነ ቀርኒ ኣፍሪካ ናይ ሰላም ተምሳሌት ዝኾነት ሃገር ምባል ተጀሚሩ አሎ። ቑልጡፍ ዝኾነ ልምዓት ብምምፃእ ካብተን አብ ዓለም ዝግስግሳ  ዉሑዳት ሃገራት ሓንቲ ኮይና ኣላ።  እቲ ዴሞክራስያዊ አተሓሳስባ

IMG 1827

ሙሉጌታ ገብረሂወት (ጫልቱ)

ተ/ፕሮፌሰር

ካብ ቀረባ ግዘ ጀሚሩ  ከም እኒ ጀነራል አበበን ጀነራል ፃድቃንን ዝበሉ ነባራት ተጋደልቲ አብ ዓድና ዘሎ ፀገም ከመይ ምርዳእ ከምዚግባአ፤ ምንጪታቱ እንታይ ክኾኑ ከምዝኽአሉን ንምፍትሑ ክግበሩ ይግብኡ ኢሎም ዝሓስብዎም ነገራትን ብፅሑፍን ብቃለ ምልልስን ምግላፅ ምጅማሮም ብዙሕ ሰብ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። ነዚ አመልኪቱ ገሊኡ ትግራዋይ ፅቡቅ ጌይሮም እዚ ተበግሶ እዚ ነቲ ሽግር አብ ምትንታንን መፍትሒ

Mulugeta Gebrehiwot

ውራይና፦ ንመጀመሪ ዝኣክል ኣብ ቀረባ እዋን ዝፀሓፍካዮ ፅሑፍ ነይሩ። ኣብ ስሩዕን ዘይስሩዕን ሚድያ ዓብዪ መዛራረቢ ዛዕባ ኮይኑ ከምዘሎ እውን ይፍለጥ። ብዝተፈላለዩ መንገድታት ርእይቶታት መፂኦሙኻ ክኾኑ ይክእሉ እዮም እሞ ኣብኡ ተመስሪትካ

Front 30

ዘተ ዝዕድም ኣገዳሲ ዛዕባ

ገብረ ሥላሴ ኣርኣያ - ነሓሰ 2008 ዓ.ም

ንሃናፃይ ሪኢቶ ኣብ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ወይን፡ ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሕርሻ ብዝመርሖ ኢንዳስትሪ ኣቢልና ኢና ክንጓዓዝ ፀኒሕና። ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን

ስገግርን ካብቲ ዝመፃናዮ ኣንፈት ዲና ክንቕፅል ወይስ ሓዱሽ ኢኮኖሚያዊ ፖሊሲ ክንክተል ኢና? ብኻሊእ ኣበሃህላ ሕርሻ ካብ ዝመርሖ ኢንዳስትሪ፣ ኢንዳስትሪ ናብ ዝመርሖ ሕርሻ ብምስግጋር ኣንፃር ኣብ ከመይ ዝበለ ብርኪ ድልውነት ኣለና?

ኣይተ ኣባይ ወልዱ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ብዘሎ ጭቡጥ ኩነታት ኢንዳስትሪ ናይ ሕርሻ መሪሕነት ተቐቢሉ ክኸይድ እዩ ክንብል ኣይንኽእልን። ናብ ከምኡ ዝበለ ኩነታት በፂሕና ኢና እውን ኣይንብልን። ስለዚ መሪሕነት ሕርሻ ክቕፅል እዩ። ኢንዳስትሪ ቅድሚ መሪሕነት ምርካቡ ንኢንዳስትሪ ዝምቹ ኩነታት ክፈጥር ዘለዎ ሕርሻ እዩ። ኣብቲ ቀፂሉ ዘሎ ካልኣይ “ጂቲፒ” ግን ኢንዳስትሪ ናይ ሕርሻ መሪሕነት እናተረከበ ዝኸደሉ ኩነታት እዩ ክህሉ። (ወይን ጋዜጣ፣ መስከረም 2008 ዓ/ም: ገፅ 11 http://woyengazeta.org/images/pdf//New%20year%202008%20megazine1-60.pdf)

ዝተረጋገአን ዝማዕበለን ስርዓት ምህናፅ…….

