ብሳልሳዊ

                   ጭውያ ንውድብና ፡ ብዉሱናትን ወሰንቲን፡

ተቓላሳይን ተዓወታይን ህዝቢ ትግራይ ዒሕ ፍንፅሕ ኢሉ ብምውላድ ዘዕበያ ውድቡ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ ህወሓት ብወሰነዎት፣ ዉሱናትን ወሰንቲን ተጨውያቶ ፀኒሓያ፡፡ ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ወሰነዎት ትግራይን ውድብ ትግራይ ህወሓትን ስለዝነበሩን ዝኾኑን፣ ስልጣን እዛ ውድብ ጨውዮም ብምብሓት፣ ንተጋዳላይ ትግራይ ብመራሕቱ ጀሚሮም በብመድረኹ ክብትንዎ ፀኒሖም፡፡

ብኡ ልክዕ፣ ህዝቢ ትግራይ ኣብዘዘለዎ ኮይኑ ንትግራዩን ገድሉን ንምሕጋዝ፣ ከም ንህቢ ብስጡም ተወዲቡን ተረዳዲኡን ተዓፃፃፍቲ ዓወታት ኣብ ምምዝጋብ ጀሚርዎ ንዝበረ ምርብራብ ክዝሕትል ጌሮም በቲኖሞ እዮም፡፡

ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ንገድሊ ጠሊሞም ምብታን ምስጀመሩ፣ገድሊ ክቃወሞም ጀሚሩ፣ ህዝቢውን ክጠራጠሮም ናይ ግድን ኔሩ፡፡ ዝሃቀንዎ ንትግራዋይን ገድሉን ናይ ምብታን መስርሕ ንዝተቓወመ ይኹን ፣ ከቃወም ይኽእልዩ ንዝበልዎ ተጋዳላይ ኮነ ኣባልን ደጋፊን፣ እንዳከፋፈሉ ክግለልን፣ ኢሉውን ሓዲግሎም ክወፅእን ጌሮሞ እዮም፡፡

እዚ ስርሒት ጥፍኣትዚ/ ንበዝሕ ከምንረዳደአሉ/ ኣብ 1977 ዓ. ም ብግልፂ ከምዝተጀመረ ይእመን፡፡ ኣብቲ መዋእል ንሱ ኣብ ዓለም ጥንቅሊዒት ወዲቑ ምስሓቕ ጎሃሙም ፖለቲከኛታት ንዝነበረ ርእዮት ማርክሰ ሌኒንነት ናብ ትግራይ ጎቲትካ ብምምፃእ ክተተግብር ናይ ምፍታን ጩልጩል ፖለቲካዊነት፣ ካብ መስረትቲን ቀንዲን መሪሕነት እዛ ውድብ ንገሊኦም ብምብራር፣ ነቲ ዝተረፈ ብምፍርራሕን ካልእን ፣ ብመትከልን ኣሰራርሓን ትግብል ዝነበረት ውድብ ትግራይና ጨውዮም ፍፁም ወሰንቲ ኮይኖም፡፡

እቲ ዝበዝሕ ገርሂን ፍልጠት ዝንእሶን ተጋዳላይን ህዝቢን፣ ሃገር ኣማን ኣስተሪሑን ውድብ ዘምፀአቶ ኣይኸፍእን ኢሉን፣እቲ ገሊኡ አፈላላይ ሰፊሑ ውድቡ ከይትብተኖ ሰጊኡ ምስ ስኽፍትኡ ነገር ውሒጡ ብምቕፃሉ፣ ዉሱናትን ወሰንቲን ጫዲሮምሉ፡፡

ውሑዳትን በላሕቲን፣ ግዱሳትን ኣያታትን ኣባላት መሪሕነት ድማ፣ ዘይእዋናዊ ብምዃኑ ኣብ ዓለም ንዝተፈንፈነ ማርክሰ ሌኒንነት ፈንፊኖም ፣ ንትግራይናን ሃገርናን ውን ከምዘይጠቐምን ተፈቲኑ ምውዳቑ ዝተረጋገፀን መንገዲ ውደቀት ኣይንኸይድን ኢሎም ጥንኩር ተቓውሞ ብምቕራብ፣ ንሳቶም ምስተባረሩ ብውድብ ንዝተተግበረ ቅኑዕ መንገዲ ዓወት ነፂሮም ብምክተዖም ፣ ኣቐዲሞም መፃወድያ ጭውያ ዘርጊሖም ብዝነበሩ ዉሱናትን ወሰንቲን ተባሪሮም፡፡

ንበላሕቲን ብሉፃትን በቲኑ ዘባረረ፣ ንገለ ዓንደ ሒቝ እዚ ውድብ ዝኣሰረ፣ ንብዙሕ ዘግለለ ጉጅለ ጉርሒ፣ ንመን ከናሕሲ ተባሂሉ ኩሉ ክፈርሖሞ ከይቃወሞ፣ መሬት ዒሉ መቐመጫኻ ሓሉ ኮይና ብሕጭ ከይብሃል ብምግባር፣ ጉጅለ ጉርሒ ንውድብ ጨውዩዋ እዩ፡፡ ጉጅለ ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ብዙሓት ገርሂታን ሓሻኽርን ኣዕሲሉ፣ ብዘይካ መንገዲ ማሌሊት ኩሉ መንገዲ ዕንወትዩ ኢሉ ከጭርሕን ከጨርሕን ከይሓፈረ፣ ኣብታ በታኒት 3 ዓመትኳ ዘይፀንሐት ግዘያዊት ፓርቲ ማሌሊት ዝኾነ ሕርኽራኽን ጥርጣረን ይህልዎ ይኸውን እዩ ዝተብሃለውን ብግልፂን ብስውርን ተገሊሉን ተቐፂዑንዩ፡፡

