ሙሉጌታ ገብረሂወት (ጫልቱ)

ተ/ፕሮፌሰር

ካብ ቀረባ ግዘ ጀሚሩ  ከም እኒ ጀነራል አበበን ጀነራል ፃድቃንን ዝበሉ ነባራት ተጋደልቲ አብ ዓድና ዘሎ ፀገም ከመይ ምርዳእ ከምዚግባአ፤ ምንጪታቱ እንታይ ክኾኑ ከምዝኽአሉን ንምፍትሑ ክግበሩ ይግብኡ ኢሎም ዝሓስብዎም ነገራትን ብፅሑፍን ብቃለ ምልልስን ምግላፅ ምጅማሮም ብዙሕ ሰብ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። ነዚ አመልኪቱ ገሊኡ ትግራዋይ ፅቡቅ ጌይሮም እዚ ተበግሶ እዚ ነቲ ሽግር አብ ምትንታንን መፍትሒ

Mulugeta Gebrehiwot

አብ ምእላሽን አብ ዝግበር ዘተ ጠቃሚ ተራ ክጫወት እዩ ካልኦት እውን ክስዕብዎም አለዎም ፤ ብዙሕ ዝኸፈሉሉ መንገዲ እንትዝረግ ተመልከትቲ ክኾኑ አይግበኦምን እዩ ዝብል። እንተኾነ ግና እዚ ተበግሶ እዙይ ገሊኦም መራሕቲ ናይቲ ውድብ  አብ ርእሲ ውድብ ህወሓት ዝተኸፈተ ዘመቻ ጌይሮም ብምስማይ 'ትግራዋይ ብጠቅላላ ይኹን አባል ውድብ ብፍላይ' ክሰምዖም የብሉን፤ እዚኦም አብ አሜሪካ ንትምህርቲ ከይዶም አብኡ ብናይ ኒዮ-ሊበራል አተሓሳስባ ተጠሚቆምን ንዕኡ ክስርፁን እዮም ዝንቀሳቀሱ ዝብል አብ አደባባይ ዘይንገር ግን ብውሽጢ ውሺጢ ዝባዝሕ መንነት ናይ ምጥፋእ (character assassination) ዘመቻ ዝጀመረ አሎ።

ነዛ ንእሽተይ ፅሕፍቲ እዚአ ክፅሕፍ ለገደደኒ ናብ ትሕዝቶ ናይ ሓሳባቶም አትየ ክውስኽ ወይ ክቅንስ ስለልደለኹ እንተይኮነስ ምፅሓፎም አመልኪቱ አብ ዝወሃብ ዘሎ ርእይቶ ዝመስል ስም ናይ ምጥፋእ ዘመተ አመልኪተ ሓደ ሓደ ነገራት ንምባልን ንእግረ መንገደይ እውን አብዚ ሕዚ እዋን ክግበሩ ዝግብኦም ሓደ ኽልተ ነገራት ንምጥቋምን እዩ። አብ ዝቅፅል ኒዮ-ሊበራሊዝምን ናይዚ  ሃገር ናይ ትምህርቲ ስርዓት አመልኪቶም አብዝበሃሉ ነገራት ዘለኒ ርእይቶ ክግበሩ ይግብኦም ዝብሎም ነገራትን ሒዘ ክምለስ እየ።

እቱ ሓደ ነቲ ዝተፈላለየ ሱምን ትርጉምን መልዐሊ ተገይሩ ዝውሰድ 'ተሃድሶ ተባሂሉ ካብ ዘዝነበርዎ ካብ ዝሰናበቱ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመት ሕማቅን ፅቡቅን እንተይተዛረቡ ፀነሖም ንምንታይ እዮም ሕዚ ምዝራብ ጀሚሮም' ዝብል እዩ። ነዚ ሕቶ እዙይ ንምምላስ ብዙሕ ምርምር አየድልዮን ብሓፂሩ እቲ ሕዚ ዘሎ ኹነታት ክሻብ ክንደይ መተሓሳስቢ ክምዝኾነ ምርዳእ ጥራሕ እኹል እዩ። 

