Home / Uncategorized / ወይዛ ዘበን’ዚኣየ …

ወይዛ ዘበን’ዚኣየ …

ብ ጉዕሽ ወዲ ኣንከረ

እዛ ሃገር ደርጊ ምስደምሰሰት፤ ናብ ሓያል civel strife ዕግርግር ክትኣቱ ዘይፈርሓ ኣይነበረን። ኣቦ መንበር ኢህወደግ ዝነበረ መለስ ዜናዊ ግን ኣንፃር እቲ ክፉእ ኣተሓሳስባ ነበረ። ንሱ  ፈለማ ስልጣን ምስሓዘ፤ ዝኽሪ ቀይሕ ራዕዲ ንምብዓል ተረኺቡ “ደጊም እዚ ኩናታት ኣብ ዝኾነ እዋንን ጊዜን ኣይድገምን” ክብል ተመፃበዐ። እቲ ዝበሎ ሰሚሩ፤ ዳርጋ ን20 ዓመታት ኣምሲሑ ዘድርር ሰላም ረኺብናስ ኤክስፖርት ክሳብ ምግባር በፂሕና። መኽበሪ ሰላም ንወፃኢ ኣብ ምሰዳድ ቀዳማይ ኮይንና።  ምሁራትና ዒቕ ዒቕ ክሳብ ዘብሎም ዲሞክራሲ ናይ ዝሞተለን ዓድታት ታሪኽ ክትንትኑ ወጊዩ ይመስዮም ነበረ። ክልተ 10 ዓመታት ከምኡ ምስ ኣስተማቐርና ግና፤ ነገራት ክግልበጡን ክጋላበጡን ጀሚሮም።  እታ ዝተመካሕናላ ዓድን ስርዓትን ኣብ ኢድና ክትመውት ጀሚራስ፤ ድቃስ ስኢንና ንውሽጢ ምሕሳብ ጀሚርና።

ኢትዮጵያ ፈለማ ኣብ ትሕቲ ኢህወደግ ምስኣተወት (ብ1983 ዓም)፤ ቀፂሎም ንዝነበሩ 7 ዓመታት ዓይነ መርፍእ ልምዓት ጠፊእዋ ፀንሓ። ድሕሪኡ 2 ዓመት ‘ኣብቲ እስትሉ ወሲኻትሉ’ ኣብ ማሕዘል ዝነበረ ቁጠባ፤ ናብ ኵናት ኣትዩ ካብ እንግዳዓ ወዲቑ ተሓምሽሹ። ድሕሪ 10 ዓመት ዕንይን ግን ብተኣምር በርደግ ኢላ ንዓለም ኣስደሚማ። ኣብ ዓለም ሰፈር ድኻታት ካብ ዝኾና 10  ሃገራት ሓንቲ ዝነበረት ኢ/ያ፤ ከምኡ ምዕባያ፤ ለካ ፖሊስን መራሕን’ምበር ድኻ ዝብሃል ሃገር የለን ክትብል ዓለም ተማሂራትላ ነይራ። እዙይ ዝረአየ እፍተራሪ እቲ ለውጢ ዝነበረ  ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ፤ ተስፋን ፍርሕን ይገልፅ ነበረ። ብሓደ ወገን ኣብ 2025 ዓ.ም ናብ ማእኸላይ እቶት ዓቢና ድኽነት ነበረ ክንገብሮ ዋሕታ ይረአ’ሎ እንትብል፤  በቲ ካልእ ገፅ  ግን መደራግሕ ይወርድ ስለዘሎ ቀልጢፍና እንተዘየምሊጥና፤ ብጣዕሚ ሓደጋ እዩ በለ። እቲ ሓደጋ  ድማ ኣብ ዝኾነ ኩርናዕ ዓዲ ብዝፍጠር ቀሊል ስሕተት ክገጥም ከምዝኽእል ይዛረብ ነበረ። መለስ ክዛረብ እንተሎ፤ ካብ ልቡ እዩ ዝነበረ። ዝርድኦ ሰብ ብፍላይ በዓል ስልጣን ግን ኣይነበረን።

ብዝኾነ መለስ፤ ነዛ ሃገር 20 ዓመት ናብ ማንም ከይተፀገዐ፤ ብናይ ባዕላ መንገዲ መሪሑ ኣብ ዝህረፍ ብርኪ ኣብፂሕዋ ተሰዊኡ። መለስ ዝገደፋ ሃገር ከምቲ ባእሉ ዝሰግኦ፤  እትህረፍን  እትእነፍን ነበረት። እትህርፈሉ ምኽንያት፤ ባዕሉ’ውን ሓደ እዋን ኣብ ኣሰር መፅሔት “ድሕረይ ዝመፅእ ቀዳማይ ሚኒስተር ለቆታ ሒዙ ክልምን ኣይገደድን” ዝበሎ ናብ ዘየልምን ብርኪ በፂሓ ስለዝነበረት እዩ። እተፍረሐሉ ምኽንያት ድማ፤ ብልይብነትን ፀቢብ ብሄራውነትን  ዝጠልቀዩ መራሕቲ፤ ካብ ክሳደይ ክሳድ ሃገረይ ኢሎም አሕሊፎም ክህብዋ ቅርብቲ ስለዝኾነት እዩ። እቲ ዋና ነገር ግን ፤ መለስ ነቐዝ ‘ምበር ሰብ ኣየፍረየን ሓሊፉ። ንህወሓት ራእይ ንዘይብሉ ሓደ ኣባ ጋውየ እንተህባ፤   ንኢትዮጵያ ድማ፤  “መለስን መተካት ኣይቻልም” ዝበለ  ዓዲ ኣይኮነን ነዛ ነብሱ ዘይፈልጥ ሰብ ገዲፍሉ ዓረፈ። ከምታ ዝበላ ድማ፤ እቶም ለቝዛያት ተካእቱ፤ ንሱ  ዘዋህለለን  እኽሊ፤ ንፅባሒቱ  ነቐዝ ክመልሰለን  ጀመሩ።

ኮነ ድማ ኣብታ እንቅዓ መሸላ ዝኣከበት እትህረፍ ሃገር ስልጣን በበይ ሓለፈት ዘቋምት ነቐዝ በዚሑ። እቶም ገዲፍዎም ዝኸደ ምክትላቱ ድማ ፤ ኣብታ  ክትህረፍ ዝጀመረት ዓዲ ስልጣን እንተሒዝካ ታይ ከምዝግበር ተፀጊዖም ስለዘስተማቐርዋ፤ ናብ ወንበር ዝግበር ጉያ ብሞት ሕየት ምቅድዳም ቀፀሉ።   እቲ ኣብ ስልጣን ዝነበረ ከይትትንክፉኒ ክብል፤ ሓደሽቲ ብሄራውን ጉጅላውን ሕብሪ ዝተለኽዩ ድማ እንተዘየሕለፍኩምና ክብሉ ምብላዕ መፂኣ። ኣብ መብዛሕተን ሃገራት ኣፍሪካ ኣብ ታሪኽ ዝርአናዮ ምኩስታርን ውድቀትን ዝመፀ፤ ዝኾነ ሃፍቲ ይውህለል እሞ፤ ንአዓን ንምቅርማት ብዝግበር ግብግብ እዩ። ኣብ ኮንጎ፤ ሴራልዮን፤ ኮትዲቫር ፤ ሕዚውን ደቡብ ሱዳን ወዘተ ዝተራእየ ምኩስታርን መሰክሒ ህልቀትን ሰበቡ ንሱ እዩ። እንቅዓ መሸላ ዘይውዳእ መሰላ፤ ዝዓይነቱ።

ኣብዙይ እውን እተን ዛጊድ ዝተዋህለላ ሃፍቲ ካልእ ዓሰርተ ዕፅፊ ሃፍቲ ክወልዳ እናተገበአን፤ ወራር ዕስለ ኣምበጣ ተጀሚሩ።  ብዝኾነ ፈለማ ነዛ ኹላ እኪት ዝወለደታ ስልጣን ህረፍ እያ። እቲ ሃርጓፍ ስልጣን ድማ መሊሱ ወረ ከጋፍሕን ክኣልምን ጀሚሩ። ካብተን ኣፀቢቐን ዝተምበድበዳ ወረታት ድማ እታ ዋና፤ ፅባሕ ውድቀት ደርጊ ዝጀመረት “ የትግራይ የበላይነት” እትብል ምስሊ  እያ። (ዋላ ፈጠራ እንተኾነ) ትግራይ ብላዕሊ ብምኳና እንታይ መፀ ? እንተተባህሉ  በይና ለሚዓ ካልኦት ተሪፈን ብምባል ከቢድ ቅርሕንቲ ክፍጥሩ ጀሚሮም።

እዙይ ናቶም መሰርነትን ናይ ህወሓት ሸለልትነትን ድማ ነቲ ነገር ኣጋደዶ። እታ የበላይነት እትብል ነገር ካብ መጀመርይኡ ኣዝዩ መሰርን መርዝን ምኳኑ ምሁራት እንተተዛረቡኳ፤ ብወገን ህወሓት  “ኣመሎም እዩ ናብ ዝበፅሕዎ የብሎምን”  ኢልካ ምስ ዝጠፍጠፍካዮም ሰንዓ ውድባት ከይትብኣስ ንህዝቢ ኣፍ ኣፍ ልጓም ክብሃል ተመርፀ። መራሕቲ (ኣባላት ፖሊት ቢሮ ህወሓት) ኣብ ውሽጢ ሃገር ንሰብ ብኣፉን ኣፃብዕቱን ቀይዶም እንተብቅዑ፤ ኣብ ክልቲኡ ማዕዶታት ኣትላነቲክ’ውን እናኸዱ “ህወሓት ፈቲኻ ብኣዴን ምፅላእ ኣይከኣልን” እናበሉ፤ ኣብ ልዕሊ ዝተደገሰሎም ውዲት ንሞቶም  ገመድ ፍሒሶም ከቕብሉ  ዘመቱ። ንኣብነት ተጋዳሊት ሞንጆርኖ፤ ኣውሮፓ እናዞረት ብኣዴን ከይውቀስ ዓዕ ኢላ። እዙይ ልቢ ዝሰኮዐሎም ውድባት ቀብሪ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይ ከም ቀብሪ ድኻ ከጓይይዎ ቀፀሉ። ኣብ ርእሲ ቀዳሞት ካልኦት ተባራዕቲ ጭርሖታት ንቕድሚት ኣምፂኦም ኣብ ሰማይ ዓኾዓኾኳይ ኢሎም።