ነዚ በታኒ መስርሕ ጥፍኣት ዉሱናትን ወሰንቲን ዝተገንዘቡን ብኡ ዝተቐየሙን ብዙሓት ን ብቑዓትን ተጋደልቲ፣ ንመስረትታን መራሕታን ዝጠለመት ውድብ ድኣ ንመን ክትረብሕ ብምባል፣ በብመድረኹ ካብዛ ዝተጨወት ውድብ ገሊሶም፡፡ እዚ መንገዲ ብተና ኢሉ ኢሉ ምምሳንን ጠቕላላ ብተና ናይዛ ዉድብን ከየምፅእ ኢሎም ኣብክንዲ ምጭናቕን መፍትሒ ምንዳይን፣ ፅሬት ውድብዩ ብምባል ክጋደድ ይሰርሑ ኔሮም፡፡

ሓደ ተጋደላይ ብዝተጠለመ ን ብዝተገለለን ቁፅሪ ክቕየም እንተሎ፣ ምስኡ ብዙሕ ተጋዳላይን ህዝቢን ይዕዘብ፣ይቕየም፣ ተስፋ ይቖርፅን ንባዕሉ ካብዛ ውድብ የግልልን ከምዘሎ እናፈለጡውን ኣይስከፉን ጥራይ ከይኮነስ፣ የቀላጥፍዎን የጋድድዎን፣ ምኽንያቱ ዕላማ ጭውያኦም ምብታን ውድብ ስለዝኾነ፡፡

 

 

መቐፀልታን መጠናኸሪን ጭውያ ውድብና ፡1985 ዓ.ም ፣

                              ቁማር ባራ ፡ ጉልሓይ ተጋደልቲና፡፡

ደስታ ወፌስታ፡፡ ስርዓት ደርግ ከምዘይምለስ ንሓዋሩ ተደምሲሱ፡፡ ግፍዒታት ስርዓት ኣብዚ ሃገር ከምዘይድገሙ፡፡ ጥልመት፣ ምክሕሓድ፣ በለፅ፣ ዝየብሉ ስርዓት ተመስሪቱ፣ ሰብ ከከምሕሽክርንኡ ተይኮነስ ከከምዓቕሙ ተዋፊሩ ዋጋ ስረሑ ዝረኽበሉ ርህው ሃገር ክውንን፡፡ዙርያ መለሽን ብርሰትን ዝተኸፈለሉ መድረኽ ልምዓት ጎጕሙ፡፡ ሃገር፣ ባህጊ ህዝቢታት ዝሰመረሉ ሓድነት ጨቢጣ ኣብ ልምዓትን ዕብየትን ክትሕምበብ፡፡ ኳዕባ ተቓለስና ዘበለ ደስታ ወፌስታ፣ ፅባሕ ዓወት ብህወሓት/ኢህወደግ ዝተመርሐ መሪርን ነዊሕን፣ ግን ድማ ዕውት ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢታት ትግራይ/ኢት/ያ፡፡

ናብ ሰገነት ዓወት መሰስ ንዘበልዎ ተጋደልቱን ህዝቡን ምኽሓድን ምጥላምን ዘየሰክፎ ጉጅለ ዉሱናትን ወሰንቲን፣ እዛ ሰፈሕን ሃፍታምን ሃገር ሓንጎፋይ ኢላ ንዘተቐበለቶ ወርቂ ተጋዳላይ፣ ኣብ ክንዲ ነናብ ዝምጥኖ ዓውደ ስራሕ ዝውዝዕዎ፣ ቁማር ባራ ፣ ከምዘይፈልጥዎ፣ ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ብትን ክብል ተብ ተብ ኢሎም ተኸወል በልዎ፡፡ከርና ፀሊአሞ፡፡ ጉጅለ ጉርሒ ብመናፍስት ዓወት ከምዘምፅአ እምበር፣ ተጋዳላይ ነቶግቲ ረጊፁ፣ ተበላሒቱ፣ ሓዊ ባሩድ ጋሊሁ ናብ ቤተመንግስቲ ከምዘእተዎም ከይዛረብ፣ ኣፍልጦ ከይወሃቦ፣ድሕር በል ኢሎሞ፡፡

ጉጅለ ጉርሒ፡ ዉሱናትን ወሰንቲን ኣብ ቀፀልቲ መድረኻት ኣፃዊደሞ ንዝነበሩ ጉሕለት፣ተጋዳላይ ከይዕዘቦም፣ ነዚ ዲና ተጋዲልና ኣደብ ግበሩ ከይብሎም፣ ኢሉውን ከየወግዶም፣ ተበቲኑ ዕልምልሙ ክጠፍአሎም ሃፂፆም፡፡ ናይዚ ህዝባዊ ተጋዳላይና፣ ህዝባዊ ግንባር ኤርትራ ዝገበሮኳ ከይገበሩ፣ ንመሳፈሪ ዘይኣኽላ ታዕሪፋታት ሻሕ ኣቢሎም ሰጕጎሞ፡፡ ነቲ ዝተረፈ ድማ፣ እንተዘይተሓሽኪሩ ግዳይ እቲ ዝቐፀለ ሰፊሕ መስርሕ ምብራርን ምብታነን ከምዝኸውን በየንሉ፡ ተግበርዎውን፡፡

ብ1977 ዓ.ም ብግልፂን ሓይለ መልጢን ዝፈለምዎ ጭውያ ብዝያዳ ብምጥንኻር፣ ተጋዳላይ በቲኖም፣ ንህዝቢ ክኽፈት ዝግበኦ ልቦና ዓፅዮም፣ ወዮ ብርእዮት ማሌሊት ሸቃላይን ሓረስታይን ብፍላይ፣ ሓፋሽ ህዝቢ ድማ ብሓፈሻ ተጠቃማይ ዝኾነሉ ዱልዱል ስርዓት ንሃንፅ ዝተብሃለሉ/ በዘይካ መንገዲ ማሌሊት ኩሉ መንገዲ ዕንወት ዝተጨረሐሉ/ ማሕላ፣ ቁማር ባራ፣ ተበሊዑ፣ ፃዓዱ ርእሰማላዊያን ኢና፡ ማሌሊት እናበልኩም ኣይተትክሩና ተብሃለ፡፡ ነቲ ካብ መትከል ወፃኢ፣ ነጋውሱ ከሐጉስ ሓቂ ረጊፁ ልውስውስ ምባል ምልማድ ዝኣበዮ ተጋዳላይ፣ ደሪቖም ዝተረፉ ዝብል ለጠፍ ጀንጀንዎ ፡፡