እቲ ውድብ ባዕሉ ሎሚ በፂሑ 'ዋና ምንጪ ናይዚ ሃገር ሽግር አብ አፋፃፅማ ዘሎ ሽግርን ምስቲ ዝተመዝገበ ምዕባለ ዝኸይድ ናይ አመራርሓ ብቅ ዓት ስለዝይተጠረየን እዩ ይብል ከምዘይነበረ እቲ ዋና ሽገር 'አብ አማራርሓ ናይቲ ውድብ ዘሎ ናይ ክራይ አካብነት እዩ፤ ስልጣን አብ ክንዲ መገልገሊ ህዝቢ ንባዕሎምን ዝመስልዎምን መጥቀሚ ዝገብሩ ሰበስልጣን በዚሖም፤ አባል ውድብነት ናብ ስልጣን መዳያይብ ዋና መንገዲ ኾይኑ፤ ክራይ አካብነት ድማ ንፀቢብነትን ትምክሕቲን ድፋዕ ጌይሩ ልዕልና ክግኒ ይዋገአና ስለዘሎ እዩ ይብል አሎ። ነዞም መራሕቲ ናይ ውድብ ንሱ ዝስራሕኹምስ አበይ ኔይርኹም ኢኹም ሕዚ እዙይ ትብሉ አይተብሃሉን። ከምኡ ዝበለ ሕቶ እንተዝለዓል እውን 'ምድንጓይኹም ሕማቅ እዩ እንተኾነ ግና ሎሚ እቲ ሽግር ዓይኑ አፍጢጡ ምስመፀ ተራእይኩም ምልዓልኹም እውን ጠቃሚ እዩ። ቁርፀኝነት እንተልዩ ድማ ምሸት ናብ ፀልማት እንተይሸገረ ንምዕራይ ይከአል እዩ' ዝብል መልሲ እቲ ትኽክለኛ መልሲ ምኾነ ይመስለኒ። ብተመሳሳሊ መንገዲ እቶም አበይ ነይርኹም ኢኹም ዝበሃሉ ዘለው ተጋደልቲ ዓቀብ ናይ ዘይድይብ ጥንቆላ ካብ ምኻድ 'እቲ ሽግር ሎሚ ፈጢጡ ምስወፀ አነውን ይምልከተኒ እዩ ዝዓቅመይ ክብል ኢሎም፤ ምድንጓዮም ሕማቅ እዩ እንተኾነ ግና ሕዚ ምዝራቦም እውን ነቲ መፍትሒ ንምድላይ ዝግበር ዘተ ይሕግዝ እዩ' ዝብል መልሲ እዩ እቲ ቅኑዕን ቀጥተኛ  መልሲን ዝመስለኒ-ሰብን ሓሳብን ይተአከብ ቁምነገር ክርከብ እኳ ዝበሃል።