ሃፋትም ትግራዎት እዮም፤ ንሶም ምስ መንግስቲ ዝተለጠፋ እዮም። ንሕና ደኺና ዝቐረና ሰኣን ኣመራርሓ ዘይኮነስ ሃፍትና ነጢቆም ዝወስድዎ ስለዘለዉ እዩ። ክብሉ ካብ መቑሎ ዝረስን ወረታት ከም ቲሓግ መሬት መሬት በተንዎ። ተኳስሓ። ከምኡ ምስኮነ ወያ ከይትስጉም ሰበረ እግራ ዝፀመዳ ህወሓት(ምስ ህዝቢ ትግራይ እናተበታተኹ ዝኸዱ መራሕቲ ህወሓት)፤ ብኣፍንጨኣ ተወጢጣ፤ እዝና ዓዅኻ ዝበልዋ ክትሰምዖም ጀመረት። ግበሪ ዝብልዋ ክትገብር ተገደደት።

በዚ ድማ፤ ኣብ ፌደራል ዘለዉ በዝሒ ሰበስልጣን፤ ኣብ ኣዲስ ዘሎ ሃፍቲ፤ ገዛውቲ ደብርታት፤ በዝሒ ኮንትሮባንዲስታት ወዘተ  ናይ ትግራይ ኣይበዝሑን ኢላ ክተእምን ምቑፃር ጀመረት።   ብፊደራል ግባጦ ዝስላዕ በጀት ንትግራይ ከምዘይበዝሕ ክተእምን ላሕ በለት። ዘቕበፀ ግን ክተእምኖ ኣይትኽእልን። ቀደሙ’ውን ናይ ትግራይ ብፅሒት ከምዘይበዝሕ ዝፈልጡ ሃንጎሪማታት ሽዑ፤ ሓሳብ ልቦም እናሰመረ፤ ናብ ሜድኦም ኣውሪዶም ንመራሕቲ ህወሓት  ፈፈው ከብልዎም ከምዝጀመሩ ተረዲኦም ሓምበጡ። ንሶም  “ንትግራይ ዘሻሩ ስርዓት ኣሎ” ምባል እንተቋሪፆም ዳርጋ ድፍዑ ዝተመንጠለ ወታደር ስለዝኾኑ፤ በጀት መንግስቲ እንተይተረፈ ተማቒሎም ብደገን ውሽጥን ንዝመልመልዎም ዕሱባት ሓበሬታን ቀለብን እናሃቡ፤ ኣጠናኺሮም ፀለመኦም ቀፀሉ። እኒ ኣንቶኒ ሌክ ዝብሃሉ ብመንግስቲ ኣማሪካ ዝሕርጎቱ ዓበይቲ ሻምፒዮናት ውን ናብቲ ቃልሲ ፀረ “የትግራይ የበላይነት” ብግልፂ  ባንዴርኦም ዘርጊሖም ኣተዉ። ታሪኻዊት ፀላኢት ምስሪ ኣብዚ እዋን ኢዳ ኣንዊሓ ተዋሰአት። ከምኒ ዱባይን ሱዕድን  ዝኣመሰላ ብዓቕመን ማዕሮ ንዘይፈተወአን ዓድታት ምብንጫር (የመን) ዝጀመራ ሓደሽቲ ተዋሳእቲውን፤ ኣብዛ ሃገር ረብሐአን ዝሕሉ ዕሱብ ከቕምጣ ካብ ዘለወን ድልየት ተበጊሰን ጣልቃ ኣትየናና።

እዙይ ምስኮነ፤ መራሕቲ ህወሓት ካብ እዋን ናብ እዋን ቀላፅሞም እናተዘልሓጠ ደው ዝበሉላ መሬት እናተሃንደሶም ምስከደ፤ ኣብ ሜዳ እቶም ዘቕበፁ ወሪዶም ክፃወቱ ተገደዱ። ናብ ገምጋም ንእቶ ክብሉ ተማሕፀኑ። ኣብዚ እዋን ህወሓት ንኢህወደግ ክትጭግን እንትትጓየ፤ ኣሓተይ ትብሎም ዝነበረት ድማ ኣፍሪሶም ከጥፍእዋ በቢዘለዉዎ ኣኼባ ተቐመጡ። ‘ኣቦይን እነይንስያ ነንበይኖም ፀሎቶም’ ማለት ከምዙይ  እዩ። ህወሓት ኣብቲ ገምጋም፤ ዓመት እንተዝውሃቦም ሰብ ምርሻን ክጅምሩ ዝነበሩ ገለ ሕማም መንደዓት ሰባት ቆሪፃ ደርበየት። ሓዱሽ (መቸም ዝሓሸ) ኣመራርሓ’ውን ኣብቲ ናሕሲ ኮየጠት። ህወሓት ንሱ ገይራ እንትተብቅዕ፤ እቲ ዝኸደትሉ ኣንፈትን ዝበፅሓቶ መደምደምታን ፤ ኣብቶም “አሕዋት” ’ውን ተሰርሓ ኢላ፤ ውሽጠ ምሽጥራ ድሕድሕ ኣቢላ ብፅሑፍን ብቓልን ሃበቶም። ቅድሕዎ ወይ መኺርኩም ምፁ ማለታ ነበረ። ደጃት ስባጋድስ ንደጃት ማርየ ክወግኡ ካብ ዓጋመ ንእምባማድረ(ተከዘ) ገና እንትነቕሉ ፤ ኣዛተይቶም ኣብዚኣ ንምከር ኢሎሞም። ኣይንመክርን ኢሎም ተከዘ ምስበፅሑ ሕዚ ንምከር በሉ። እቶም ሰባት ድማ ምኽርስ ኣብ ዓጋመ ተሪፉ ኢሎሞም ይብሃል። ኦህዴድ ይኹን ብኣዴን ምኸርስ ኣብ መቀለ ተሪፉኩም ኢሎሞም።

ደሓር እማ እቶም ምኸሩ ተባሂሎም ምስተሰዱ ተገልቢጦም፤ ንህወሓት ምሉእ ብምሉእ ኣጥፊእኻ፤ ቦታ ቀዳማይ ሚኒስተር ንምሕኳር ብደንቢ መኺሮም መፂኦም። ኣብ መንጉኡ ኣብዘይፈልጦ ስልጣን 5 ዓመት ምሉእ ብድፍረት ዝተረየጠ  ሃይለማርያም ደሳለኝ ክወርድ እየ በለ። ተንተንቲ ፖለቲካ ዓለም ካብ ተሞክሮ ከምዝገልፅዎ፤ ከም ሃይለማርያም ዝበለ ድኹም መራሒ፤ ሌጋሲኡ ዘቕፅል ወይ ድኽመቱ ዝሽፍን ካብኡ ንዝደኸመ መራሒ ክመፅእ ብሙሉእ ዓቕሙ ይተሓባበር። ምስቲ ዝመፅእ ሸፋጢ ወይ ህዝበኛ ተመሻጢሩ፤ ኣብ ስልጣን እንተሎ ዝገበሮ ገበን ከይሕተት’ውን፤ ስልጣን ብፍቓዱ ኣረኪቡ ብዝብል ሸፈጥ ክኸወለሉን ከም ዓብይ ሰብ ክሕሰብን  ይግበር።

ብመሰረቱ ኣብ ታሪኽ ዝተራእዩ ከክንዲ በጥቂ ዝኾኑ ፋሽሽታውን ውልቀ መለኽትን መራሕቲ ዝመፁ ኣብ ቅልውላው ዝተረግረገት ዓዲ  ክነዝሕል ብምባልን ብውሽጣዊ ደገፍን እዮም። ኣብዚ ፅቡቕ ኣብነት ክኾነና ሂትለር እንተልዒልና፤ ዓዲ ኣብ ከቢድ ሰብኣውን ቁጠባውን ቅልውላው  ምስኣተወት፤ ነዚ ከስክን ዝኽእል ህዝበኛ (ርካሽ ተፈታዊ) ግዳማዊ ሰብ እቲ ስልጣን  ሒዙ የረጋግዐዮ ብዝብል እዩ ሽዑ ፕረዚደንት  ብዝነበሩ ሃንደምበርግ ተሓጊዙ ናብ ስልጣን ዝመፀ። ዳሓር ነቲ ዝሓገዞ’ኳ ዘይምሕር ኣልማሚት ዓፃዲ ኮይኑ። መራሒ ፋሽሽት ፓርቲ ዶቼ ሞሶሎኒ’ውን፤ ኣብ ተመሳሳሊ ቅልውላው ዝጠሓለት ጣልያን ኮን ደኾን የሕዊ ተባሂሉ ብንጉስ ኢማኑኤል ሳልሳዊ ውሽጣዊ ደገፍ እዩ ናብ ስልጣን ሓዅሩ። በቢእዋኑ ብልጭ ኢሎም ሓያል ስምብራት አዕሪፎም ዝቐሃሙ፤ ከምኒ ብራዚላዊ ጌቱልዮ ቫርጋስ፤ ፔሩጃን ኣልቤርቶ ፊጂሞሪ፤ ቪንዚላዊ ሄጎ ቻቬዝ እውን ፤ ኣብ ተመሳሳሊ ውድቀት ሃገር ተፈጢሮም ብዘብረቕርቁ መዐሸዊ ጭርሖታት ስልጣን ተወጢሖም ብዘሕፍር ውድቀት ታሪኾም ዝዛዘሙ ውልቀ መለኽቲ ነይሮም።