ተምፅእዮሞ ትወስድዮ ዝኾነ ነገር፣ ማሌ ኣይግዚኡን ምስ ዝወደቐ ኣይንወድቕን ተተብሃሉ ኣቕቢፆም፣ ሓቂ ሒዙ ንዝሞገተ ነቝቶም ከምዘይኣፅደፉ፣ ብዘይምኽንያት ከምሰፍኢ ተገልቢጦም ኣይተትክሩና ክብሉ ኣይሓፈሩን፡፡ እወ፣ እታ ኣብዘይመውለዲኣ ዘዋለድዋ ማሌሊት ሰባት ንምብንቃር ዝተወልደት እምበር ተድሊ ከምዘይነበረት ጋሀዲኳ ተኾነ፡ ሽዑ ዝያዳ ኩልዕ በለን፣ ንኹሉ በርሀሉን፡፡

በላሕ ዝነበረት መሪሕ ውድብ ፣ ኣብ ኢድ ዓቕሚ ዝየብሎም፣ ሓሻኽርን ሓሶት መቀባበልቲን ኣውዲቖም፣ በዘይተቓውሞ ሽሞም ሰማይ ኣዕሪጎም ዝዳለዮም ክጉሕጉሑ/ጓሕጕሖምውን/ ንዓመታት ሰሪሖም፣ ውድብ የላን ኣቢሎም፣ ፀላእቲና ትግራይ ደኺማ ኢሎም ክንዕቕዋ፣ ክብድልዋ፣ ክጭፍጭፍዋ ጌሮም፡ዉሱናትን ወሰንቲን፡፡ነዚ ጭውያ ከርና ዝተረደአ ተጋዳላይን ህዝቢን ሓንቲ መዓልቲ ኣላ ውድብና ነምልሰላ ኢሉ ብዝተናውሐ ቃልሲ ውድቡ ከምልስ ሒኒን ምባል ቀፀለ፡፡ ህዝቢውን ውድብና ምለሱልና ክብል ተማሕፀነ፡፡ ብኡ ንብኡ ሰፍ ዘይብል መስዋእቲ ተኸፊልዎ ክመፅእ ዝግበኦ ዝነበረ ሙሉእ መድረኽ ልምዓት ከየድንፍዕ ኮሊፎሞ፡፡

ትግራይና ሓራ ምውፅኣ ኣሕቢንዎም፣ ኣብ መፃኢ ልምዓታ ምሁራዊ ኣበርክቶ ንምግባር ሃንደፍ ኢሎም ዓዶም ንዝኣተዉ ብሉፃት ምሁራንን ሰብ ተሞክሮን፣ በብገዘኡ ተስፋ ናቖረፁ ነናብ ዝነበርዎ ክምለሱ፣ ስውርን ግልፂን መስርሕ ጥፍኣት ተተኒጕ፣ ትግራይና ካብቶም ብሱላት ምሁራን ክትግለል ኣገዲዶማ፡፡ ብተመሳሳሊ ብርክት ዝበሉ ሰብ ሃብቲን ኣብ ወፃኢ ዝነብሩ ዜጋታትን ዓዲ ክነልምዕ ኢሎም ሃብቶም ኣኪቦም እንተመፁ፣ ብቀየድቲ ኣሰራራሓታትን ቀይናን ኣረኣኣያን ክእነፉን ተስፋ ቆሪፆም ክምለሱን ጌሮሞመዮም፣፣ ገሊኦምስኳ፣ ኣብ ካለኦት ክልላት ርእሰማሎም ኣዋፊሮም ይርከቡ፡፡ ኩላኹሉስ ሕራሮት፡፡

በጊዕ ፋሲካስያ ብበጊዕ ልደት ይስሕቕ

በጊዕ ፋሲካስያ ብበጊዕ ልደት ይስሕቕ ኮይኑ፣ ኣብቀፀልቲ መድረኻት ኣብ ልዕለኦምን ልዕሊ ውድቦምን ዝተፃወደ መሻግን ጥፍኣት ዉሱናትን ወሰንቲን ዘይተረደኡ ኣባላት ላዕለዋይ መሪሕነት ከይተረፉ፣ ኣብቲ ጥልመትን ምብታንን ተጋዳላይ ኢዶም ኣቆማጢዖም፣ እቲ መስርሕ ትኽክል ከምዝነበረ ጨሪሖምን ብፆቶም ረጊሖምን ሰጕጎም፡፡

ጉጅለ ጉርሒ ፣ ዉሱናትን ወሰንቲን ትግራይን ገድሉን ንዓመታት ዝሃነፀቶን ካብ ብሱል ጥረ ዝተረፈን፣ እሞ ድማ በዚ ግዘዚ ክፈረዩ ዘይትብሎ ፣ ካለኦት ኣዝዮም ዝቐንእሉ ብርቂ ተጋዳላይ ህወሓት እንትብትኑ፣ እቲ ካብ ጠባንን በለፀኛን ባህሪኡ ተላዒሉ፣ ወዒሉ ሓዲሩ ከይወረረና ኣይተርፍን ኢሎም ዝሓምዩዎ ውድብ ህ . ግ፣ ብኣካል ዝደኸሙ እናውፀአ፣ መዋስኽቲ ነባር ሰራዊቱ፣ ሃገራዊ ግልጋሎት ብዝብል መስርሑ ሓደሽቲ ሰራዊት የፍሪ ምነባሩ ነዞም ናትና ጠለምቲ ተሞክሮ ክኾኖም ኣይከኣለን፡፡ ምኽንያቱ ድኹማት ዝሕሽከሩላ ድኽምቲ ዓዲ ምፍጣር ኮነ ኢሎም ስለዝተተሓሓዝዎ፡፡ ጥንኩር ተስዒቦም ድኣ ፣ ክሓቶምንዶ፣ክካተዖምንደ፣ ግዘ ገደብ ስልጣን ከምዘድሊን ከምዝግባእን ክሙግቶምንዶ፣ ከርትዖምንዶ፡፡