 

ብናይ ኢትዮጵያ ሕገ መንግስቲ መሰረት፤ ህዝቢ መመሓደርቱ ብምምራፅ መንግስቲ ይምስርት፡፡ መንግስቲ ህዝቡ ዘመሓደረሉ ሕጊ የውፅእን የፈፅምን፡፡ ህዝቢ መመሓደርቱ ክመርፅ እንከሎ መንግስቲ ብዘውፅኦ ሕጊ ነገር ግን ባዕሉ (ህዝቢ) ዝኣመነሉ ወይ ዝተስማመዐሉ ሕገ-መንግስቲ ንክመሓደር እዩ፡፡ ኮይኑ ግና ሃገርና ኣብዚ ሕዚ እዋን፤ ልዕሊ 100 ሚሊዮን ህዝቢ (ነሓሰ 2008 ዓ.ም የተባበሩ መንግስታት ብዘውፅኦ መረዳእታ መሰረት) ዘለዋ ሃገር ከምምዃና መጠን ዝተፈላለየ ባህልን ናይ ዕብየት ደረጃን ዘለዎም ህዘቢታት ዝሓቖፈት ሃገር እያ፡፡ ስለዝኾነ ድማ፤ ህዝቢታት ወይ ድማ ግለ ሰባት ሕጊ ዝጥሕሱ፤ ዓቕሚ ብምንኣስ ክኸውን ይኽእል ወይ ድማ ስለሃገሮምን ሕገ መንግስቶምን ግዲ ዘይብሎም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፡፡ ምክንያቱ ኣብ ሃገርና ኣሽንኳይዶ ተራ ህዝቢ፤ ፖለቲካዊ መራሕቲ እውን  ናይ ህዝቢ ንቑሕ ፖለቲካዊ ተሳትፎ፤ ኣብ ናይ ሃገር ዕብየት ዘለዎ ዕዙዝ ተራ፤ ኩሎም ሓደ ዓይነት ግንዛበ ከምዘይብሎም ካብ በቢኸባቢና ዘለው ኣመሓደርቲ ምዕዛብ ይከኣል እዩ፡፡

ኣብ ላዕሊ ከም ዝተገለፀ ሃገርና ኣብ  ውሽጢ ፖለቲካዊ ቅልውላው ትርከብ፡፡ እዚ ቅልውላው ነቲ ሕገ-መንግስታዊ ስርዓት መሰረት ጌርካ፤ ብሰላማዊ መንገዲ ንምፍታሕ ዘኽእል ፖለቲካዊ ከይዲ ኣብ ቀረባ እዋን እንተዘይ ተጀሚሩ ሃገርና ከም ሓደ ህልውናን ሉኣላዊትን ዝሓለወ ሃገር ንምቕፃል ኣፀጋሚ ናብ ዝኮነሉ ኩነታት ክንበፅሕ ኢና ዝብል እምነት ኣለኒ፡፡ ናይዚ ሕዚ ሃገርና እትርከበሉ ፖለቲካዊ ኩነታት

ኣብዚ ሐዚ እዋን ካብ ዝኾነ ግዘ ንላዕሊ ከም ተጋሩ ከፍ ኢልና ክንዘራረብን ኩሎም ዓቕምታትና ወዲብና፤ ቅድሚ ሐዚ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ዝተበተኑ ዓቕምታት ልቢ ኣስፊሕና ናብ ሓደ ብምቅርራብን፤ ዝፍጠሩ ዘለው ሓደሽቲ ዓቕምታት ውድብ ብዝኾነ መንገዲ ንትግራይ ክረብሕ ብዝኽእል ኣገባብ ናብ ረብሓ ክውዕለን ናይ ስራሕ መምርሒ ገይርካ ኣብ ተግባር ክውዕሉን ክግበር ግድን ይብል እዚ ኩነታት። ንትግራይ ዝ-ቕሙ ሓሳባት ካብ ድላዮም ይምፅኡ ንምስማዕን ንምቕባልን ድልዋት ምዃን ግድን ይብለና። ዝጠቅም ሓሳብ ብ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ እዩ ክመፅእ ዘለዎ ዝብል ስልኩል ኣረዳድኣ ሓሳብ ንዘምፅኡ ሰባት እዙይ ከ መን እዩ እንዳበልካ ሃቃቂር ብምውፃእ ተኣጉዝካ ኮፍ ዘይኮነስ በሪኻ ከፊትካ ምፅናሕ የድሊ።