ነባራት ፖለቲከኛታት ነዞም ከምዚኦም ዝበሉ ርካሽ ተፈተውቲን ምርኡያትን ናብ ስልጣን ዘሕልፍዎም ብተስፋ፤ ፍርሕን ስሑት ግባጦን እዩ። mix of ambition, fear and miscalculation. እቲ ተስፋ  ሽዑ ዝመፀ ህዝባዊ ማዕበል (ቅልውላው) ዓዲ ካብ ዝብትን ኮንደኾን ንሶም የድሕንዋ ኢልካ ምሕሳብ ይምልከት። እቲ ፍርሒ፤ ስልጣን እንተዘይሂቦምዎም ዓዲ ክትዓኑ እያ ካብ ዝብል ይፍልፍለ። እቲ ስሑት ግባጦ ድማ፤ እቶም ዝመፀ ርካሽ ተፈተውቲ፤ ፖለቲካዊ ውዲት ስለዘይፈልጡ፤ ዘይሮም ዘይሮም ካብ ትእዛዝና ኣይወፁን ዝኾኑ፤ ደገፍና ምሕታቶም ኣይቐርን ካብ ዝብል  ይፍልፍል። ዳሓር አሕሊፎም ምስሃብዎም ግን ወዮም ርካሽ ተፈተውቲ ዲክታቶራት፤ ፈለማ ኣብ ልዕሊ ሰብ ውዕለተኦም እዮም ዝዘምቱ።  መወዳእትኡ ኩሉ ነገር፤ እቶም ርካሽ ተፈተውቲ (ህዝበኛታት) ናብ ስልጣን ዝመፁላ ለይቲ ከምዘይወግሓት ኢላ ዓዲ ብዓዳ  ተእዊ።

 

ሃይለማርያም ይኹን እቶም ኣረግቶት ፖለቲከኛታት ሃገርና   ዝገበጥዋ፤ ዝፈርሕዋን  ዘተስፈይዋን፤ ደሓር    ብጭቡጥ ዝረኸብዋ ግብረ መልሲ’ውን  ብብዙሕ መዐቀኒ  ንሳ ነበረት። ኣብይ አሕመድ ባዕሉ እውን፤ ንሱ ቀዳማይ ሚኒስተር እንተኾይኑ ኣብ ኦሮሞ ዝነበረ ናዕቢ ክሃድእ ምኳኑ ይዛረብ ኣብ ርእሲ ምንባሩ፤ ምስተመርፀ’ውን ሓደ ኣባ ገዳ ኣብይ እንተዘይትመርፅዎ ንኦሮሞ ብኮማንድፖስት ክትሕለውዎ ማለት ዘበት ነይሩ፤ ነብስኹም ኣድሒንኩም፤ ክብል ተሰሚዑ።  ዙይ ማለት ኣብይ ኣብ ንቡር ኩነታት ዘይኮነስ፤ ከም መብዛሕቶም መዐሸውትን ርካሽ ተፈተውትን ካብ ቅልውላው ዘዘጫሃየ ምኳኑ የርኢ። ካልእ  እቶም አረግቶት ስሑት ግባጦ፤ ውሳነታት ኣብይ አሕመድ ካብ ቤት ምኽሪ ኢህወደግ ፍሒት ዘይብላ ናይ ሓባር ውሳነ ከምዘኾነ ጌርካ ምሕሳብ እዩ። ኣብዛ ተዋሳእቲ ዝበዝሑላ ዓለም፤ ውሳነ ኣብይ ካብ ቁፅፅርና ነቕ ኣይብልን ዝብል የዋህ መደምደምታ ነይርዎም።  ወንበሩ ዘደላደለ ኣብይ ግን “ቀደም እቲ ቀዳማይ ሚኒስቴር ተዋጋእ እንትብለኒ ዘሚተ” እንትብል፤ ሕዚ’ውን ባዕለይ እየ ዝውስን’ምበር ኣብ ፖለቲካ ጎጥን መንደርን ሕትኹቱኽ ከምዘይብል ብምግላፅ፤ ናይቶም ነባራት ወግዒ ናብ ዜሮ ኣብ ርእሲ ምውራዱ፤ ሕሉፍ ሕለፊቱ፤ በቢኽልተ መስመር መሰነይታ ዓዶም ኣትዮም ካብ ኩሉ ክእርነቡ ኣዚዝዎም። እዚ ማለት እቶም ፖለቲካስ ኣሪግናሉ ካባና ወድያ! ኢሎም ይጀሃሩ ንዝነበሩ ሰባት፤ ጃህራ በጠጥ ኢልና ንኽንስሕቆም ክንቲት ኣትሪፍዎም ማለት እዩ።  እወ  ፖለቲካ ማለት ኣሰላልፋ ሓይልታት ምትንታን ይምልከት። እዙይ ክገብሩ ዝላሕልሑ ነባራት ግና፤ ዓዲ ኣብ ኢድ ዝገደደ ልሕሉሕ ኣውዲቆማ።

ብዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስትርነት  ከም ማይ ፀሚእዎ ዝሃልል ዝነበረ ሰብ ከምታ ዝተመነያን ዝፀዓረላን ናይዛ ሃገር ዝለዓለ ስልጣን ተወጢሑ። ሽዓ ዘምለጠት ፀገም  ስምብራታ፤ ኣሸወሸው ንወለዶታት ዝሓልፍ ክኸውን ይኽእል።  ኣብ 130 ዓመት ዋሕዚ ታሪኽ እዛ ሃገር እቲ ዝለዓለ ድራማ !

 

መደመር

እዚ ቀዳማይ ሚንስተር፤ ሃገር ኣብ ከቢድ ፖለቲካዊ፤ ቁጠባዊን ሰናይ ምሕደራውን ቅልውላው ኣብ ዘኣተወትሉ ጊዜ ዝመፀ እዩ ኢልና ኣለና።  ኢህወደግ ኣብ ዝበኸተሉ፤ እቲ ውድበይ ዝብሎ ኦህዴድ ድማ ካብቶም 4 ውድባት ብዝለዓለ ኣብ ዝበኸተሉ እዋን ዝመፀ ሰብ እዩ።  እዚ ሰብ፤ ዳሓር ባዕሉ “ኣደይ ንጉስ ክትከውን ኢኻ ኢላትኒ ነይራ” ኢሉና’ምበር ቅድሚ ምምራፁ ቅድሚ ሓደ ዓመት ዋላ ወርሒ  መማሻጥርቲ አዕርኽቱ ተዘይኮይኖም ዝፈልጦን ኣብዚኣ ነይሩን ዝብሎን  ሰብ ይነበረን። ኣብ ዝተጭበርበረ ባይታ ዝቦቆለ ዝለዓለ ኣጭበርባሪ እዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ብወገን ፖለቲከኛታት ብጣዕሚ ሓደገኛ ህዝበኛን ናብ ፋሺዝም ዝዓብዩ ውልቀ መለኽትን ከምዝኾኑ ይትንተንን ይፍለጥን እዩ። ብወገን እቲ  ደላይ ሓዱሽ ገፅ ሓፋሽ ግና፤ ከምዚ  ዓዲ ከድሕን ዝመፀ መሲህ ተመሲሎም ክርእዩ ባህሪያዊ እዩ።

ብምኽንያት’ዚ ከም ኣብይ ዝበሉ ብሃንደበት ናብ ሰልጣን ዝመፁ ሰባት፤ ፅምኢ ስልጣን ከርውዩ እንተኾይኖም፤ ሓደ፤ ኣብ መሬት ዘሎ ሓቂ ሸምጢጦም ክሒዶም ነቲ ህዝቢ ብደለልቲ ቃላትን ክገዝኡ ርካሽ ተፈታውነት ክሽምቱ  ምግዓር ይመርፁ። ኣብይ ርካሽ ክፍቶ፤ ኢትዮጵያ እትብል ቃል ከምዛ ዘይነበረት ኣልዒሉ ኣብ መልሓሱ ተወቂጥዋ።  ምስኡ ሰሙን እኳ ደው ክብሉ ባህሪኦም ዘይፈቅድ ፅንፈኛታት ገፋፊጡ ኣብታ እተብለጭልጭ ጭርሖ ኣሰሊፍዎም “ስንኖር ኢትዮጵያዊ ስንሞት ኢትዮጵያ”። ዝሓለፉ መራሕቲ  ነዛ ጭርሖ ዘጥፍኡ እዮም ነይሮም ብምባል እውን  ዕፅፊ  ይኸስቡ። ኩለን ተገይረን እየን።

ከመዚኦም ዝበሉ ሰባት፤ በዝሒ ፈታዊ ናብ ኣካውንቶም  ዘእትዉሉ ካልእ ሜላ እውን ኣሎ። ከምልሙድ ሓፋሽ ናብዚ ኩሉ ጣጣን ቅልውልውን ዘእተውኒ ዝሓለፋ ሰበስልጣናት እዮም ኢሉ ክኣምን ንቡር እዩ። ምእንተዙይ ድማ ንሶም ዝተንከፍዋ ኩላ (ንጊዚኡውን እንተኾነ ኣብ ረስንን ዕውንውንን ስለዘሎ) ይፍንፍና እዩ።  እዚኣ ዝፈልጥ ህዝበኛ መራሒ  በቶም ሓፋሽ ዝፀልኦም ሰበ ስልጣናት  ዝተሰርሑ ነገራት ከም ካካይ ምርኣይ ሓደ መአከቢ ርካሽ በዝሒ ተፈታውነት ይጥቀመሉ። ምእንተዙይ ድማ ኣብይ ኣሕመድ፤ ገና ሓንቲ እምነ ኵርናዕ ልምዓት ንምንባር እኳ ከይተዓደለ “ኣብ ዘሓለፈ 27 ዓመታት ዝተሰርሓ ልምዓት፤ ጓሓፍ እዩ” ክብል ምንም ብዘየጋጊ መንገዲ ክሒዱ። ህዘበኛ መራሒ ማለት ካሕዳም እዩ።