ብዘሐዝን ኩነታት ተጋዳላይ ዝበተነ ጉጅለ ዉሱናትን ወሰንቲን ፣ ናብ መሪሕነት ብምዛር ትግራይ ብኩሉ ዓይነት ፍልጠትን ክእለትን ዘፍረየቶም ላዕለዎት መራሕቲ ፈላልዩ ክተፋነኑ ብምግባር፣ ዘየሕሽከር ይብንቀር ኮይና፣ ወዲ ገዛን ወዲ ወሰንን ብምፍጣር፣ ነናብ ዝምልከቶም ከይምደቡ፣ ነናብ ዘይምለከቶም ብምምዳብ፣ ልምዓታዊ መደባት ክርመሱ፣ ብኡ ኣቢልካ እቶም መራሕቲ ናይተን ትካላት ክርመሱን ፍሕሶ ከሪሩ፣ ብዓል ሳርትን መራሕተንን፣ ብዓል ፕሮጀክት ጎልጎል ራያን መራሕተንን፣ ወዘተ ተዓየኑ፡፡ ሆስፒታል ዓይደርን ሓወልቲ ሰማእታትን ብምስረሖም ጓሂ ብዝሰረቦ ጉጅ ዉሱናትን ወሰንቱን ነቐፌታዘነበ፡፡ ብኡን ክንድኡን ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት ዓይንን መንገፍን ኮይናቶም፣ ምክእኣል፣ ምርድዳእ፣ ምትሕግጋዝ ዝብሃሉ ሰናይ ተግባራት ኣብ መዝገበ ቃላት ጥራይ ክተርፉ ጌሮም፡፡

1993 ዓ. ም ጉልሓይ ላዕለዎት መሪሕነትና፡፡ዝኾነ ርእዮት ዝየብሉ፣ ግንከ ብፃይካ ኣውዲቕካ ንምሕላፍ፣ ወዮ እቲ ኣብ ልዕሊ ወገኑ በጊዕ ልደት ዝሰሓቐ በጊዕ ፋሲካ ግዘኡ በፂሓ ክብላዕ፣ኣላታን የብላን ክትዕ ሞትን ሕየትን ተናኺሱ ኣዳራሻት ሃግ በላ፡፡ መትከላት ቃልሲ ተጋህሱ፣ ዓንቀፃት ህንፃ ውድብና ተረገፁ፡፡እዛ እምባይ መን ይወርሳ ኮይና፣ ሎሚ ዘይተሓሽከረ፣ ዘለኣለሙ ተበንቀረ ኮይና፣ መትከልን ኣሰራራሓን ይከበር ዝበለ ምስ ነባራትን ዝሓሸ መካትዒ ዝሓዙን ዋናታት ገድሊ እንትንፃሕ፣ ግጅለ ጉርሒን ዉሱናትን ወሰንቲን ብብረት ዝተሰነየ ግዘያዊ ሰዓራይነቶም ኣረጋገፁ፡፡ ሰዓራይ አለልዩ ዝተፀገዐ የስ ሜን፣ ኔት ወርኩ ዝያዳ ኣለቛቝሙ ነናብ ዘይምለከቶ ቦታ ስልጣን ሕንክብ በለ፡፡ ጭውያ ውድብና፣ ንተጋዳላያ ብምብታን ጥራይ እንተይኮነስ፣ ንመራሕታውን ብደረዘኖም ብምብታንን ተኸታቲልካ ድከቶም ብምእታውን መጠን ኣልቦ ምጥልላም ሰማይ ከምዝዓርግ ብምግባር፣ ብህዝቢ፣ ብመሓዙት ዉድባትን ትካላት ዓለምን ዝተኾነነ ክሕደት ተራእየ፡፡

ከም ኣሉታዊ ውፅኢቱ ፣ ነዚ ኣሕፋሪን ነውራምን ምንጥል ስልጣንን ምጥልላምን ዝተቖጠዐ ተጋዳላይን ህዝቢን፣ ነቶም ፈጠርታ፣ ሃነፅታን ኣብቃዕታን ዝጠለመት ውድብ ንመን ክትኮን ብምባል፣ ኣብ ዙርያ ውድቡ ኮይኑ ይገብሮ ንዝነበረ ምዝራይ ሸለል ክብሎ ከኣለ፡፡ ገሊኦም ዝተጠለሙ ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት ድማ፣ ፓርቲ ብምምስራት ኮነ ምስ ፀላቲ እዛ ውድብን ህዝቢ ትግራይን ክሳብ ምስላፍ በፅሑ፡፡

መሓውራት ውድብን መንግስቲን ብድኹማት ተዳኺሞም፣ ዝበዝሕ ህዝቢ ብሓፈሻ፣ እቲ ዝሓሸ ዓቕሚ ፍልጠትን ቁጠባን ዘለዎ ትግራዋይ ናብ ነናይ ባዕሉ ዉራይ ብምድሃቡ ትግራን ዉድባን ዳርጋ ዝየለው ኮኑ፡፡ ጉጅለ ጉርሒ ዉሱናትን ወሰንቲን ግን፣ ልዕሊ ኩሉ ግዘ ተጠናኺርና ብምባል ሓጨጩ፡፡ምናልባሽ፣ እቲ ዋና ስረሖም ውድብ ኣዳኺሞም፣ ሃብቲ ናይዛ ዓዲ ምዝራፍ ስለዝኾነ፣ ነቲ ናይ ዘረፋ ዕማሞም ዝያዳ ኣመቻችዮም ስለዝተግበርዎ፣ ዝያዳ ምጥንኻሮም ክእውጁ ይኽእሉ እዮም፡፡ ነቲ ዝቃወም፣ ኣይትድከም ዝብል፣ ነቲ መጋበሪየኦም ኣይዞኻ ዝረፍ ዝብል መልእኽቲ ዘለዎ እዩ፡፡