ህዝቢ ትግራይ ኣብ ከመይ ኩነታት ኣሎ? እንታይ ክገብር ይግበኦ?


መእትዊ
ቅድሚ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ኢህወደግ ንናይ ደረጊ መንግስቲ ብውግእ ብምስዓር ፖለቲካዊ ስልጣን ድሕሪ ምቁፅፃሩ ሰለይ እናብሉ እናዓበዩ ዝመፁ ፖለቲካዊ ፀገማት ብግልፂ ጎሊሆም ክረኣዩ ጀሚሮም ኣለዉ፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ገዛኢ ውድብን ንሱ ዝመረሖ መንግስትን ምህላው እዞም ፀገማት ኣሚኑ ንምፍተሖም እናተንቀሳቀሰ፤ ምዝራብ ካብ ዝጅምር ፀኒሑ ኣሎ፡፡ እዚ ኩነታት ንዝኾነ ናይ ዓዱ ደሕንነትን ሰላምን ከምኡ እውን ቀፃልነት ዘለዎ ስነ-ቁጠባዊ ዕብየትን ማሕበራዊ ምዕባለን ንዝምነ ፈታዊ ሃገር ዝኾነ ዜጋ ከተሓሳስቦ ግድን እዩ፡፡ ኣብዚ ጉዳይ ዝተፈላለዩ ሪኢቶታት ይቐርቡ ኣለዉ፡፡

ኣብ መፋርቕ  እዛ ወርሒ  ጥሪ 2008 ዓም፤ ኣብ ኣዳራሽ ሰማእታት 1500 ሰብ ዝተረኽቦን “ሰናይ ምምሕዳር” ዝተሰየመን  ኮንፈረንስ  ተኻይዱ ነይሩ። ወናኒ ወይ ፀዋዒ  እቲ ኮንፈረንስ ውድብ ድዩ መንግስቲ ኣይተፈልጠን።  ኣብ ትግራይ ስራሕን ሓላፍነትን ክልቲኦም ኣካላት  ናይ ምትሕውዋስ ባህሊ ብህዝቢ ስለዝተለምደ ግን ብዙሕ ተዓዛቢ ኣብዚ ጉዳይ  ተዋፀኦ  ኣይደንፀዎን። እቶም ዝተወከሉ  ህዝቢ ዝመረፆም ምኳኑ ብካድረታት ክውረ ዝቐነየ ኮይኑ፤  ገሊኦም ግን ኣባላት ውድብ ስለዝኾና መፂእና ይብሉ።

ኣይተ ዳንኤል ወልደሚካኤል ኣብ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይ በዓል ሞያ ኢቲሞሎጂ( ምክልኻል ባልዕ) እንትኾኑ፤ ኣብታ ብክልል ደረጃ ተጣይሻ እትንቀሳቐስ ዘላ ዓባይ ኮሚቴ ፀረ ኮቸነል ኣባል እዮም።

ኣብ ዝሓለፈት ሕታም መፅሄት ውራይና ፤ ኮቸነልን ጥፍኣቱን፤ ምክልኻሉን ጠመትኡን ኣመልኪቱ ስፍሕ ኢሉ ዝቐረበ ፅሑፍ ኣንቢቦም መልሲ ክህቡ ናብ ቢሮና መፂኦም።