ካልእ ናይ ባዶ  ህዝበኛ መራሒ ሜላ፤ እቲ ዝነበረ ቅልውላው ክቕፅል (ዋላ ተጠናኺሩ) ምግባርን ኣብቲ ድፋዕ ንሱ ተኸዊልካ ምንባርን እያ። ብርግፅ ህዝበኛታት “ለውጢ” ካብ ዝብል  ሰበኻን ኣኼባን ወፃኢ ንቐደሚት ዘቕፅል ቁጠባዊ ራእይን ፕሮጀክትን ክሕነፅፁ ዓቕሚ የብሎምን።  ዘረበኦም ኩሉ ሸፈጥ ወይ ዴማጎጂ እዩ።  ህዝቢ ምናልባት ኣብ ጅቧይ ዘኣቱ ነገር ታይ ኣምፂኻ ኢሉ ሕቶ  እንተቐሪቡ  መልሲ የብሎመነ። ምሉአ መንነቶም ክፈርስ እዩ። ህዝቢ ሕቶ ዘቕርብ ድማ እንተረጊዑ ጥራሕ እዩ። ስለዚ ክረግዕ ኣይገብርዎን ጥራሕ ዘይኮነስ፤ ካብቲ ንዐኦም ናብ ስልጣን ዘምፀአ ቕልውላው ንላዕሊ ዓዲ ብሓደ አግራ ደው ክትብል ይገብሩ። ኣብየ ኣሕመድ ካብ ዝመፅእ ዝረአናዮ ንሱ እዩ። ልዕሊ 3 ሚልየን ህዝቢ ኢትዮጵያ   ተፈናቒሉ። ዛጊድ ፤

1) 1 ሚልዮን ናይ ሶማልያን ኦሮሚያን ክልል ድንበር ዝነብረ ጎንፂ ዝተፈናቐሉ

2) 800 ሺሕ ካብ ጌዲዮ ጉጂ ብግጭት ዝተፈናቀሉ

3) 35 ሺሕ ካብ ጅግጅጋ  ጥቕዓት ዝተፈናቀሉ

4) 70 ሺሕ ካብ ቤኒሻንጉል  ዝተፈናቐሉ

5) 30 ሺህ ካብ ኦሮሚያ ክልል ብዝተፈላለየ ጊዜ ዝተፈናቀሉ

6) ልዕሊ 10 ሺህ  ካብ ቡራዮ ዝተፈናቐሉ።

ሰብ በቢኣንጎለኡ ይሐረድ ዋላውን ቅድሚ ሕዚ በዘይተራእየ መሰክሒ ኣገባብ ቅትለት ወሲኹ። ካልእ ተሪፉ ናይ ምግንፃል ሕቶ ተላዒሉ። ስርዓት ኣልቦነት ነጊሱ። ከም ዘመነ መሳፍንት ኩሉ ኣበዘዘለዎ ብጎበዝ ሓለቓ ይምራሕ፤ ዓዲ ዓዲ ኳኩናያት ኮይና። እዛ ሃገር ኣብ አዋን ደርግ ካብ ዝነበረ ውደቀት ንላዕሊ ተሸቢራ። እዙይ ግን ብኣፈቀላጤታት ኣብይ ክዝረብ ኣይገበርን። ብሰሩውን እቲ ቀዳማይ ሚንስተር ፈቆዶ ወፃኢ እናዞረ ገና ሓዊ ዘእተዉ ጓህሪ ዝጨበጡ ድራጎናት የእቱ ኣሎ።

ካልእ ዋና ባህሪ ህዘበኛታት ነቲ ኣብ ዕበዳን ዘኣተወ ሓፋሽ ገዲዱ ጨርቂ ዘድርብይ ኣብ ሓንጎሎም ዘይጭበጥ ስእልን  ሽማሽመን ምኽራፅ እዩ። ብኻልአ ኣዘራርባ ነቲ ብዘይውነ ፈትይዎም ዝመስሎም ዕስለ፤ ፀላኢኻ እዙይ እዩ ኢልካ  ኣብ ጭኾል ኣውፂእኻ መሃብ ይምልከት። ነዚ ቀሊል ንኣብነት ኣብ ኣብዮት ኣደባባይ ዝተሰርሐ   ድራማ እዩ።  እቲ ሰልፊ ርካሽ  ህዘባዊ ፍቐሪ ንምሽማት ዝተፀወዐ ነበረ። ኣብቲ ርካሽ ተግባር ክንዲ ዘተኻእለ ዝለዓለ ተፈታውነት ንምርካብ  ካልእ ተደራቢ ድራማ ክስራሕ ነይርዎ። ንሱ ድማ ወዮም እዘጊ ኣንጢብዎም ዝብሃሉ ቀ/ሚ ካብ ዝተደገሰሎም ሞት ንሕንጢጥ ወፂኦም ተባሂሉ ምእንቲ ክብከ ዘይረብሕ ነታጕ ኣምፂኻ ጦሽ ክብል ተገይሩ። እዙይ ምግባር ክልተ ዕንድፍቲ ዝነበሮ ከስቢ ንመመፃእ ነበረ። ሓደ ብጣዕሚ ሰይጣናዊ እንትኸውን፤ ከምቲ ዳሓር ባዕሊ ኣብይ አሕመድ ዝበሎ እቶም  ፈተነ ዝገበሩ፤ ብሓሳብ ዘሰዓርናዮም  እዮም ብምባል ደገፍቱ ኣብ መላእ ሃገረ ልስሉስ ታርጌት ናብ ዝብሃል (ሰላማዊ ሰብ) ዘሚቶም  ዘርኢ ምፅናት ክጅመር ኣወጁ ነይሩ። እቲ ካልኣይ ዕነደፍቲ ድማ እታ ዘርኢ ምፅናት እንተዘይተሳኺዓ፤ ብውሑድ ነሱ (ኣብይ አሕመድ) ከም ብዕሾኽ ዝተከበበ ፅጌሬዳ  ክሕሰብሞ ህዝቢ እናጠበሮን እናተኸናኸኖን ክነብር ሓሲቡ ዘገበራ ነበረት።   ብዘኾነ ንሳ ምስፈሸለት፤ እዛ ኩላ ዝገብሩ ዘለዉ የቀን ጅቦች’ዮም “ ዝብል ሸም ኣወፂኡ ነቲ ዕስለ ደጋፊኡ ኣቐቢልዎ። ድሕሪኡ እቲ ዕስለ፤ ዝኾነት ጣሕሸም እንተይላ፤ ነቲ ብፁእ ሓለቃና ክተሰናኽል ዝዓለመት፤ ብሰሩውን ኦሮሞ ስልጣን ንፋልማዩ ስለዝሓዘ ዘመፀት በትሪ ሓሳድ እያ፤ እናበለ ክብህርር ይረአ ሎ። መጠን ዘይብሉ ፍርሒ ድማ ብዘሰካሕክሕ ናይ ዕስለ ፍትሒ ግብረ መልሲ ብመሃበ ኣብ ኣደባባይ ሰብ ገልቢጥካ ክሳብ ምስቃል በፂሖም።  እዙይ ማለት ኣፀቢቕና ነስክሓዮም ናብ ዝብል ጋንየናዊ ኣራእያ ዝተሳገሩ ምካኖመ የመላኽት።

ካልእ ሜላ መናውሒ ዕድመ፤ ን”ምሁራን” ብምስክር አናምፃእኻ ኣብ ሚድያ መዝራብ እዩ። ብመሰረቱ ኣብዛ ዓዲ ዘለዉ ኤሊት ገሊኡ ብሸፈጥ ተሃድሶ ኢህኣዴግ ዝቀሓረ ግን ድማ ስራሕቲ ኢህወድግ ዘይኽሕድ እዩ። ገሊኡ ድማ ካብ መፈጠሩ ኢህወደግ ዘይፈቱን ዝኾነ ሰራሕ ኢህወደግ ሰሪሕዎ ካበ ዘብሃል ከባራዕ ዝመርፅን እዩ። ብመሰረት ዚ፤ ኣበይ ናብ ሚድያ ከምፅኦ ዝፈተነ ሓይሊ ነቲ ክሑን ፅልኣት ኢህወደግ ዝነበሮ እዩ። ዳሓር ሰፊሕ ቦታ ዝተዋህቦ ከሓዲ ምሁር ፤ ኣብዛ ሃገር ምንም ከመዘይተሰርሓ፤ በቲ ዝተሰርሓ ሚድያ ገይሩ  ለይትን ቀትርን  ክህተፍ ተገይሩ። ህዘቢ ኣብ መሓዩር ኢኻ ኔርካ ፤ ሕዚ ዝመፀት ብርሃን ሓልዋ “ለውጡን ኣስቀጥል” ክብሉ  ፅልኣት ብምንብድባድ፤ ምሁር ንዝብሃል ክብሪ ኣብ ሓሞኸሽቲ ፈፍይዎ። ኣብ ኢ/ያ ከም ሎሚ ኢሉ ኣብ ልዕሊ ምሁር ጣቓ መሃይምነት ዝወደቐሉ ጊዜ የለን። በዚ ድማ ህዘቢ ተደናጊሩ መርዚ መዓር ከመስሎ ክኢሉ ኣሎ። ኣብየ ጊዚያዊ ከስቢ ይረክበ ኣሎ።