እዞም ኣብ ዘረፋ ጥራይ ዘድሃቡ ባሊህ ዝብሎም ዘይነበሮም ዉሱናትን ወሰንቲን፣ መድረኻት ዝምርሕሎም መሪሕ ቃላት ምንፃር ኣብዩዎም ኣፍረስቲን ንክልልና ኣብ ትዕዝብቲ ዘእትውን ጭርሖታት እንዳሰቐሉ፣ ነደያን እዋናዊ መልእኽቲታ ኮይኖም ሓሊፎሞ እዮም፡፡

 

 

 

ኣፍረስትን ኣሕፈርቲን ጭርሖታት

                         መድረኽ ዉሱናትን ወሰንቲን

ኣብነት 1፣ ’’ ጋዜጣ ወይን ናይ መጀመርያን ናይ መወዳእታን በሄራዊ ልሳን እያ’’´ኢሎም ጭርሖ ክልጥፉ ኣይሓፈሩን፡፡ እሞ ድማ፣ ኣቦ መንበር ውድብ ተጋዳላይ መለስ ኢሉዎ ኢሎም ኣብ ጥቕሲ ምእታዎም እዩ፡፡ መአረምታ ዝተነገሮም እቲ ጌጋ ተረዲእዎም እንተብቅዕ፣ ክእርምዎ ኣይደፈሩን፡፡ ምኽንያቱ ካብቶም ልዕለ ዉሱናትን ወሰንቲን ዝኾነ በታኒ ዝገበሮ ስለዝኾነ ንዕኡ መአረምታ ምሃብ ከም ውርደት ስለዝቖፀርዎ፣ ነቲ ቀዳማይ ውርደት ቀፂሎምሉ፡፡ እቲ ንልዕሊ ክልተ ዓመታት ፈቐዶ ፅርግያ ተዘርጊሑ ዝነበረ መዋረዲ ዓዲ ጭርሖ ትኽክል ተኾይኑ፣ ወይን ድያ ክንዲ ዕድመ ህዝቢ ትግራይ ሚልዮናት ዓመታት ክትፀንሕ፣ ወይስ ህዝቢ ትግራይ እዩ ክንዲ ዕድመ ወይን ኣብ ዓሰርተታት ዓመታት ክጠፍእ፡፡ ንሓደ ላዕለዋይ ካድረ ኣረዲእና፣ ንምንታይ ምስ በልናዮ፣ ገለ መራሕቲናኮ ወይን ዘላለማዊት ጌሮም ዝቐፅሩ ኣለዉ እዮም ኢሉና፡፡ ንዕቐት ኣብ ልዕሊ ትግራይን ተጋሩን፣ ሕብረተሰብ ማዕባላይ ለዋጣይ ተለዋጣይ ክነሱ፣ ብብያነ ዉሱናትን ወሰንቲን ከይተለወጠ ዘላለም ክፅበ ጌሮም ይወስድዎ፡፡

ኣብነት 2፣ ብ2007 ዓ.ም ’’ ኣብዚ ዓመትዚ ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ዝላ ክነመዝግብ ኢና’’ ኢሎም ጨርሑ፡፡ እቲ ጭርሖ ክሳብ 8ይ ወርሒ ሚያዝያ ይጭራሕ ኔሩ፡፡ ኣብ ሓደ ዓመት ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ዝላ ምምዝጋ ኣይከኣን፡፡ ሰናይ ምምሕዳር ክሰፍን፣ እሞ ድማ ክዝለል፣ ድምር ብዙሓት እታወታት እዩሞ፣ ብሓደ ዓመት ኣይዝለልን፡፡ ብምኽንያት ምጉታትን ዓቀፍቀፍን ኔትዎርክ/ኮኔክሽን፣ ብምኽንያት ምቁራፅ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ ክንደይ ስራሕ ኣብ ዝተአጓጎለሉ ዓዲ ከመይ ጌርካ ይዘለል፡፡ ናይቲ ተገልጋሊ እምበር፣ ኣገልክጋሊ ዘይመስሎ ሓሽከር ዉሱናትን ወሰንቲን ኮነ ኢሉ ዘተዓናቕፎ ከይሓውስናኳስ ወድዓዊ ዓንቀፍቀፋት ኣብ ግምት ከእትዉ ኣይካሉን፡፡ ከምቲ ዝፍለጥ ዝኾነ መንግስቲ ቃል ዝኣተዎ፣ ኣብ ዝተመፃብዖ ግዘ እንተዘይኣዐዊቱ ካብ ስልጣኑ ከምዝወርድ ፈሊጡ ተጠንቂቑ ይመፃባዕ፡፡ ዉሱናትን ወሰንቲን ግን፣ ዝበሉ እንተበሉ ንስልጣኖም ዝፃባእ ኩሉ ከምዝግለፍ ስለዘዋደዱ፣ ዝስከፍዎ ነገር የለን፡፡እዛ ሕልክስቲ ጭርሖኦም ንዝተወሃቦም መአረምታውን ኣይተቐበሉዋን፡፡ወያ ሰናይ ምምሕዳስንካ ሽምባያ 2007 ዓ.ም ሎሚ ዘበን ዝሓሸ ገምጋም ኣብዝበረቐሉ ዘመን ፈፂማ ከምዘይፀንሐት፡ ከምዝየላ ተረጋጊፁላ፡፡