እቲ ዝገርም ነገር ምህለላ ናይዞም ነዚ መንግስቲ ጠቅሊሉ ክወድቅ ዝደልይዎ ሓይልታት አብ መንጎ እቶም ብዝተፈላለየ መንገዲ ካፍቲ ውድብ ዝወጹ መራሕቲን እቶም ሕዚ ዘለው መራሕቲን ዝኾነ ዓይነት ምትሕግጋዝን ምትሕብባርን ከይፍጠር እዩ። ፅሑፋትን ሓሳባትን ናይዞም ሰባት እዚኦም ምስተዘርገሐ እውን ዘመተኦም ሓንቲ እያ 'ነዚኦም ከይትሰምዕዎም፤  ነቲ ውድብን መንግስቲን ፀጊንካ ክቅፅል ናይ ምግባር ዕላማን መበገሲን እዩ ዘለዎም' ዝብል እዩ። ብናተይ አረዳድኣ ገምጋሞም ዝተጋገየ አይመስለንን። ነቲ እናገፍሐ ዝኸድ ዘሎ ሽግር ከመይ ይፈታሕ ዝብል ሕቶ አልዒሉ ዝመስሎ ሓሳብ ዝሃበ አፍቲ ሓሳብ አተኩርካ ይጠቅም እዩ አይጠቅምን ምምይያን እምበር ንቲ ሓሳብ ንጎኒ ገዲፍካ እተውፀአሉ ሳጓ እናሓለምኻ ምውዓል አይጠቅምን ጥራሕ እንተይኮነስ ከም አከያይዳ እውን ናይ አነ ዝበልኹዋ ጥራይ እያ ትኽውን ኢሉ ንዝተፈለየ ሓሳብ ከም ሕንጉጒ ዝፈርሕ ፅያፉ ዘይኸተተ ሰብ መለለዪ እዩ። በዚ መንገዲ እዙይ አብ ዝሓለፉ ዓመታት ክንዳኻን ካባኻ ንላዕሊን መስዋእቲ ንዝኸፈለስ ይትረፍ ንሓላፊ መንገዲ እኳ ዘይበሃሉ  አፀያፊ አሽማት ክወሃቡ ፀነሖም እዮም።

ከም መቀፀልታ ናይዚ ፅያፉ ዘይኸተተ ፀርፊ 'እዚኦም ሕዚ ዝዛረቡ ዘለው ናብራ ስለዘሸነፉን ሕዚ ድማ መንግስቲ ይወድቅ አሎ ኢሎም ስለዝሓሰቡን ነቲ ዝመፅእ ሓይሊ አንሕና ምስ ወያነ የለናይ ኢሎም ማመልከቻ እዮም ዘእትው ዘለው ' ዝብል እዩ። እዚ ኽሲ እዙይ ማይ ዘይዓቁር ናይ ደናቁር ክሲ ምኻኑ ጥራሕ እንተይኮነስ ብሓደ ገፅ ናይቲአባል ውድብ ካብ ውድብ ካብ ተሰናቢቱ እንተይለመነን ናብ በዓል ስልጣን ጎምባሕባሕ እንተይበለን ንእንጀራ አሸኒፉ ንሱን ደቁን በሊዑ እንተሓድር እንተርኢ ዓይኑ ደም ዝመልአ ሓሳድ አተሓሳስባ መቀፀልታ እዩ። ኢህወደግያ ወዲቁስ ከምኒ ቅንጅት ዝበሉ ወዲኒታት መንግስቲ ኮይኖምስ ንሳቶም ምእንቲ አስተያየት ክገብሩሎም ኢልካ ዘረባ ልክዕ ሰብ ዘይምፍላጥ ጥራሕ እንተይኮነስ ነቲ ሰማዒ ሰብ እውን ንዕቀትን ፀርፊን እዩ። 