ካልእ ሜላ ናይ ዕርቂ ሃዋርያ መሲልካ ምቐራበ እዩ። ክም ዝፍለጥ ፈለማ ኢህወደግ ኣዲስ ኣበባ እግሩ ምስረገፀ፤ እቲ ዝተሳዕረ ሓይሊ፤ ብሄራዊ ዕርቂ ይፀዋዕ ዝብል ኣጀንዳ ሒዙ መፀ። እዚ ማለት ኢህወደግ ክተኩስ እምበር ከማሓድር ኣይኽእልን ዝብል ንዕቐት እዩ። ካልኣይ እዛ ኩላ ኢዳ ብደም  ዝጨቀየት ሰብ ብሽም ዕርቂ ክትኣቱሞ፤ ገበና ክሕከከላ ዝተገብረ ህርፋን እዩ። ሳልሳይ ብሰበብ ዕርቂ ኣቲኻ ንህዝቢ ብመድንጋር ምኽንያት ብዘይብሉ ስምዒት ጫውጫውን     ኣቢልካ ስልጣን ንምሓዝ ነበረ። ነዚ ገዚፍ ውዲት ኢህወደግ በሓንቲ መሰመር ዓፀዎ። ኣነ ምስ ማንም ንኽዕረቕ ዝወከለኒ ህዝቢ የለን። ገበን ዘለዎ ብሕጊ ዘይብሉ ብፅርየቱ የውፃእ በለ። እዛ ሓንቲ መእተዊ ዓዲ ዝበልዋ ሜላ ስለዘይትዓወተት ውሽጥን ግዳምነ ዘነበሩ  ጉድለታተ  27ዓመት  ፀይፀይ በሉ። ኣብይ ኣሕመድ ሕዚ ነታ ዕረቂ እትበል ጉዳይ ኣንጠልጢሉ ምቕራቡ፤ ነቶም 27 ዓመት ዘነብሑ ሓይልታት ምኽንያት ኣሰኢኑ ኣብ ጎድኑ ከስልፎመ ብምሕሳብ እዩ።  ኮነድማ ብሽም ዕርቂ ፤ ማዕሮ ካብ መቓብርን ቃሬዛን ጉጅለታት እናበራበረ ሒዝዎም ክኣቱ ከኣለ። ሽዑ፤ መንደኾን ዘበተነና  እዚ ወዲ ሰበሲቡና እናተባህለ ከም ሃዋርያ ዕርቂ ተዘመረሉ ፤ ርካሽ ተፈታውነትውን ናብ ኣካውንቱ አእተወ።

ካልእ ሜላ፤ ንወያነ የሕሞ እዩ ምሰ ዝተባህለ ሸይጣን’ውን ይኹን ምሕሽካርን ምቅብጣርን እዩ። ዘይተቐደሰ መውስቦ ምፍፃም እዩ። ቀሊል ኣብነት ናይ ሻዕቢያ ንውሰድ። ሻዕቢያ ምሳና ዘተፃልአ ጎብለል እዚ ዞባ ክኸውን ንዝነበሮ ሕሱም ማፍያውን ሌባውን ድልየት ስለዘዕነቀፍናዮ’ምበር ጥር ትብል ሕዱር ፅልኢ ስለዘነበረና ኣይኮነን። ሕዚ ምስ ኣብይ አሕመድ ክዕረቕ አንተኾይኑውን  ዝቕይራ ስርታቴጂ ከምዘይብሉ ይፍለጥ። ዘይፍለጥ ነገር አንተሃለወ ኣብይስ ንኢሳያስ ይፈልጦ ዶ ዝብል ጥራሕ እዩ። ወዲ ትኹል በዓል ዛህላይ ማህላይ ከምዘበሎ ዓይነት እዩ።  ስለዚ ሕዚ እዞም ሰባት ብሓደ ዝገበርዎ ኮደብደበ፤ ብኽልቲኦም ሰባት ሓደ ዓይነት ሽቶ ዘለዎ ኣይኮነነ። ኢሳያስ ከመታ ኣይከሰርናን ክብል ዝተዛረባ፤ ነታ ኣብ መንአሰይ ዕድመ ዘይረኸባ ጎብለል ናይ ምካን ሕለሚ ቀትሪ፤ ከግህድ ብሓሊኑ፤ ብናይ ህዝቢ ኤርትራ ክሳራን ደምን ንወያነን ህዝቢ ትግራይን ድማ ቀርቂሩ  ንምምንማን እዩ።  ኣብይ ንኢሳያስ ኢዱ ዝተሳለሞ፤ ቁርሲ ቡን ዘቕረበሉን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢኻ ኮይነ ከገልግለካ ዝበሎን  ደማ፤ ብፅላሎት ወያነ  እናባህረረ ሰለዝሓድር ኣያ እንተኾነኒ ብምባል እዩ። ንክለቲኦም እተራኽብ ሓንቲ ገመድ ደማ፤ ንወያነ ንምሕራቕን እንተኾይኑሎም ንምድምሳስን ስለዝሓሰቡ እዩ። ወያነ ግን ዘይዛሪ ሕላገትን ቅብበል ሕድርን ትግራዋይ ምካኑ ዝነግሮም ኣይረኸቡን ዘለዉ።  ጊዜን ተግባርን እዩ ዝበለፀ ክዛረብ ዘኸውን።

ብድምር አንትርአ እቲ  ናይ ለውጢ ጉጅለ ታይ ይገብር ምህላዉ፤ ሳላ ጊዜ ንዝኾነ ሰብ ሓቒቕ (ፃዕዳ) ይኸውን ስለዘሎ ከምቲ ናይ ፈለማ ንምቅልዑ ምሒር ልብና ኣይክህወፅን። ብዝኾነ እቲ ሰብኣይ ኣብ ዝተዘረገ ናይ ዓዲ ሃዋህው ካብ ቤት ምኽሪ ኢህወደግ  ኣጫህዩ ዝመፀ ኣብ ናይ ፖለቲካ ሜኑ ኣብዚ እቶ ዘይብሃል ኣጭበርባሪ እዩ። ኢህወደግ ብዙሕ ጊዜ ባዕሉ ዝብሎ ዝነበረ እዩ ገጢምዎ ዘሎ። “ኢህወደግ ዝፈርስ ካብ ውሽጢ እዩ” ገረብ ብሓኽላ ማለተ እዩ።

ብሓፂሩ እዚ ሰብ “የትግራይ የበላይነት” ኣብ ዝብል ቴማ ዝተኣኻኸበ ናይ ዘመናት ዘርኣዊ ፅልኣት ጎዲፍ ዝቦቐለ መዘርባዕ እዩ።

እዚ ሰብኣይ ይትረፍ ካብዚ ናይ ዘርኣዊ ፅልኣት ጓሓፍ ቦቑሉስ፤ ብንቡር ምርጫ እንተዝመፅእ’ውን ፤ ንሃገር ከመሓድር ዝኽእል እንዶን ውሕልናን፤ ኣዛውሮን ኣኻእሎን ዘይተዓደለ፤ ንዝተሰርሓ ክረግም ተዘይኮይኑ ክሰርሕ ዘኽእል ንጣብ ድሕሪ ባይታ የብሉን። ካልእ ተሪፉስ፤ ቆፃሪቱ ክትሽከሞ ካብ እትኽእል ቮልቴጅ ንላዕሊ ስልጣን ስለዝተረከበ፤  ንኽኣምኖ ምሒር ፀቢቕዎስ፤  ኢትዮጵያ እትኣክል ዓዲ ከመይ ገይራ ኣብ ኢደይ ወዲቓ ክብል ዛጊድ ዝብሀረር ዘሎ ሰብ እዩ። ኩሉ ዝወስዶ ስጉምቲ ሕዚ ሓላፍነቱ  ንከእምን ዝወስዶ ናይ ፈራሕ በትሪ እዩ። ብፀጋም ጭልጥ “ተንተንቲ” መልገባን ድርዕቶን ተሰፍየሉ። ሚድያ ከምዛ ካብ ሰማየ ሰማያት ጨንዲሑ ዝወረደ ምስ ኣምሰለኦ ድማ ሞይቁዎ፤ ረሲኑ፤ ሃግ ኢሉ ነዲዱ፤ ተጠዊፉ ፤ ባል ባል ኢሉ፤ ሙሉእ በኩሌሁዝኾነ መሲልዎ  ንሱ ዘይፈልጣ ጓዳ ባዕላ ትፈልጥ ናብ ዝብል ብርኪ ዝመፀ ሰብኣይ እዩ።

 

ካብ ልዕልነት ተጋሩ፡ ናብ ትግራዋይ ምስራሕ ከሊኡና

እቲ  ኣብ ደንበ ህዝባዊ ተስፋ ምቁራፅ፤ ዝበኸተ መሕደራን መራሕን፤ መሪር ስአነተ ስራሕን ማሕበራዊ ቅልውላውን ዝተወልደ መትከለን ፍልጠትን ዝሓረሞ  “መሪሕነት” ፤ ንማንም ህዝቢ ግደፍዎ  እሞ ነቲ ወኪለካ ዝብሎ ህዘቢ ኦሮሞ’ውን   ፈፂሙ ዝረበሕን ናብ ዝኾነ ቦታ ዘየሰጋግርን ምዃኑ ክፍለጥ ኣለዎ።

ነቲ መትከልን ሕግን ዘኽብር ክኽበርውን ዝገብር ህዝቢ ትግራይ ግና፤ ካብ ካልኦት ህዝብታት ብዝተፈልየ ስለዘፈርሖ ብዝተዋደደ ውዲት ከመበርክኾ ይሓስብ እዩ።  ብመሰረት’ዚ  ፈለማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተኸተሎ ኣንፈት ብሽፉኑ ስቕ ኢልካ ኣብ ሰማይ ብዝንሳፈፍ ናእዳ ምጥባር ነበረ። ወርቂ ኢኻ ፤ ሞተር ኢኻ ወዘተ። ቀፂሉ ነቲ ዝለዓለ ፍርሒ ኣብ ከብዱ ዘእተወሉ ወያናይ  ንምልጋስ ዓፅመ ስጋ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ( ሓደ ዘይምኳኖም ብዘየገድስ) ምፍላይ እዩ። እዙይ በቲ ዝወጠኖ ቅልጣፈ ኣይሰመረን። ኣብ ገለ ሸነኽ ‘ማ፤ ብግልባጡ እቲ ዝምድና ጠጢዑ።