ኣብነት 3 ፣ ኣብቲ ብዉሱናትን ወሰንቲን ተኣንጊዱ ብፅፅ ዘይተብሀለሉ ኣብ ልዕሊ ኣያ ዘይፀንሖ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈነወ ጭፍጨጠፋ ጎንደር ምኽንያት ብምግባር ንዝተኻየደ ዋዕላ፣ ’’የትግራይና የኣማራ ህዝቦች የሰላም ኮንፈረንስ’’ ዝብል መሪሕ ቃል ተኻይዱ፡፡ ክልቲኦም ህዝቢታት መዓዝ ተፃሊኦም፣ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ኣብ ዝተኻየደ ክሕደትን ጭፍጨፋን ዝዝቲ፣ ወይውን ከምቲ ደሓር ኣብ ጎንደር ብመአረምታ ገሊኦም ሕዚ ናብ መሪሕነት ዝመፁ ዋናታት ውድብ ዝተስተኻኸለ፣ የህዝብ ለህዝብ ግኑኝነት ክብሃል ይግባእ ኔሩ፡፡ ኣብ ሞንጎ ህዝቢታት ኣማራን ኦሮሞን ንዝተገበረ ርክብ የህዝብ ለህዝብ ግኑኝነት ተባሂሉ፣ ኣብታ ናትና ግና፣ ብመሰረት እኒ ገዱ ዝደልዩዎ፣ የሰላም ኮንፈረንስ ተባሂሉ፡፡ ናይ ፍልጠት ነደያን ብዝኾኑ ናይ ሚድያ ሰባት ክትምራሕ ፀኒሓ እዛ በላሕ ትግራና ማለት እዞም ኣብነታት ዉሑዳት እዮም፡፡

ዉሱናትነ ወሰንቲን VS ፈጠርቲን ወየንቲን

     ውድብና ካብ ጨወይታ

                       ናብ ዋናታታ፡፡

ኩሉ ተቓላሳይ ክጋደል እንተሎ፣ ሕልፊ ክረክብ እንተይኮነስ ሕልፊ ደኺሙን ተሰዊኡን ዓዲን ህዝባን ክሓልፈሎም አሚኑን ተበጅዩን እዩ፡፡ ኣብ ከይዲ ግን ብስረ ህዝቢ ትግራይ ፀላእቲ ተደምሲሶም በትረ ስልጣን ናብ ህዘቢ ከምትውዕል ዘስተብሀለ ጉጅለ ዉሑዳት ጎሪሑ፣ ስልጣን ዝብሕተሉ መንገዲ እናመቻቸወ መፀን አመቻቸወን፡፡ እዚ ጉጅለዚ፣ ኣብ መፈንጥራ ፅዩቕ መርበቡ ንዘይኣቱ ሓፋሽ በብመድረኹ እናዓለወ እንትመፅእ፣ ንጉርሑን በለፁን ዘስተብሀሉ ተጋደልቲ፣ ውድቦም ካብ ጭውያ ኣድሒኖም ናብ ህዝቢ ትግራያ ክመልሱ ’’ፈትሊ ሓቂ ትቐጥን እምኽበር፣ ኣይትብተኽን’’ኢሎም ንዓመታት ተጋዲሎም እዮም፡፡

ኮይኑ ድማ፣ ብምኽንያት ምትኽኻእ ዘግለሉዎም ላዕለዎት መራሕቲ ኣብ ውሽጢ መሓውራት ስልጣን ምስ ዝነበሩ ገለ ቅኑዓት ብምትሕብባር፣ ንነዊሕ ዓመታት ብዘካየድዎ ልዙብ፣ ሕጋዊን ሰላማዊን ገድላዊ ስርሒት ፣ ኣብ ውሽጢ እቲ ላዕለዋይ መሪሕነት ብዉሱናትን ወሰንቲን ዝግበር ዝነበረ ምልኪ ክበጣጥሱ ሰሪሖም፡፡

በቶም ፀብፃባት ሓሶት ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ትግራይ ከምዝጠጠዐት፣ ከምዝለምዐት፣ ካብ ሃገራ ንላዕሊ ከምዝፀገበት ተጌሩ ዝጭደር ዝነበረ ብድዐ ተሰይሩ፣ ዝለምዑን ዝፀገቡን ውልቀ ዉሱናትነ ወሰንቲን እምበር ትግራይ ከምዘይኮነት ብጭቡጣት መርትዖታት ንምስናይ ክሳብ ናብ ህዝቢ ወሪዶም ከረጋግፁ ብዙሕ ደኺሞም፡ እቶም ብላግፂ ዉሱናትን ወሰንቲን ዘተቋጨጩ ፈጠርቲን ኣብቃዕቲን ወየንቲ ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት ነበር፡፡

መርበብ/ኔት ዎርክ ዉሱናትነ ወሰንቲን ወየንቲ ብቑዕ ምፅራይ ከይገብሩ፣ምስ ህዝቢ ክገብርዎ ንዘድለዩዎ ኣኼበኦም፣ ’’ መናውሒ ዕድመ ኣኼባ ክገብሩታ ደልዮም ኣለዉሞ፣ ልክዕ ልከዖም ንገርዎም’’ ዝብሃሉ ሓሻኽር ኣኼባ ከሰንድእሎም ይሕረዩ ከምዝነበሩ ተዘክሮ ትማሊ እዩ፣ ወዮ ድኣ እቶም ከተዓነቕፉ ዝተመደቡ ኣኼበተኛታትውን ኣደደኦም ረኺቦም ካብ ምቅላዕ ጉዳጉድ ዉሱናትን ወሰንቲን ዓዲ ኣይወዓሉን እምበር፡፡