ትሕዝቶ ናይቲ ብናይ ኒዮ ሊበራሊዝም አተሓሳስባ ተጠሚቆም ዝብል እውን ተመሳሳሊ እዩ። ሓደ ሓደ ግዘ ተደጋጊሙ ዝሰማዕኻዮ ነገር እትፈልጦ እዩ ዝመስለካ። መሃንዲስነት ዝተምሃረ መሃንዲስ ስለዝኾን ሕክምና ዝተምሃረ እውን ሓኪም ስለዝኾን ኒዮ-ሊበራሊዝም ተማሂርካዮ ዝኽወን  ዝመስሎ ስብ አይሰአንን። ኒዮ-ሊበራሊዝም ሓደ ዓይነት ናይ ርእሰማልነት ፖለቲካዊ አተሓሳስባ እምበር ከም ካሊእ ናይ ሙያ ትምህርቲ ኒዮ-ሊበራሊዝም ዝበሃል ሙህሮ ተማሂርካ ዝኽወን ሞያ አይኮነን። ሓደ ዓይነት ናይ ፖለቲካ ሳይንስ ወይ ድማ ናይ ኢኮኖሚክስ ሳይንስ ዝተምሃሩ ሰባት ገሊኦም ማርክሰ-ሌኒናዊ፤ ገሊኦም ሶሻል ዲሞክራት፤ ገሊኦም ድማ ኒዮ-ሊበራል ፖለቲካዊ አተሓሳስባ ዝድግፉ ክኾኑ ይኸእሉ እዮም። እዚ ድማ ብዘለካ ደርባዊ አሰላልፋን ወገንተኝነትን ዝውሰን እምበር ብዝተምሃርካዮ ሙህሮ ዝውሰን አይኮነን። ሳይንስ፤ ፍልስፍና መርአይን መተንተኒን እምበር ፖለቲካዊ መስመር አይኮነን። ንነገሩ እዙ ኹሉ ተማሂረ ዲግሪ አግንየ እየ ዝብል ናይ ህወሓትን ናይ ኢህወደግን በዓል ስልጣን ናይ ልምዓታዊ ዝበሃል ዲግሪ አይተምሃረን። ብስሕተት ይኹን ብአጋጣሚ ዲግሪ ዲግሪ እዩ፤ እቲ ሓደ ልምዓታዊ እቲ ኻሊእ ኒዮ-ሊበራል ዝበሃል የለን። ከመይ ኢሉ ደአ እዮ እቲ ናይ ኢኮኖሚክስ ወይም ናይ ፖለቲካ ሳይንስ ዲግሪ ናይ ህወሓት በዓል ስልጣን እንትመሃሮ 'ልምዓታዊ' ኻሊእ ሰብ እምትመሃሮ 'ኒዮ-ሊበራል ልኾን?

ሓልሓሊፉ ድማ ሕዚ ዝዛረቡ ዘለው ሕዚ ናብ ስልጣን መምለሲና ግዘ እዩ ስለዝበሉ እዩ ካብ ምባል ጀሚሩ ክሻብ ኻሊእ ውድብ ክፈጥሩ ስለዝደለዩ እዩም ዝብል ነንባዕሉ ዝዋቃዕ ዘረባ ይስማዕ እዩ። መቸም አባል ውድብነት ናይ ስልጣን መደየቢ መሳርሒ ኾይኑ ኢሉ ዝገምገመ ውድብ እዞም ሰባት እዚኦም አብ ስልጣን ክፀንሑ ደልዮም ክመይ ከምዝፅናሕ ጠፊእዎም ዝብሎም አይመስለንን። ስልጣን ምስለቀቁ ኽፊአዎም ተናሲሖም ከይበሃሉ ድማ ወዮ ናብራ አሸኒፎምስ ዝሓዝዎ ናብራ ለውጢ እንተመፀ ከይመዛበሎም ማመልከቻ የአትው አለው ዝብል ታርጋ ተለጢፍዎም።