በዙይ ዝተበሳጨወ ሰብኣይ ቀፂሉ ንመራሕቱ ነበር ብምድሃል፤ ካብ ሰራሕ ብሓንቲ መስመር ብምብራር፤ በዚኦም “ከም ዕጅመ (ኣባጨጎራ) ብሓንቲ ፀሓይ ዝረግፋ” ኢኹም ትምርሑ ኔርኩም ዝብል መልእኽቲ ብምምሕላፍ፤ ኣብ ልዕሊ ሞራልን ስነልቦናን ህዝቢ ምዝማት ነበረ። ከምኣ ድማ ገበረ። ሕዚውን በቲ ራዕድን ሽበራን ንዘይተዳህለ ህዝቢ ትግራይ፤ ኣፀቢቑ ክስምብዶ ደለየ። ብመሰረት’ዚ ካብቲ ናይ ፈለማ መርገፂኡ 360 ዲግሪ ብምግልባጥ፤ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣይድመርን ኢሉ ኣቕቢፁ እዩ ኢሉ ዝሓሰቦ ህዝቢ ትግራይ፤ ጀኖሳይድ ክፍፀምን ክስክሕን ተመርፀ።  ኣብ ኣደባባይ ድማ ድራማ ነታጉ ተገበረ። ብደቓይቕ ድማ ዝተሰኮነ ሓይሊ እዩ ፈፃሚ ክብል በትሩ ብግልፂ ናብ ትግራይ ኣሸምበበ። እታ ድራማ ተትሳኻዕ  ምናልባት ሕዚ ዘሎ ዋሕዚ ታሪኽ ምተቐየረ።

እታ ታሪኽ ክትቅይር ዝተሓስበት ድራማ ምሰ ፈሸለት ግን፤  ጠቕሊሉ ንወያነን ህዝቢ ትግራይን ይፀልኡ እዮም ምስ ዝብሎም ፀረ ህዝቢ  ክድመር ወሲኑ። ፀላእቲ ወያነ ድማ ካብ መቓብሮም እናነቐነቐ ይእክቦም ኣሎ። ኣብነት ብዘበን ደርጊ ወፍረታት ዘርኢ ምጥፋእ መሪቆም ዝስንዩ፤ ደርጊ ምስ ወደቐ ፀረ ወያነ ንዝብሃል እናኣለሹ ክመሓዘዩ ማዕሮ ናብ ግንባት 7 ኤርትራ ከይዶም ዘዋፍሩ ዝነበሩ፤   ቀደም ፤ ደርጊ ምስ ወደቐ ምስዚ ሓዱሽ ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ኣይሰርሕን ኢሎም ብፍቓዶም ስራሕ ዝለቀቑ በዓል ሽጉጥ ጳጰስ መነቀሪዎስ ዝሓወሰ ባዕሉውን ከቆፃፀሮ ዘይኽእል  ብጣዕሚ ሓደገኛ ጉጅለ ሒዙ መፂኡ። እዚ ኩሉ ክገብር ዝመረፀ፤ ንወያነ ከሕርቅ እምበር ንባዕሉ ዝጥቀመሉ መኽሰብ ስለዝርኣየ ኣይኮነን። መኽሰብን ከሳራን ክግምግም ዝኽእል ፍልጠትን ድልውነትን ከ ይህልዎ ዶ?

ዘዝሓዞ እናጠለሞ ኣብ መንገዲ ውድቀት ዝተጓዕዘ ሰብኣይ መወደእታ ካብ ልዕልነት ትግራይ ናብ ትግራዋይ ከስርሓና ኣይከኣለን ዝብል ትረኻ ንኽሰጋገር ምርምር ዘይኮነስ ደመነብሲ ጥራሕ ሓቲትዎ። ምእንትኡ ድማ፤ ኣብ ርእሲ ትግራዋይ ፤ ዘርኢ ናይ ምጥፋእ ፈተነ ናብ ምትግባር በፂሑ እዩ።  ብፍላይ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ መረዝቲ (ዕሙት ዘርኣውያን ፕሮፓጋንዳ ነዛሕቲ)  ተዋፊሮም፤ ዳርጋ ኣብ ሩዋንዳ ዘርኢ ንምፅናት ካብ ዝተጠቐሙሉ ፕሮፓጋንዳ ብዘይንእስ ዘመቱልና። ካብኡ ሓሊፉውን ነብሰ ገዳያት ቆፂሩ (ኣብ ትግራይ ዓሪዶም ንዝበሎም  ሰባት ንምቕታል ሓሊኖም እዮም መፂኦም ነይሮም ይብሃል) ናብ ዓድና ለኣኸ።   ብሓፂሩ  ናብታ ብጥንኩር ስነስርዓት ህዝባ ሰላም ዝዓሰላ ትግራይ  ራዕዲ ብምርባሕ  ዕድመ ስልጣኑ ከናውሕ ዘይፈነቀሎ እምኒ የልቦን። ንሱውን ሳላ ህዝቢ ትግራይ ኣይቀንዐን። ፈሺሉ ኣሎ፣ ናብ ዝቕፅል ድኣ ንስገር እምበር።

 

 

ቂም ተሓንጊጡ ዝመፁ ኣረጊት ፖለቲካዊ ድርዕቶ

ከም ዝፍለጥ  ኢ/ያ ኣብ ካብቲ ምዕራባውያን ዝኽተልዎ ኩለመዳያዊ ኣንፈት  ወፂኣ ብመንገዲ ባዕላ  እትጓዓዝ ዝነበረት ዓዲ እያ። ኣብ መዋእላ፤ ኢህወደግ (ይሕመቕ ይፀብቕ) ኣብ ዝመርሓ 27 ዓመት ሙሉእ ሉኡላዊት (ካብ ተለኣኣኺት ድሒና) ሃገር ኮይና ሓሊፋቶ። ንሳ ኣብ ኣፍሪካ ካልእ ቻይና ኮይና ንምሓዝ ክተፅግም እያ ክብሉ ድቃስ ዝሰኣኑላ ዓዲ እያ። ምዕራባውያን እዙይ ኣይፈተውላን። ዛዳዋ ተምፅኦ ኣለዋ ኢሎም ፈሪሖምዋ።  በዙይ ድማ ኣሎ ዝተባህለ ድጉል ፀላኢኣ ዑቑባ ኣብ ርእሲ ምሃቦም ብስሩ፤ ናይ ውክልና ኵናት ዝካየደላ ዓውደ ውግእ ክትኮን ይምነዩ ነበሩ። ትምኒቶም ኣብ 2012  ዓ.ም እዋን መረፃ ክሰምር ድማ ትልሚ ሓነፂፆም ይሰርሑ ነበሩ። ሃንቀውትኦም ግን ካብቲ ዝተለምዎ ኣቐዲሙ  ሰሚሩሎም ኣሎ።

ምዕራባውያን፤ ነቶም አዕቑቦሞም ዝነበሩ ውልቀ ሰባትን ጉጅለታትን ከም ተኣሲሮም  ዝፀንሑ  ኣኽላብ   ፡ወያነ ወዲቑ ስለዘሎ ቶሎ እግሪ ከይተኸለ ንሓዋሩ  ግብኣተ  መሬቱ ኣርእዩና’ ኢሎም  ኣስኒቆምን መሪቆምን ከምዝሰደድዎም ይርአ ኣሎ።

ካብቶም ብመዕራባውያን ተዓሲቦም ዝተሰደዱ ኣረግቶት ፖለቲከኛታት ድማ፤ ናይ ቀደም ብታሪኽ ወታደራዊ መራሒ ነይሩ ዝብሃል ኣረጋዊ በርሀን ግደይ ዘርኣፄንን ይርከብዎም። “ምስ መለስ ተኻቲዑ  ንቕድሚት ዘስጉም ኣተሓሳስባ ምስቀበፀ ቃልስን ብፀፆቱን ራሕሪሑ  እዩ ከይዱ”   ብምባል ተጋደልቲ ዝገልፅዎ ግደይ፤ ከምኡ’ውን “ ወተሃደራዊ ሓርበኝነት እንተዘይኮይኑ ፖለቲካዊ ንቕሓት ኣይነበሮን፤ ወታደር’ምበር ፓርቲ ክመርሕ የብሉን ዝብል ሓርበኛዊ ቅዋም ዝነበሮ” ኢሎም ንዝገልፅዎ ኣረጋዊ በርሀ ድሕሪ 33 ዓመት ፈቲሖም ሰዲዶምዎም ኣለዉ። ክልቲኦም ገንዘብ ካብ ኣሜሪካን ስዑድን፤ መምርሒ ድማ ካብ ጉጅለ ኣብይን ለማን  እዮም ተቀቢሎም ተባሂሉ ይዝረበሎም።  ባዕሎም እኳ፤ ነዚ ኩሉ ታይ ገበርኹም እናበለ ዝተቓለሰ መንእሰይ ትግራይ ሽምጥጥ ኣቢሎም ረሲዖም “ዕድመ ንቄሮ፤ ኣብይን ለማን ዓድና ረጊፅና” ክብሉ ተጠሊዖም ኣጓዕትዮምልና። እዞም ሰባት ከምኡ ክብሉ ካብ ኣፎም እንተዘይሰምዕ፤ ንሶም እዙይ ይብሉ እዮም ኢሉ ሰብ ኣይምኣመነን።

ግደይ፤ ኣብ ወፃእ ዓዲ ከይዱ ቃልሲ ትግራይ ከጥፍእ ምስ ዝኾነ ፀረ ትግራይ ብዙሕ ፈቲኑ ዘይተሳኸዐሉ መጨረሻ ዓሪፉን ተስፋ ቆሪፁ ኣብ ሓደ ፅግዓ ዝቐመጥ ዝነበረ ሰብ እዩ። ግደይ፤ መለስ እንተዝመውት ምተገላገልና እናበለ ንበፃዩ ሞት ይምነ ምንባሩ፤ ምስሞተ’ውን ህዝቢ ኢ/ያ ተገላጊሉ ኣሎ ኢሉ ምሕጓሱ እንትንሰምዕ ገሌና ዘይንኣምን ገሌና ድማ ናይ ሕርቕርቆት እዩ ኢልና ብዙሕ ኣየድሃብናሉን ዝነበርና። ኣብ ዓዲ መፂኡ  ምሰቶም ኣብታ ቁርፂ መዓልቲ ንህዝቢ ትግራይ  ዓቕሉ ዘፅበቡሉ ተሰሊፉ፤ ምስቶም 27 ዓመት ኣብ ደልሃመት ኔርና ዝብሉ ደሪጉ፤ ናይተን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝወፈራ ጠቃራት ሚድያታት መማቕርቲ ኮይኑ ምስመፀ፤ እዚ ሰብ  ናብ መፈንጥራ ከእትወና ከምዝተዓስበ ረአናዮ። ናይቲ ብርሰት ትግራይ ዝእውጀልና  ኢሳት  ዋና መስራቲ ከምዘኾነ ይዝረበሉ። ለካ እዚ ሰብ ምስ መለስ  ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ  ባዕሉን ህዝቡን ዘኵረምበጠ፤ ውንኡ ንድሕሪት ዘወንዘፈ፤ ደጀን ዘይብሉ  ነቀል ነጨበረር  እዩ ኢልና ክንተፍኦ ድማ ገይሩና። ኣብ ልዕሊ እቲ መልሲ ዘይህብ መለስ ዝፀሓፎ መፅሓፍ ግን ሸይጡ ንኽምለስ ፅቡቕ ዕድል ገጢምዎ እዩ።