እቲ ብሕሽክርንኡ፣ ብስራሕቲ ኣጥፋኢን ከፋፋሊን ምትእስሳሩ/ኔትዎርኩ/ ብቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ጉጅለ መሪሕነት ማዕናት ዜና ትግራይ/ሚድያ ፣ ዝተጋነነ ሕሱር ፀብፃብ ሓሶት ልምዓት ብምቕራብ፣ ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ብምዕፋን/ብሓያል ምፍርራሕ ዝተባረረ ጅግና ህዝቢ እምባስነይቲ/ ፣ ውድብን ህዝቢን፣ ተጋደላይን ህዝቢን ብምፍልላይ፣ ገፅታ ዓዲ ዝደየነ ፣ ወየንቲ ኣባላት መሪሕነት ውድብ ከድሕኑ ላዕሊ ታሕቲ ይብልሉ ኣብ ዝነበርሉ ግዘ፣ መናውሒ ዕድመ እናበለ ብሰፊሑ ይሕጭጭ ኔሩ፡፡ይገብርዎ ንዝነበሩ ፃዕሪን ፣ የመዝግብዎ ንዝነበሩ ውፅኢትን በቶም መገዛ ዘጣየሹዎን ማዕኸናት ዜና ከየመሓልፉ የዐንቅፍ ኔሩ፣ እቲ ተሓዚ ፅላል፣ መቀባበሊ ማይ፣ ዘራጊ ጭርኡን ንርካሽ ስልጣን ኣብዘይስርሑ ዝውዕልን ጉጅለ መሪሕነት ሚድያ ትግራይ፡፡ እዚ ጉጅለ መሪሕነት ሚድያዚ፣ ሕዚውን ነዚ ተስፋ ዘለዎ መስርሕ ምድሓን ውድብ ብምቅዋም፣ ካብ ስልጣን ወሪዶም ዘለው ኣባላት መሪሕነት ብዘይኣግባብ ብኔትዎርክዩ፣ ናብ ዝነበሮ ክምለስ ኣለዎ፣ብምባል ብሎገራቱ ኣሰሊፉ ይግዕር ኣሎ፡፡ነገር ጥቕሚ፣ ፀረ ዓዲን ህዝቢን የሰልፍ፡፡

እቶም ላዕለዎት ኣመራርሓ ነበር ወየንቲ፣ ሽልማትን የቐንየልናን ብዘምስል መሰናበቲ፣ ኣይትረብሹና ዓሪፍኩም ተቐመጡ ብዝመልእኽቱ ኣፍልጦታት ከርሕቑዎም ብዙሓት ፈተነታትኳ እንተተገበሩ፣ ኮነ ኢሎም ዝተላዕሉ ወየንቲ፣ ፈጠርቲን ኣብቃዕቲን ግን፣ውድብ ህወሓት ናይ ምድሓን ልኡኾም ብምቕፃል፣ ብመስርሕ አሰንዮም፣ ብብልሽውና ጉጅለ ጉርሒ ካብ ህዝባ ተነፂላ ሓንቲ ዓርቢ ተሪፋታ ትዕኮር ዝነበረት ውድብ፣ ትንፋሳ መሊሳ ንፋሰ ዲና ምቕናይ ክትረክብ ጌሮም፡፡

ጉጅለ በለፅ፣ጉጅለ ክሕደትን ጥልመትን፣ ዉሱሰናትን ወሰንቲን፣ ኣብ ፍፁም ምጥቕቓዕ፣ ምጥፍፋእ፣ ኣብ ፍፁም ውልቀ ጥቕሞም ጥሒሎም ዓዲ ጎዛዝዮም፣ ከም ኣዛብእ ብዘይ ምንም ንሕስያ ይበልዕዋን ንበላዒ ይህብዋን ከምዝነበሩ፣ ክለፋለፉ ኣኽኢሎም ወየንቲ መራሕቲ፡፡ዝኽየድ ነበረ መንገዲ ጥፍኣት ዘይበረሀሎም፣ ካለኦት ገርሂን ቅኑዓትን ብዙሓት ኣባላት መሪሕነትውን ሰጊ ተንኮልን ሸርሒን ተጋሊሁሎም፣ ናብ ዝሓሸን ጭቡጥ ተስፋ ዝሰነቐን ኣግባብ ቃልሲ ብምእታዎም እፎይታ ረኺቦም፡፡

ብመንገዲ ፍልሖ ዉሱናትን ወሰንቲን ዝምድነኦም ክሳብ ምሕርፋፍ ኣብፂሖም ዝነበሩ መሓዙት ዉድባትውን፣ በዚ ቃል ዓለም ዝየብሉ ዝመስል ገምጋምን ምንቕቓፍን መሪሕነት ውድብ ህወሓት ከምዝሕበኑን፣ ተቛፂሩ ዝፀንሐ መንገኛ ቂሞም ፈቲሖም፣ ንሳቶምውም ከምቀደሞም፣ ተሞክሮ መሓዘኦም ውድብ ህወሓት ስዒቦም መንገዲ ሕውየት ክምርሹ ተስፋ ይግበር፡፡

እምበኣር፡ ድሕሪ ዓሰርተታት ዓመታት፣ ውድብና ህወሓት ፣ ካብ ጨወይታ ናብ ዋናታታ ትምለሰሉ ኣንፈት ኣርእያ፡፡እዚ ግን ከምቲ ኣያ ቃልሲ፣ ነባር ተጋዳላይን ፈጣራይን ኣብቃዓይን ውድብ ወያናይ ስብሓት ነጋን፣ ንኡስን ንጡፍን ኣባል መሪሐነት ኣቦመንበር ውድብና ሀወሓት ዶር ደብረፅዮንን ኣብ ዝሃበዎም ቃለምልልሳት ዘመላኸትዎ ፣ ብልዑል ጥንቁቕ ቃልሲን ብቀፃሊ ዝግበር መስርሕ ምድሓን ውድብ እዩ፡፡

ህዝቢ ትግራይ ብፍላይ ይኹን ህዝቢ ኢት/ያ ብሓፈሻ፣ ነዞም ሕዚ ዝመርሕዎም ዘለዉ ውድባት ህወሓት ኢህወደግ ዝትክኡ ጥራይ እንተይኮነስ፣ ኣዐርዩ ብዝበለፀ ዝመርሑ ፓርቲታት ክሳብ ዘየጥረዩ፣ ነዚኦም ምድጋፍን ምብቃዕን፣ ምእንተ ሰላሞም ምእንተ ቀፃሊ ሓድነቶምን ዕብየቶምን ናይ ግድን ቀዳማይ ዕማሞ ኮይኑ ክቕፅል ዘለዎ ጥንቁቕ ሃገራዊ ተግባርዩ፡፡