እቲ ኻሊእ ውድብ ክፈጥሩ ደልዮም ልብል ኽሲ እውን ከምቲ ናይ መጀመርታ ዓቀብ ልወፅእ ኽሲ አይኮነን። ቅድም ቀዳድም እንተደልዮም መሰሎም ደአኾነይ እዩ ክበሃል ዘለዎ። ንህዝቢ ትግራይ ሓደ ውድብ ጥራሕ እዩ ዝግብኦን ዝጠቅሞን ዝበለኽ መን እዩ? ህዝቢ ትግራይ ከይተጋግይዎ እናተብሃለ ተሓልዩ ዝኸድ ህዝቢ አይኮነን። ህዝቢ ክም ጊመል ብሓንቲ ገመድ አተአሳሲርኻ ተዘይኾይኑ ባዕሉ ዝጠቅሞ መሪፁ ክጉዓዝ አይኽእልን ኢልኻ ምሕሳብ ግብዝነት እዩ። አፍቲ ዕጥቂ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ አብ ጎድኒ ህወሓት ዝተሰለፈ እውን ህወሓት ብሕታዊት ፖለቲካዊ ተዋሳኢት ስለዝነበረት አይኮነን ካብ ብዙሓት መሪፅዋ እምበር። እንትብሉ አይሰማዕናዮምን እምበር ሓዱሽ ውድብ ክንፈጥር ኢና እንተዝብሉን እቲ ርእይቶና ኢሎም ዝፀሓፍዎ ናይቲ ዝፈጥርዎ ውድብ ሓሳብ እዩ እንተዝበሃል እውን እቲ ትኽክለኛ መንገዲ አፍቲ ሓሳብ አቲኻ ተመያየጥሞ ዘይጠቅም እንተኾይኑ አይጠቅምን ትብል እምበር እንታይ ዝብልዎ ገርፈጥፈጥ እዩ? እዚ ዘረባ ዝመፅእ ዘሎ አሸበሸብ ኸምኡ ከይሓስቡ ዕንቅፋት እንተኾኖም ኢልኻ እንተኾይኑውን ውድብ ከፈጥር አለኒ ኢሉ ንዝአመነዶ ፈሊጥናካ ኢና ውድብ ክትፈጥር ኢኻ ኢልካ ጠጠው ምባል ይከአል እዩ?

ብምጥቅላል ናይ ቅድሚት ጉዕዞ ክዕረ እቲ ሕዚ ዘሎ ሽግር እናገደደን ናብ ዘይተደለየ መንገዲ እናምረሐን ክይኸይድን ኹሉ ይምልከተኒ እዩ ዝበለ ሰብ ዘለዎ ሓሳብ ከወፊ ሓሳቡ ናይ እከለ ናይ እከለ እንተይተብሃለ ከም ሓሳብ ብዋግኡ ክዕቀንን ምግባር ዝበሰለ ሓሳብ ክመፅእ ጥራሕ እንተይኾነስ አብ ተግባር እውን ክውዕል መማረፂ የብሉን። 'አነ እየ ዝፈልጠልኻ' 'ቆፂረ ክህበካ ቆፂርኻ ክተመልሰለይ'ዝበሃል አክያይዳ 'መራሒ መንግስቲ ምንአስ እዝጊሃር እየ' እንተዝብል እውን  አብ ዘብፀሖ ከምዘየለ ልዕሊ ታሪክ ህዝቢ ትግራይ ምስክር የለን።

ዘረባ ሓውካ ብደውካ እዩሞ አያም ድኣ በሉ!

ሕዚ ዘሎ ኹነታት ክቅየር ብሓደ ገፅ ዝተወሰነ ምትእምማን ክፈጥር ዝኽእል (confidence building measures) ስጉምትታት ምውሳድ ብኻሊእ ገፅ ድማ ስትራተጂካዊ ምምዕርራይ ዘምፅኡ ምድላዋት ምስላጥ የድሊ። እዚ 'መለስ ንሓምሳ ዓመት ዝኽውን ፖሊሲታትን መምርሒታትን  ሓንፂፁ ገዲፉልና እዩ' ዝበሃል አበሃህላ አሽንኳይ ፖሊሲ ከመይ ክምዝሕንፀፅን ክምዝምዕብልን ንዝርዳእ ሰብ ነቲ ካሊእ ተራ ሰብ እውን ትርጉም ዘይህብ አበሃህላ እዩ። መለስ አይኮነንዶ ድሕሪ ሕልፈቱ ፈጢጡ ንዝወፀ ሽግር እናሃለወ ንዝነበረ ሽግር ንምፍታሕ ይግበር አብ ዝነበረ ፃዕሪ እውን ዝጋገ እንተጋገ እንተሎ ተጋግየ ዝብል ብአምሳያ ሰብ ዝተፈጠረ ሰብ እዩ ኔይሩ። ሕድሪ ናይ ኩሎም ሰማእታት ናይ ህወሓት 'ዲሞክራሲ ምንጋስን ድኽነት ምጥፋእን' እዩ። ዲሞክራሲ ንምንጋስን ድኽነት ንምጥፋእን ምኽታል ዝግባእ ፖሊሲን መምርሒን ድማ ህልዋት ነቲ ዘሎ ኹነታት ተንቲኖም ክገብርዎ ዝገደፍዎ እምበር ሰማእታት ገዲፎምዎ ዝኸዱ አይኮነን። እዙይ ድማ እቶም ሰማእታት ድኽመት ስለዘርኣዩ እንተይኮነስ ፖሊሲን መምርሒን ካብ ዕላማ ጥራሕ እንተይኮነስ አፍቲ ግዘ አብ ዝህሉ ሃገራዊን ዓለማዊን ኩነታትን ዓይነት ናይ ዘጋጥም ሽግራትን እውን ዝምስረት ስለዝኾነን ንዘይነበሩሉ ኩነታትን ፀገማትን ዝኽውን ፖሊሲን መምርሒን ክውፅኡ ስለዘይኽእሉን እዩ። እዙይ ስለዝኾነ እውን እዩ እቶም ሕዚ ዘለው ሽግራት ንምፍታሕ ይኹን ነቲ እንኮ ሓደራ ናይ ሰማእታት ዝኾነ ዲሞክራሲ ክነግስን ድኽነት ክጥፍእን ናይ ምግባር ስራሕ ክዕወት መዘውር መንግስቲ ናይ ዝሓዙ መራሕቲ ተራ ወሳኒ ዝኸውን።

ፅቡቃት መራሕቲ ማለት ዝሓስቡን ዝሰርሑን ሰባት ዝእክቡን ነዞም ዝሓስቡን ዝሰርሑን ሰባት ምውፋር ዝኽእሉን ማለት እምበር ንኹሉ ነገር ንፈልጦ ኢና ኢሎም ንሶም 'ቆፂሮም ሂቦምዎም ቆፂሮም ዝምልሱ' ተለአኣኽቲ ዝእክቡ ማለት አይኮነን። አሽንኳይ ናይዚ ሃገር ናይ ትግራይ ሽግር እውን ሓደ ዓይነት  መፍትሒ ዘለዎ ሓደ ዓይነት ሽግር አይኮነን። እቲ ዓይነት ናይቲ ሽግር ብዙሕ፤ ዝጠልቦ መፍትሒ እውን መምስ ዓይነት ሽግሩ ዝሰማማዕ ብዙሕ እዩ። አብ ከምዙይ ዝበለ ኩነታት ቆፂርና ሂብናዮ ቆፂሩ ዝምልሰልና ተለኣኣኺ እምበር እንታይ ክምዝግበር ንፈልጥ ኢና ዝብሉ መራሕቲ እንተልዮም ወዮ ቆፂሮም ዝህብዎውን ውሑድን ብናታቶም ናይ አተሓሳስባ አድማስ ዝውሰንን እዩ ካብኡ ንላዕሊ ድማ ኩሉ ነገር አብ ናታቶም ናይ ስልጣን ህልውና ዝምስረት ሰለዚ ድማ ናይ ባዕሉ ህልውና ዘለዎ መንግስትነት (state)ክሃንፁ ዘይኽእሉ እዮም ዝኾኑ።

ከምዙይ ዝበሉ መራሕቲ መቀመጢኦም ዘይአምኑ (control freak) ስለዚ ድማ ስራሕ መንግስቲን ህዝቢን ብዘይካ እቶም አባላትና እዮም ዝብልዎም መፈፀምቲ ካሊእ ብነፃ ዝሓስብ ብዓል ሞያ ንሞይኡ ካብ ዘለዎ ተኣማንነትን ከም ዜጋ ንሃገሩ ዘለዎ ግቡእ ካብ ምቅባልን ክፍፅሞም ይኽእል እዩ ኢሎም አይሓስቡን። በዚ ምኽንያት መሓውር መንግስቲ (ካብ ሚኒስቴር ክሻብ ቀበሌ፡ ካብ ዩኒቨርሲቲ ፕረዚደንት ክሻብ ናይ ኤለመንተሪ ዲሪክተር፤ ካብ ኮርፖሬሽን መራሕቲ ክሻብ አብ ሓደ ፋብሪካ ዘሎ ናይ ቡዱን መራሒ) አባል ውድብ ክኽውን አለዎ ኢሎም ነቲ መንግስቲን ናይ ህዝቢ ስራሕን ሃገር ካብ ዘፈረየቶ ብዝተፈላለየ ምኽንያት አባል ውድብ ናይዘይኮነ ዜጋ አገልግሎት ይኽልእዎ። ሕጊ እንተውፅኡ እኳ ነቲ ሕጊ ዘኽብርን ሕጊ ብምኽባር ዝጥቀምን ሓፋሽ እንተይኮነስ ነቶም ሕጊ አየኽብሩን ክጥሕሱ ይኽእሉ እዮም ዝብልዎም ወልቀሰባትን ናይ ሕብረተ-ሰብ ክፍልታትን ማእኸል ይገብር ። ስለዚ ድማ እቶም ዝወፁ ሕግታት ነቲ ሕጊ ዝኽብር ሓፋሽ ብደረጃ ናይቶም ሕጊ ዘየኽብሩ ሸፋቱ ዝሰርዖን ሕጊ ክህቦ ካብ ይኽእል ዝነበረ ጥቅምታት ዝኸልኦን ይኸውን። ናይ ከምዙይ ዝበለ አመራርሓ ሳዕቤን ብዙሕ እዩ እቲ ዓይነት ናይቲ ሳዕቤናት ንምርኣይ ዝኣክል ግን እዚ ልዕል ኢሉዝተገለፀ አብነታት ምርኣይ እኹል እዩ።

እዚ እዩ እምበአር ሕዚ ዘተአማምን ምርግጋእ ንምፍጣር ይኹን እቶም ዲሞክራሲ ናይ ምንጋስን ድኽነት ናይ ምጥፋእን ስትራተጂካዊ ዕላማታት ንዘሎን ዝለዋወጥን ኩነታት ንምምካት ከምዘኽእሉ ኮይኖም እናማዕበሉ ክኸዱ ንምግባር  ብነፃነት ዝሓስብን ዝሰርሕን ሓይሊ ምእካብን፤ ካብ ገዚፍ አፍ ገፊሕ እዝኒን ልቦናን ምሓዝ ወሳኒ ተደላይነት ዝህልዎ። እዝጊሄር ክልተ እዝኒን ሓደ አፍን ዝሃበና ምእንቲ ውሑድ ክንዛረብን ብዙሕ ክንሰምዕን እዩ እኳ ዝበሃል!

በዚ መዳይ እዚ እቶም ተጋደልቲ ዝነበሩ ጥራሕ እንተይኮነስ ናይዚ ሃገር ድሕነት የገድሸኒ እዩ ዝብል አብ ውሽጢ ዓድን አብ ደገን ብዝረብሕን ዘይረብሕን ምኽንያት ቅሒሩን መድረኽ ስኢኑን ተመልካቲ ክኽውን ዝተገበረ ሰብ ኩሉ ንጠፍ ተሳታፊ ክኽውን ኽሕሰብ ዘለዎ። ከምዚ ዝበለ ሰብ ክተአኻኽብን ሓሳቡ ብነፃ ዘሸራሽረሉ ኩነታት ክፍጠር ይግባእ። ነዚ አብ ምግባር ካብቲ ውድብ ዝድለ ነገር ንሓሳብ ከም ሓሳብ ዋጋ ሂብካ ምድማፅን ምክታዕን ዘርዚርካ ብዘይውዳእ መንገዲ ዕንቅፋት ዘይምኳንን ጥራሕ እዩ።