ኣረጋዊ በርሀ’ውን  ንህወሓትን መለስን ቂም ስለዘለዎ፤ ምስ ኢሳት ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ (ኣብ ጎንደርን ካልኦት ከባብታትን)  ዝበፅሕ ግፍዒ ድራማ እዩ እናበለ ዘባጩ ዝነበረ  እዩ።  ሰባት  በላዒ ሕድሪ ስውኣት በፆቱ ጠላም በልዎ ኣብታ ኢሳት ምስተዛረበ ምናዳ።

እዞም ሰባት ምስ ወያነ ክገጥሙ (ክስዕርዎ ድዩ ክስዕሮም ብዘየገድስ) ምምፅኦም ነውሪ የብሉን። ተልእኾ ፀላእትና ተቐቢሎም ኣብ ቅድሚ 33 ዓመት ዝጠለምዎ  ህዝቢ ደው ምባሎም ግን፤ ካበይ ዝመፀ ሓይሊ እዩ ኢሉ ሰብ ገሪምዎ እዩ። ገፅ ትግራዋይ ሓዊ ኮይኑ ክበልዐኒ እዩ ዘይምባሎም ዓርሞ ዘይብሉ ድፍረቶም  ኣቃሊዖም። ብዝኾነ  ኣመፃፅአኦም  ብሓፂሩ ወያነ ዘይብላ ትግራይ ንምፍጣር ይመስል። ነቲ ግጥም ግን ከም ጡጥ ኣፍኵሶሞ ምምፀኦም እዩ ዝገደደ። ወያነ ኣብ ቃሬዛ እያ ዘላ፤ ፄርካ ናብ መካነ መቓብራ ምውሳድ ቀሊል እዩ  ዝብል ስሑት ገምጋም ሒዞም እዮም መፂኦም።

ብዝኾነ እንኳዕ መፁ። ናብ ዓዲ ከይመፁ ብምኽልካሎም ጀጊኖም ዝነበሩ ሰባት ንፋስ ክወቕዖም እንኳዕ ከኣለ። ኣመፃፅአኦም ዝፈልጥ መንግሰቲ ትግራይ’ው መኪናን  ዓጀብትን ገይሩ ሙሉእ ትግራይ ክርእዩ ተሓባቢርዎም እዩ። መጨረሻ ኩላ ርእዮማ ፤ ነቲ ወያነ ዘይብላ ትግራይ ቶሎ ከርክብዎ ዝተመፃብዕሉ ሰብኣይ ኣብምንታይ ከምዝበፅሑ ሪፖርት ክገብሩ ነይርዎም። መወዳእትኡ ግን “ኢትቅረብ ጥራህከ እምቅደመ መሲኣ እግዚኣብሄር” (ኣብ ቅድሚ ምስሊ ፈጣሪ ምንም ከይሓዝካ ኣይትቕረብ) ግዲ ኮይንዎም፤ ኣብ ሆቴል ተዓቢጦም በጭዮም ድሕሪ ምቕናይ ነናብ ዝመፁሉ ተመሊሶም ያኢ።

ሓደ ሓደ ጊዜ ሰብ ንኽትሓዝነሉ እትፈትዎ ጥራሕ ክኸውን የብሉን። እናፀላእኻዮ ዘሕዝነካ ሰብ ኣሎ። እዞም ሰብ እታ ከም ክንቲት ኣፍኵሶምዋ ዝመፁ ወያነ ካብ እምኒ እትኸብድ ኮይና ፀኒሓቶም ሓፊሮም እዮም። እንትመፁ እታ 33  ዓመት ገዲፎምዋ ዝኸዱ ትግራይ ኣቕሓ ሕድሪ’ያ ኮይናስ ከምዘላ ተኸይጣ ክትፀንሖም ሓሲቦም ነይሮም።  እዞም የዋሃት ንትግራይ ካብ ተባላዒ ሰይጣን ዘናግፍዋ መንፈር ዘለዎም መላአኽቲ መሲሎም እዮም መፂኦም። ትግራይ ግን ይትረፍ ኣብ 30 ኣብ ሓደ ዓመት ካልእ እያ። እሞ ኣብ ኣውሮፓ እናነበርካ፤ እሞ ዶክተር ኢንጅነር እየ እናበልካ፤ እሞ ወያነ ሞይታ እናበልካ ፤ ንባዕልኻ ግን ኣብ ቅድሚ 30  ዓመት  ከም ሓወልቲ ተገቲርካ ምፅናሕ ታይ ዝብልዎ መርገም እዩ። ቦናፓርት፤ “ደደብነት ኣብ ፖለቲካዊ ቁሩቁስ፤ ስንክለና ኣይኮነን” ዝበላ ኣፅኒዖማ ኣለዉ ማለት እዩ።

 

 

ጓቃ ዝፈጠረ ፅልኢት

ቅድም ክብል  ጀነራላት ፃድቃንን ጆቤን  ዝፀሓፍዎ ቀለም አብ መዓልኡን መዕለቢኡን እናወዓለ ስምብራት የዕርፍ ከምዝነበረ ርኢና።  ወዲ አዳም ፅሑፋትኩም ዘበለ አሳፊሑ  ክዓምም እንትፅበ ኣነ ርእየ አለኹ ንስኹምውን ከምዝተዓዘብኩም ተስፋ ኣለኒ። ንኣብነት’ኳ፤ እቲ ዓምን ቅድሚ ዓምን ተሃዲሰ ኢሉ ብዳንኬራን ጃህራን እዝነና ከብንቅረና ዝሓገየ  መንግስቲ፤  ኣብ ክሳዱ መሸንቆቆ ምስኣተዎ አዋጅ አቶ እቶ ክእውጅ ሃንደፍደፍ ኣብ ዝብለሉ እዋን፡   ኣይተ ኣባይ ወልዱ፤ ብዝተሓማሸሸ ትግርኛ    “እዞም ኣንጃታት ይፅሕፉ አለዉ። ንሶም ሕዚ ኣብ ስልጣን እንተዝህልዉ እንታይ እዮም ክገብሩ ነይሮም፤ ውግእ ድዮም ክኸፍቱ?” ዝበልኹም፤ ፅሑፋትኩም ክሳብ ክንደይ ማርማር ከምዘበሎም ዘርኢ ነይሩ። ሓቀይዶ ኣይፋለይ! ካልኣይ ዓሚ ክረምትን  ቀውዕን’ውን ፈቆዶ ኣደራሻት ካድረ ሽምኩም ክልዓልን ክኹነንን ሓግዩ።  ምምሕዳር ወረዳኹም መፂኦም ክምንጥልኹም ስልጣን ኢሎም ብነድሪ ዝተላዕሉ እዮም እሞ  ከይትቀርብዎም፤ ውጉዝ ከመኣርዮስ እናበሉ እታ ዘረባ ከልፍዕዋ ምቕወዖም  ትፈልጡ። እዚ ኩሉ ፈኸራን ጃህራን ቀራናት ካድረ ከይዓጀበኩም ህዝቢ ኣንቂሕኹም ንባዕልኹምን ንፀሓፍትን ካብ ኣልማሚት በትሪ ዝደስከሉ መራሕቲ፣ ጨካን በትሪ ፀፋራት ካድረታት ኣድሒንኩምና ኢኹም የቐኒኹም። መጨረሽኡውን ፤ ሸምበለል ኣቢልኩም ነቲ ፀፋርን ቀራንን ካድረ ብኣርባዕተ እግሩ ፈዘግ ክብልን ተጠሊዑ ኣድሕኑኒ ኢሉ ክምህለልን ዝነበረኩም ግደ ክብሪ ኣለና።

ፀፍ ጭልጥ ኢልኩም ከይተንየቱ  ግን ኣበር ከምዘለኩም’ውን ምፍላጥ ዋና። ግደ ሓቂ ንዛረብ እንተተባሂሉ፤ንስኹም ልዕሊ 30 ዓመት ኣብ መሪሕነት ህወሓት ዝፀናሕኹም ኢኹም። ስለዚ ትማሊ ምስቶም ሕዚ እትፀርፍዎም ዘለኹም ኣብ ቤት ምሕፃን እናተጨጎልኩም እናሃለኹም አእዳውኩም ምስኦም ተቆማጢዑ እዩ፤ ኣይተምልጡን። ካልእ ይትረፍ ነቲ ፈንጂ ረጊፁ  ቤተመንግስቲ ዘእተወኩም ከባቢ 100 ሽሕ ተጋዳላይ ዝበተንኩምዎ ንስኹም ዶ ኣይኮንኩምን። ገና ታሪኽ ከምዝሓተኩም ፈሊጥኩም ከም ገለ ኣሽኪዕኹም ንመሕላፍ ሰርከስ ምስራሕ ታይ ክዓብሰልኩም እዩ? ብናታትኩም ጊዜ ዶ ኣይኮነን ልዕሊ 40 ሽሕ ተጋዳላይ ብጭካነ ኣብ በረኻ ዳንሻ ከይዱ ዝተጓሕፈ።