ነዚ ተጀሚሩ ዘሎ ሰናይ ምድሓን ውድብ ከዐንቅፉ ኣብ መንገዲ ተፃዊዶም ዘለዉ መሻግናት፣

1/ ሚድያ ትግራይ፡ ጉጅለ መሪሕነት እዚ ሚድያዚ ብፖለቲካዊ ብቕዓቱ፣ ፍለጠቱን ክእለቱን ናብቲ ዝተጊንሖ ሰገነት ስልጣን ዝመፀ እንተይኮነስ፣ ብልዑል ሕሽክርንኡ/ ገሊኦም ቤተሰቦም ዘይፈትዉ ክንሶም ንቆልዑ ሰበስልጣን ኣበልገነት ክሕዙ ዝቀዳደሙ ከዳሞዮም/ ብዝምድናኡ ዝመፀ ስለዝኾነ፣ ቅኑዕ ገምጋም እንትመፅእ ካብ ዘይቦትኡ ከይለዓል ክብል ከዐንቅፍዩ ጥራ እንተይኮነ፣ ጀሚርዎወን ዘሎ እዩ፡፡ ብዘሰለፎም ሽሞም ዝሓብኡ ብሎገራቱ ኣቢሉ ይቃወም ኣሎ፣ ነቲ ልዕሊ ኩሉ ግዘ ዘሓሸ ገምጋምን ውፅኢቱን ዝህቦ ዘሎ ዳርጋ ዝየለ ሽፋን ሚድያውን ኣፍሊጡ እዩ፡፡ኣብ ውሽጢ እቶም ማዕኸናት ዜና ብዙሓትን ብቑዓትን ጋዜጠኛታትን ካለኦት ሰብ ሙያታትን ዘለዉ ኮይኖም፣ ሓቂ ዘስረሖም ሰኢኖም፣ ብፍልጠቶምን ክእለቶምን ከምፅእዎ ዝደልዩን ዝግባእን ዝሓሸ ለወጢ ከየመዝግቡ ብውሑዳት ሓሻኽር ሓለፍቲ ሚድያታት ተዓፊኖም ኢህ እናበሉ ዝነብሩ እዮም፡፡ነዚኦምውን ሓንቲ መዓልቲ ኣላ፡፡ ግንከ፣ ኣብ ልዕሊኦም ዘሎ ደናጉል ናይ ምልዓል ዕማም ብዋናነት ናይ ባዕሎም ስለዝኾነ፣መናእሰይ ጋዜጠኛታት ነዚ ሓዱሽ መስርሕ ውድብ ተጠቐምሉ፡፡

2/ ኣበየ እርከኑ ዘሎ ጉጅለ ሰበስልጣን፡ ገሊኡ ባዓል ስልጣን ካብቲ ብልሽውና ንፁህኳ እንተኾነ፣ ነቲ ጉጅለ መሪሕነት ሚድያ ዘምረሐ ብዓል ስልጣን ናብታ ስልጣን ዝተቖናጠጠ፣ በታ ዘይትግባእ መንገዲ ሕሽክርና ስለዝኾነ፣ ዓርሰነቐፌታ ጌሩ፣ ናብ ዝግባእ ቦትኡ ክምደብ ምዃኑ ስለዝግምት፣ እዛ ፅሬት እዚኣ ብዝኾነ መንገዲ ክትፍሽለሉ ስለዝደሊ፣ ከደናጕ፣ መንገዲ ከስሕት፣ ፊት ንፊተውን ከዐንቅፍ ከምዝኽእል ምልክታትውን ኣለዉ፡፡ ሕዚ ኣብ ኣብያተ ዕዮ ብምኽንያት ስብሰባ ህዝባዊ ግልጋሎት ዝህብ ሓላፊ ዉሱንዩ፡፡ ገለ ገሊኦምስ ብወከለቶም ስለዘፈርሙ፣ ስለ እናተብሃለ ይፍረም ከምዘሎ ወግዒ ትግራይና ኮይኑ ኣሎ፡፡

3/ ዕግበት እቲ ለውጢ ዘብሰረ ወያናይ ጉጅለ መሪሕነት፡ እቲ ነቲ ለውጢ ኣብ ምብሳር ተቓሊሱ ኣድማዒ ለውጢ ዘብሰረ ወያናይ መሪሕነት፣ በቲ ዛጊድ ኣመዝጊብዎ ዘሎ ለውጢ ዓጊቡ፣ ኣብ ላዕሊ ኣንጠልጢሉ ከየደናጉዮ፣ ወይውን ግበርዎ ቀፅሉዎ ብምባል ኣወንዚፍዎ ከይተርፍ ስግኣት ኣሎ፡፡

ስለዚ፣ አዚ ለውጢዚ ከም መድሕን ውድብ ህወሓት ተራእዩ ህዝቢ ተስፋ ጌርሉ ስለዘሎ፣ እቲ ካልእ ውድብ ንምፍጣር ኣብ ሃላእ መላእ ዝነበረ መእሰይን ህዝብን፣ ነዚ ተስፋዚ ከድግፍን ከሰድርን ቀዳምነት ብምሃብ ተሰሪዑ ስለዘሎ፣ ወያናይ መሪሕነት ዘፍረስካዮ ድፋዕ ዉሱናትን ወሰንቲን ከየንሳእርር፣ ናብ ዋናታታ ምምላስ ጀሚርካያ ዛለ ውድብካ ተመሊሶም ከይምንጥሉኻ ከየራጠጥካ ምቕራምካ ቀፅል፡፡

ተዋሳኺ ፍሉይ ጥንቃቐ ዘድልዮ ነጥቢ፣ ከምቲ ዝሓለፈ ተሞክሮ ዉሱናንት ወሰንቲን፣ ብስም ፅሬት እናተብሃለ ዜጋ ከይግለል፣ ኣብ ምትእምማን ዝተመስረተ፣ ካብ ኔት ዎርክ ዝነፀሀ ስራሕ ተሰሪሑ፣ ዝባረር ተይኮነስ፣ ኣብ ዘዝምልከቶ ቦታ ተመዲቡ ዝሰርሐሉ ኣግባብ ክፍጠር ምሕንፀታ ትግይና እዩ፡፡