ጀነራል ጆቤ፤ ብ85 ዓም ኣባሪርኩምዎ መሳፈሪ ንዓዱ ስኢኑ ከም ጨው ኣብ ኩላ ዓዲ ተበቲኑ ተጋዳላይ ናብ ልመና ኣትዩ መስሓቕ ኢሰፖ ከምዝኾነ ትፈልጥ እንዲኻ። ንስኻ ግን ናብራኻ እቲ ዝፍለጥ እዩ። እሞ መኔኹም ዲኹም ዋላ ተቐይምኩም ክተማርሩ ነይርኩም? ንሶም ዶ ንስኻ? ይግርም እዩ።  ንስኹም እኮ ከምቲ ኣብ በረንዳ ዝመውት ዘሎ ተጋዳላይ ኣይኮንኩምን። ኣረ ካብ ገለ ሕዚ ዘለዉ ሃንጎሪማ መራሕቲ’ኳ ዝሓአሸ ናብራ ዘለኩም  ኢኹም። እሞ ሕዚ  ንህወሓት ፈልዩ ክወቅዕ ዝመፀ ፀላኢ ከምዘሎ እናፈለጥኩምስ፤ ኣብዚኣ በፂሕኹም ዘደንፀወና ቅዋማት ክተርእዩ። ብፍላይ ጆቤ  ኣምሓርሒርካ ፈቆዶ ሚድያ ‘ካብ ሰማይ ዝነጠበ መራሒ መፂኡና’ ኢልካ ክትብል፤ ትግራይ ብትግራይ ናይ ምጥልላም መርኣያ ኮይንካ ምቕራብካ ገሪሙና እዩ ዘሎ። ንህዝቢ ትግራይ ደሪቡ ክወቅዕ ኣብ ዝተወንጨፈ ተደሚርኩም ክትረኣዩ መገረሚ እዩ። ንስኹም እውን “ተደሚርኩም” ትግራይ መሕብኢት ገበነኛ ኮይና እነትትብሉ ሰሚዕናስ፤ ዕላማኹም ጠፊኡናስ፤ ለካ ከምዚ ውን ኣሎ ኢልና ከይደምደምና ክልብሙ ይኾኑ እዮም ኢልና ንፅበ ኣለና።  ገለ ድኣ ኣህኒንኩም እምበር፣ ብጥዕናኹምስ ዋላ ካራ ኣብ ክሳድኩም ተትቕረብ ነዚ ሕዚ ዘርኢ ከፅንት ዝመፀ ዴማጎጅያዊ ስርዓት ብኣደባባይ ‘መሲህ’ ኣይምበልኩሞን። ብዝኾነ እስቲ ብኡ ጌርኩም ኣይትትረፉ፤ ናብ የማን ይምለስኩም።

ለመናን ፈኸራን ህወሓት

ህወሓት እንተተቐርቂራ ንህዝቢ ትግራይ ኣድሕነኒ ኢላ ኣብ ምልማን ተወዳዳሪ ዘይብላ መልሓሳ ዘልመፀት ለማኒት እያ። ርእሳ ቅንዕ ምሰበለት ድማ ብጨካናት  ዓቀይቶት ፈከርቲ ክሳብ ኣፋ ትመልእ’ሞ ከም ማይ ዝወቕዖ ዋልካ ትብጥርዕ። ሕዚ ህወሓት፤ ምሟታ በዘይኣምኑ ሽማግለታት መስረትታን፤ ምህላዋ ብዘይኣምኑ ሓደሽቲ ውኩፋት መናእሰይን ዝመልአት እያ። ሓፋሽ ህዝቢ ትግራይ ግና ወያናይ መንነቱ ዝውሃብ ወይ ዝኽላእ ኣቕሓ ዘይኮነስ  ዘይዛሪ መንነት ምኳኑ ይፈልጥ እዩ። ስለዚ ዝኾነ ግዳማዊ ጭማራ እንትውርወር፤ ንደብረፄን ወይ ንስዩም ኢሉ ዘይኮነስ፤ ንስውኣቱ ንቓልሱ፤ ንውጉኣቱ፤ ንኽቡራት ዕለታቱ ንመሬቱን መንነት ህዝቡን ኢሉ ክምክት ስልም ኣይብልን። ንቡር ድማ እዩ። እዙይ ተፈጥሯዊ ተግባሩ ግን  መራሕቲ ህወሓት ዝከላኸል እናመሰሎም ክሳብ ሕዚ ዝዕሸዊ ካድረታት ኣለዉ።

ንኣብነት ኣብዚ ዝሓለፈ መንፈቕ ዓመት ብድምር ሓጥያት ህወሓት ኣብየትየ ዘብል ጭንቂ መፂኡ። ፀገም ብዙሕ እዩ ዓይነቱ። ገሊኡ ፀገም ሃጥ ተበለ ውድብ ከፍርስ ይኽእል። ገሊኡ ፀገም ድማ ዘሊሉ ናይ ውድባት እኽብካብ ግንባር ከፍርስ ይኸእል። ጌጋ ህወሓት ግን  መጨረሽኡ ዓዲ ከፍርስ ዝኽእል ፀገም ኮይኑ መፂኡ። እዙይ ምስኮነ፤ ውልቀ ሰባት ኣባላት ህወሓት ኣብ ምሕረትን ቅፅዓትን ባዕሎም ዘዕበይዎም ሰያጥን ምስወደቐ፤ ካብ ሞት ንታሕቲ ዝብሃል ውርደት ኩሉ ኣሸኪሞም ከም ብላይ ረዖ ጕሒፎሞም። እዙይ ዝርአየ ህዝቢ ትግራይ፤ ባዕለትና ኢና እንቐፅዐኩም’ምበር አሕሊፍናማ ኣይንህብን ኢሉ ካብ ዝፀደፉሉ ምሕጃ ኣራርዩ እንደገና ጠቐሮም ነጊፉ ናብ ጉባኤ ኣብቂዕቀዎም። እዙይ ዝገብር ህዝቢ ትግራይ ጥራሕ እዩ።

እዙይ ምስኮነ ጉባኤ ኣካይድካ እንትብቃዕ፤ ከምኒ ስዮም መስፍን ዝበሉ ንንሕስያ ጠጢቖም ዝበልዑ ሰብ ቀደመ፤ “ሳላ ዝተሃደስና ኢና ህዝቢ አዕሲልና” ክብሉ በቲ ዕድመ ቲ ንባዕሎም ከዕሽዉ ተራእዮም። ፈኸራ እንታይ ይዓብስ። ዝሰዓረ ደብረፅየን ይኹን ህወሓት ከምዘየለ ፍሉጥ እዩ። ደብረፅየን እኮ ኣብዛ ጊዜ ቀጣናን ደብረኽረኽን ከም ዕድል ክመርሕ ዝመፀ ሰብ እምበር ተረጋጊዑ ሓንቲ ውፅኢት ከርኢ ገና ዘይተዓደለን ዘይረአናሉን ሰብ እዩ።  ህዝቢ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ክሳዱ ካራ ምስተሳሕለት፤ ብኣልማሚት ከብርስዎ ብኣርባዕተ ኣንጎሎ ምስቀርቀርዎ፤ ብውሽጥን ግዳምን ከቢድ ፖለቲካዊ ሽርሒ ክእለም ምስጀመረ፤ ትማ ኵዒቱ ዝቐበሮም መቐብር ጨዲዶም ክወፁ፤ ትማሊ ማሪኹ ዝሰደዲም ኣፍቲሖም ክመፁ ምስጀመሩ  እዩ፤ ንህልውንኡ ከም ሻምበቆ ረቢቡ እምበር፤ ማንም ሌባ ካድረ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ወፃእን ብዝገበቶ ጨምለቕለቕ ብውልቀ ከምተሰቕለ፤ ስርሑ ተውፀኣዮ ኢሉ ደው ምበለ ነይሩ። በቲ ዝመፅኹም መንገዲ ክመፅኩም ኣይምተገበአን እዩ ዝበለ እምበር ብፁኣት ኢኹም ኣይበለን።

ስለዚ ተሃዲስና ዝብልዋ በጭራቕ ዘረባ ካብ መልሓስኩም ነቒስኩም ኣውፅእዋ። ሕዝ’ውን ተነፃፃሪ ሰላም እተሳግሉ ንስኹም ኢኹም ኢሉ’ምበር፤ ከምዘይትህደሱ ብስሩ ዝድርበ መራት እምበር ክሕፀብ ዝኽእል ማክያ ኣይኮነን ዘለኩም። ኣገልግሎቱ ዘብቀዐ፤ ፀሊም ኦልዮ ብርሻቶ።

እዛ ጊዜ ኣሰላልፋ ሓይልታት ዝትንትን ሊቀ ካህን  ንቕድሚት ዘስጉመና ፍልስፍና ዘምፅእ ወሓዚ ርእሲ፤ ምስ ጎረባብቱን ኣጋራቱን ብምትዕፅፃፍ ዝላዘብ፤  ጎራሕ፤ ልምዓት እንተበልካዮ ‘ኣብ ኣዲስ ኣበባ ባቡር ሰሪሔልካ’ ዘይብል ቅኑዕ፤ ፍትሒ እንተበልካዮ ‘ገና ክዳን ዘይለበሱ ውፁዓት ኣለውና’ ኢሉ መሃይማዊ መልሲ ሂቡ ዘይድህል፤ ብደምን አዕፅምትን  ትግራዋይ ንኣራት ኪሎ ዘይጓየ ሰብ   ትደሊ።  ብጭቡጥ ግን ኣብ ህወሓት ከውደልድሉ ዝውዕሉ ነቲ ፀገም ዘምፅኡ ሂጥ ዝበሉ ኣውዳል እዮም ማእኸላይ ኮሚቴ ኮይኖም ዘለዉ። ንሶም እዮም እቶም ዓዲ ዘፍርስ ፀገም ክመፅእ ዝገበሩ  እዮም ሕዚውን ፖሊት ተሰይሞም ዘለዉ። እዙይ ሒዝካ እዩ ተፈኪሩ። ናብ ለመና እንምለሰሉ ግዜ ግን ደጊም ዘሎ ኣይመስለንን።

 

 

Check Also

ውራይና መበል 57 ሕታም pdf ሙሉእ

ውራይና መበል 57 ሕታም pdf ሙሉእ wurayna text 57

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *