Home / Uncategorized / እንተ ቢንያም ግን፡ ሃገራዊ ሽልማት እምበር ከርሼለ ኣይምተገበኦን!

እንተ ቢንያም ግን፡ ሃገራዊ ሽልማት እምበር ከርሼለ ኣይምተገበኦን!

ገለ ሓቅታት ስርሓቲ ቢንያም ተወልደ

 

ድሕረ ባይታ

ሓደ ሓደ ወገናት ብዛዕባ ናይ ሳይበር ዓለም ጥበብን ክእለትን መሰረት ዝገበሩ ሓበሬታት እንተቃልሑ ይርአ። ጥበባትን ክእለታትን ሳይበር ብፍላይ ንግብረ እከይ ኣብ ምውዓል ሰባት ክንደየናይ ዝኣክል ርሕቐት ክኸዱ ከምዝኽእሉ ዝገልፁ ኣለዉ። ይኹን እምበር ኣብዚ ዓለም እዚ ዘሎ ጥበብን ክእለትን ንሃገራዊ ረብሓ ከመይ ከምዝውዕል ምግንዛብ ኣገዳሲ ይኸውን። ኣብዚ ዘለዉ ረብሓታት እምብኣር ክነካፍለኩም፤ ብምክፋል እዩ እሞ ሃገራዊ ዓቕሚ ዝህነፅ።

 

ኣብ ሃገርና ዘሎ ናይቲ ዓውዲ ዓቕሚ ዝምንጭው ካብ ኣብዛ ሃገር ክህሉ ዝተሃቀነ ናይ ሳይበር ዓቕሚ ዕላማን ራእይን እዩ። ሃገርና ኣብ 2025 ኣብ ዓለም ተወዳዳራይ ናይ ሳይበር ሓይሊ ክትውንን ዓሊማ ካብ እትንቀሳቐስ ፀኒሓ ኣላ። እዚ ዕላማን ራእይን እዚ ንምዕዋት ሓደ መሰረታዊ ስትራተጂ ተሓንፂፁ እዩ ናብ ስራሕ ተኣትዩ። ንሱ እውን ምዕባለ ሓይሊ ሰብ እዩ። ነቲ ዓውዲ ዝኸውን ምችው ኩነታት ፈጢርካ ኣብቲ ዓውዲ ተወዳዳራይ ዝኾነ ሊቅ ብምፍጣር ኣቢልካ ክዕወት ዝኽእል ዕማም ምዃኑ ብጉሓቱ ዝተነፀረ ጉዳይ እዩ።

 

 

እዚ ዓውዲ እዚ ዓርሰ ሌላ ፣ ዓርሰ ምትእምማን፣ ቀዲምካ ምፅናሕን መሃዛይነትን፣ ግልፅነት፣ ተዓፃፃፋይነት፣ ዓርሰ ትእስስር፣ ፍልጦ ተቓርኖኣዊ ርክባት ወዘተ ይጠልብ። ስለዝኾነ እቲ ምዕባለ ሓይሊ ሰብ ዝበልናዮ ቀንዲ ትኹረቱ ኣብ ምስግጋር ዓቕምታት ቅርፂ ስነ ሓሳብ (psychological structure) ከድህብ እዩ ተገይሩ። እዚ ኣካይዳ እዚ ብዝተሓተ ወፃኢ ንዝልዓለ ውፅኢት ዝወስድ ኣካይዳ ክኸውን ኣብ ዝኽእለሉ ባይታ እውን ብዙሕ ዓቕሚ ፈሲስዎ እዩ ተሓንፂፁ።

 

ምስዚ ኣካይዳን ኣተሓሳስባን እዚ ዝኸዱ ክልተ መባእታዊ ኣሰራርሓታት እውን ዲዛይን ተገይሮም እዮም። እቲ ቀዳማይ ምጥያሽ ሃገራዊ ትካል ምዕባለ ተውህቦታት ሳይበር ወይ National Cyber Talent Development እዩ።  እዚ ትካል እዚ ቀንዲ ዕላምኡ ኣብ ምዕባለ ፍሉይ ተውሁቦታት ሳይበር ኣደሂቡ ዝሰርሕ ሕጋዊ ትካል ንምጥያሽ ንመንግስቲ ምእማንን ናብ ስራሕ ምእታውን እንትኸውን በቲ ዓውዲ ንሱ ዘለዉ ዓቕምታት ሓጢጥካ ንምጥቃምን ናብ ዝዓበየ ናይ ምዕባለ ብራኸ ንምስግጋርን ዝዓለመ እዩ። እቲ ካልኣይ ህንፀት ሃገራዊ ትካል ምሕደራ ክእለታት ሳይበር እንትኸውን ቀንዲ ዕላምኡ ድማ በቲ ኣብ ቀዳማይ ዘሎ ትካል ንዝርከቡ ርካቦታት ምምሕድዳር እዩ። እዚ ትካል እዚ ብቐንዱ በቲ ዓውዲ ከም መድረኽ ምንቕቓሕ (inspiration)፣ ምስጋን (cultivation)፣ መረፃ (discovery selection)፣ ምጥቃምን ምምዕባልን ርካቦታት (development utilization and mobilization) ኮይኑ ከገልግል ዝተሓሰበ እዩ።

 

እዞም ክልተ መሰረታዊ ባእታታት እዚኦም ኣብ ካልኣይ ብርካ ኣብያተ ትምህርትታትን ዩኒቨርስታትን ኣብ ዘለዉ ተምሃሮ ክትከሉ ዝተሓሰቡ እዮም። ክልተ ዙር መረፃ ተውህቦታት ሳይበር ዛጊድ ተወጊኑስ ብናይ ኢንሳ (INSA) ውሽጣዊ ዓቕምታት ናብ ስራሕ ዝተኣተወ እዩ።  እዚ ኣብዚ ክውዳእ ዝግብኦ ሕርያ (Selection) ምስተዛዘመ ስትራተጂካዊ ዕላማ ዲዛይን ተገይሩ ምስ ኣብ ደገ ዘለዉ በቲ ዓውዲ ዓለም ለኸ መዳርግቲ ኣካላት  ዘተ ተገይሩ ናብ ምስግጋር ዝወስድ መንገዲ (tippingpoint transformation )ተወዲኡ እዩ። ፈላማይ ስትራተጂከዊ ትእስስር ምስ ሃገራት እስራኤል፣ ኣሜሪካ፣ ሩስያን ቻይናን ክውገን ፈተነታት ተገይሮም እዮም።

 

ሓፈሻዊ ትርጉም

ምሕደራ ተውህቦታት ሳይበር (Cyber Talent Management) ማለት ኣብ ሳይበር ዓለም ኣድሂብካ ዝርአ ዓቕምታት ምልላይ ማለት እንትኸውን እዚ ዓቕሚ ኣብ ዓለም ለኸ መድረኽ ተወዳዳራይ ዓቕሚ ኮይኑ ክወፅእ ብምግባር ብሓፈሻ እቲ ሕብረተሰብ ሳይበር መሰረት ዝገበረ ኣተሓሳስባን ኣነባብራን ክህልዎ ምግባር ማለት እዩ።

 

ዕላማ

ቀንዲ ዕላማ እዚ ትካል እዚ ሃገር ኣብ ምሕደራ ፀጋታት ሳይበር ዘለዋ ኣካይዳ ናህርን ውፅኢትን ክህልዎ ኢሉ እውን ናብ ዓብዪ ዓቕም ክሰጋገር (Tipping Point Transformation) ምግባር እዩ። ኣብዚ ብናይ ሕርያ መንገድታት ኣቢልካ ህንፀት ስነ ሓሳባውን ስልታውን  መሰረታት (Conceptual and Systemic Foundation) ዝኸውን ባይታ ምምችቻው እውን የማልእ። ብኡ ንብኡ እውን እቶም ስነ ሓሳባውያን ተግባራውያንን ንጥፈታት ፈተነ እናተገበረሎም ዓቕምታትና ኣብ ከመይ ዝበለ ደረጃ ከምዘለዉ ንምፍላጥ ዘኽእሉ እዮም።

 

 መትከላት

ሃገራዊ ዓቕሚ ንምፍጣር ዘኽእሉ ኩሎም ውሽጣዊ ዓቕምታት ፀንቂቕካ ምጥቃም። ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብሓባር ብምስራሕ ፀገማት ምፍታሕን ዘሰጉሙ ለበዋታት ምውሳድን።

 

 ቀንዲ ስርሓቲ እቲ ፕሮጀክት

ዳህሳስ ስትራተጂካዊ ድልየት ምክያድ፣ ምምዕባል ስትራተጂካዊ ሰነድ ንህንፀት ምሕደራ ተውህቦታት ሳይበር፣ ምቕራፅ ከሪኩለም ንሓፀርን ነዋሕትን ስልጠናታት ሳይበር፣ ምምዕባል ኮርስታት እቲ ዓውዲ፣ ካብ መዳርግቲ ኣካላት ነቲ ስራሕ ዝኾኑ ክኢላታት ምእካብ፣ ተውህብታት ሳይበር ዝምረፀሉ መንገዲ ምውፃእ ወይ ዲዛይን ምገባር፣ ሳይኮመትሪካዊ ሕርያ ምክያድ ማለት እውን ካብ 2000 ተወዳደርቲ 30 ሰብ ተውህቦ ንምሳድ መምረፂ ቡኹራ ወይ pool ምድላው፣ ኣሰልጠንቲ ካብ መዳርግቲ ኣካላት ምምዛዝ፣ ንስልጠና ተውህቦታትን ፀጋታትን ሳይበር ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ማተርያላት ካብ መዳርግቲ ኣካላት ምእካብ፣ ስነ ሓሳባውን ተግባራውን ከምኡ እውን ኣብ ስልጠና ኣብ ስራሕ (On job training) ምሃብ፣ ንምዕባለ ትሕዝቶ እቲ ዝውሃብ ስልጠና ዝኸውን ስልጠና ምሃብ፣ ንምድላው ስትራተጂክ መፅናዕቲ ድልየት ዝኸውን ስልጠናታት ምሃብ፣ ናብቲ ውድድር ንዝኣትዉ ተወዳደርቲ ዝኸውን ከም ምዘና፣ ቃለ ምልልስ፣ ትዕዝብቲ ዝኣመሰሉ ምድላው፣ ምድላው ናይ ፈተነ ስልጠና ወዘተ።

 

 

 

ሕርያ ካምፓኒ

 

ከይዲ

ከይዲ ሕርያ ካምፓኒ ዝተኻየደ በቲ ሕጋዊ መንገዲ እቲ ትካል እዩ።

 

ተመኩሮ እስራኤል

ኣብ እስራኤል መሰረቱ ዝግበረ ኣቮርኒጋ (Avorniga) ዝተብሃለ ትካል ናይ ተውህቦታት ንጥረ ነገራት ንምእካብን ዓሊሙ ኣብ ኣብ እስራኤል ኣብ ስራሕ ዘሎ ትካል እዩ። እስራኤል ከም ሃገር ውሑድ በዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ሃገር ዋላ እኳ እንተኾነት ዓበይቲ ሃገራዊ ስግኣታት ድሕንነት ዘለዋ ሃገር ከም ምዃና ሓይሊ ሰባን ውሽጣዊ ዓቕምታታን ብምጥቃም ደረጃ ዓብዪ ተመኩሮ ዘለዋ ሃገር እያ። ብፍላይ ድማ ድሕሪ እቲ ኣብ 1973 ዓ.ም ብሃገረ ግብፂ ዝበፅሓ ጥቕዓት ድሕንነት እታ ሃገር ፀወታ ቀያሪ ክብሃል ናብ ዝክእል ህንፀት ናይ ድሕንነት ትካላትን ሃይቴክ ዓቕምታትን ኣትያ እያ። እዚ ንምግባር ድማ እስራኤል ናብ ሕርያ ፍሉያት ተውህቦታት እያ ኣትያ። ብምዃኑ እውን ከም talpiot,talpiot human, Atuda mamram ወዘተ ዝኣመሰሉ ፕሮግራማት ሕርያ ፍሉይ ተውህቦን ክእለትን ኣትያ፤ 40 ዓመታት ድማ ወሲዱላ። ድሕሪ እዚ ዓመታት እዚ ዓለም ለኸ ተፈላጥነትን ተወዳዳራይነትን ዘለዎ 8200  ብዝብል ኮድ ዝፍለጥ (ናይ እስራኤል ናሳ እናተብሃለ ዝፅዋዕ) ዓብዪ ትካል ክትውንን ክኢላ። እዚ ትካል እዚ ንእስራኤል ካብ ጥቕዓታት ኣብ ምክልኻል ኢሉ እውን ማልቲ ሚልዮናት ዝግምቶም ዓበይቲ ኢንዳስትሪታት ንምህናፅ ኣኽኢልዋ እዩ። ልዕሊ ኹሉ ድማ ብሳይበር ሓያል ሃገር (Cyber-power Nation) ክትኸውን ኣኽኢልዋ።

 

እዚ ናይ እስራኤል ትካል እዚ ከም መሓዛ ትካል ዝተመረፀሉ ምኽንያት ኣብቲ ትካል ኮነ ኣብቶም ዩኒቨርስታት ዘሎ ዓሚቕ ዓቕሚ ንምጥቃም እዩ። እቲ መበገሲ ስምዒት እውን   እቲ እስራኤል 40 ዓመታት ዝወሰደላ ከይዲ ህንፀት ሳይበር ሓይሊ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ 8 ዓመታት ንክትውግኖ ዘኽእል እዩ። ንእግረ መንገድና እቲ ኣቮርኒጋ ዝብሃል ናይ እስራኤል ትካል ዳርጋ ምስ ኢንሳ ናይ ኢትዮጵያ እዩ ተመስሪቱ። ምስ ኢንሳ እውን ብርክት ዝበሉ ፕሮጀክታት ሰሪሑ እዩ። ቀዳማይ ኮንትራክት ዝወሰዶ እውን ካብ ኢንሳ ኮይኑ ናይ ሕዚ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ናይቲ እዋን ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ኢንፎርሜሽን ኣሹራንስ ብዝነበሩ ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድ ዝተውሃበ እዩ። ሽልማቱ እውን ዝወሰደ ካብዚ ዳይሪክቶሬት እዚ እዩ።

 

 

ትግበራ እቲ ፕሮግራም

 

ምውዳብ ዓቕምታት (Resource Mobilization)

 

ብምኽንያት እቲ ናይ ኢንሳ ተባራዓይ ድልየትን ሳላ ናይቲ ትካል ሓላፍነታዊ ኣካይዳን ሕዚ ልዕሊ 50 እስራኤላውያን ሰብ ክእለትን ተውህቦን ኣብዚ ፕሮጀክት እዚ ክሳተፉ ፍቓደኛታት እዮም። እቶም ዝሳተፉሎም ዓውድታት ድማ  -IDF -8200(Intelligence and cyber unit) -IDF communication -IDF signal corp -Talpiot main program -Talpiot intelligence program -pilot psychemetric unit -Atuda program -Mamram program -Tel-Aviv university -hebrew university -Ariel university -Haifa university -Cyber companies እዮም።

 

ዝሳተፉ ዓውድታት ትምህርቲ

ኣብዚ ፕሮጀክት እዚ ገድሱን ዝሳተፉን ዓውድታት ትምህርቲ ኣለዉ። ንሳቶም እውን ኑሮሳይንስን፣ ፍልስፍና፣ ፍዚክስ፣ ስነ ልቦና፣ ፖዝትቭ ሳየኮሎጂ፣ ፈጠራ፣ – ለውጥን ስነ ምሕደራን፣ ዓርሰነትን ልባዌ ስነ ልቦናን (self and depth psychology)፣ ስነ ትምህርቲን ምህሮን፣ ሶስዮሎጂ፣ ምዕባለ ተውህቦ  (Talent development) እዚ እስራኤል ተንከፍ (Generic and Israeal-content) ይከውን።  ካብዚ ብዝዘለለ

-ጎንፅን ኳንተም ፊዝክስን ( chaos theory and quantum physics

-ሕልኽላኽን ተዓፃፃፋይን ስርዓት (complex and dynamic system

– ኵናት ሳይበር (yber warfare)

–  ሒሳብ (Mathematics)

-ኤሌክተሮ ማግኔቲክ ስፐክትረም (Electromagnetic spectrum)

– ክራይፐቶግራፊ (Cryptography)

-ድሕንነት ሳይበር (Cyber intelligence)

-ሲግናል ኤንድ ፕሮቶኮል አናሊስስ (Signal and protocol analyses)

– ሳይኮሜትሪክስ (psychometrics)

  • ከምኡ እውን ፓራዳይም (Paradigm) ተሓሰብቲ ባእታታት (assumptions)፣ ድዋሊቲስ (dualities) ፣ ተቓርኖ (parado፣ ስነ ሓሳባት (theories) ከምኡ እውን ዝተፈላለዩ ሞዴላት ናይዚ ናይ ነዊሕ እዋን ምጥያሽ ትካል ምዕባለ ተውህቦታትን ክእልታትን ሓይሊ ሳይበር ኣገደስቲ ነገራት እዮም።

እቲ ፕሮጀክት ሕዚ ዘለዎ ደረጃ

 

ዛጊድ እዞም ዝስዕቡ ዝርዝር ነጥብታት ዝተወገኑንን ዝተወዱኡን እዮም።

-ዳህሳስ ስትራተጂካዊ ጠለብ (strategic need analysis)

-ንምዕባለ ተውህቦ ዝኸውን  ስትራተጂካዊ ሰነድ -ምምዕባል ( Development of strategic concept paper for talent management )

-ንሓፀርትን ነዋሕትን ስልጠናታት ምምዕባል ተውህቦታት ዝኸውን ፕሮግራም ምድላው (Development of short term and long term talent development programs.)

-ትሕዝቶ ንምዕባለ ተውህቦታት ዝኾኑ ኮርስታት ምድላው (Development of content for the talent development courses.)

-ንሕርያ ዝኸውን መሳርሕታት ሳይኮሜትሪክ ዲዛይን ምግባር (Design of selection system and psychometric tools.)

-ሳይኮሜትሪክ መሰረት ዝገበረ ሕርያ ምክያድ (Conducting psychometrics based selection process/selecting 30 talents out of 2000/).

-ትግበራ ሓዱሽ ሳይኮሜትሪክ መሳርሒ (Implementation of new psychometric tools.)

– ምትእኽኻብ እስራኤላውያን ክኢላታት (Mobilization of Israelian professional.)

-ምድላውን ምትእኽኻብን ኣሰልጠንቲ (Preparation and mobilization of trainers.)

-ምድላው ንምዕባለ ተውህቦታት ዝኾኑ እታወታት (preparation of talent development facility.)

-ኣብቲ ስትራተጂካዊ ናይ ስልጠና ሰነድ ኣድሂብካ ሓሳባውን ኣብ ስልጠና ኣብ ስራሕን ምክያድ (Conducting theoretical and onjob training for strategic cocept paper development.)

-ኣብ ምምዕባል ኬሪኩለም ኣድሂብካ ሓሳባውን ስልጠና ኣብ ስራሕን መሰረት ዝገበሩ ስልጠናታት ምሃብ (Conducting theoretical and on job training curriculum development.)

–ንምዕባለ ትሕዝቶ እቲ ስልጠና ዝኾኑ ስነ ሓሳባውን ስለጠና ኣብ ስራሕን ምክያድ (Conducting theoretical and onjob training for content development.)

-Conducting theoretical and onjob training for design of selection system and psychometric tools.

– ምክያድ ስልጠናን ንመፈፀሚ ዝኸውን ሕርያ ሳይኮሜትሪክን (Coducting training for excution of psychometrics selection system.)

 

ኣብዚ ሕዚ ሰዓት ድማ እቲ ናይ ሕርያ ተውህቦ መፈተኒ ስልጠና ኣብ ምክያድ እዩ ዝርከብ። ድሕሪ ሓደ ወርሒ ድማ ክዛዘም እዩ። እቲ ቐፂሉ ዝመፅእ ዕማም እውን ብትልሙ መሰረት ክፍፀም እዩ።

 

ወሰን

ሳላ ፃዕርታት ኢንሳን ፅቡቕ መሪሕነት ቴክኒካዊ ጉጅለ እቲ ትካልን እቲ ፕሮግራም ወሰን ስራሕ እቲ ፐሮጀክት ልዕሊ እቲ ኮንትራክት ክኸውን ክኢሉ እዩ። እቲ ኮንትራክት ኣብ ሳይበር ዲፈንስ ጥራይ ዝነበረ እንትኸውን ካልኦት  cyber- defence,cyber-offence and cyber- exploitation ዝተብሃሉ ዓውድታት ስራሕ እውን ከካትት ተገይሩ እዩ። ብተወሳኪ እውን እቲ ፕሮጀክት   cyber hacking, cryptanalysis, intelligence analysis, signal analysis ዝኣመሰሉ ዓውድታት ስራሕ ከማልእ ዘይተሓለለ ፃዕሪ እቲ ቴክኒካዊ ጉጅለ ዓብዪ ግደ ነይሩዎ።

 

ካብዚ ብዝዘለለ ድማ እቲ ፕሮጀክት ኣብ ኮንትራክቱ ቴክኒካዊ ደገፋት ጥራይ ዝሓትት ዋላ እኳ እንተነበረ ብዝተገበረ ፃዕሪ ግን ብጣዕሚ ኣገደስቲ ዝብሃሉ ከም    paradigm-shift, self awarness and transformarion, fast learning, creativity, emotional intelligence, leadership,cyber paradigm, disruptive knewledge creation, generic programing learning,cyber- enviroment,  cyber disruption,cyber security, code breaking, intelligence analysis,signal analysis,protocol analysis, mathematics, and electromagnetic spectrum ዝኣመሰሉ  ክእልታት ከማልእ ተገይሩ እዩ። እቲThe psychometrics system ዝተብሃለ እታወት (system) እውን ብግዲኡ ከም  locus of control, level of self-awarness, personalty, emitional intelligence ዝኣመሰሉ ናይቲ ኮንትራክት ኣካላት ዘይነበሩ እታወታት ክሕዝ ተገይሩ እዩ።

 

ዋላ እኳ ወሰን እቲ ፕሮጀክት ምጥያሽ ናይ ምክልኻል ሳይበር   (cyber defense warriors) እንተነበረ  ኣብ ከይዲ ግና ብፃዕርታት እቲ ጉጅለ cyber offence, warrior cyber intelligence warrior, cyber enterpreneurs, cyber technology developers and cyber leaders ዝኣመሰሉ ካልኦት ስርሓቲ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ እዩ።

 

ውፅኢታት

 

እቲ ፕሮግራም ካብቲ መጀመርታ ሒዝዎ ዝተልዓለ ዕላማን ወሰንን ብዝሰፍሐ መልክዑ ናብ ሳይበር ምሕደራ ዲዛይን ምግባርን ምጥቃምን ዘኽእል ሓይሊ ክሰጋገር ተገይሩ እዩ። ልዕሊ 50 ዝኾኑ ናይ ኢንሳ  መራሕትን ክኢላታትን ልዕሊ 7 ጊዜ ናይ ስነ ሓሳብን ኣብ ናይ ስራሕ ስልጠናን (on job training) ወሲዶም እዮም። በዚ ስልጠናታት እዚ ድማ እቲ ናይ ኢንሳ ሓየሊ ኣብ ብርክት ዝበሉ ዓውድታት ፍልጠተ ክረክብ ክኢሉ እዩ። ንኣብነት ኣብ ዓውድታት  conduct need analysis, design talent selection system, design talent development model, design talent development system, design curriculum and content that aligns with the tippingpoint transformation philosophy, execute psychometrics based selection system, and excute talent management ዝተጠናኸረ ዓቕሚ ክርከብ ተኻኢሉ እዩ። እዞም ኢትዮጵያውያን ክኢላታት እዚኦም ዓቅሚ ምፍጣር ጥራይ ዘይኮነስ ኣብቲ ፕሮጀክት ግደ ኣንበሳ ዝተፃወቱ ኣካላት እውን እዮም። ንዕውትነት እቲ ፕሮግራም ዓብዪ ስራሕ ዝሰርሑ ኣካላት  አዮም። እዚ ዝተገበረሉ ምኽንያት ድማ እቲ ዓቕምታት ንምስግጋር እዩ።   እቲ ፕሮግራም ስነ ሓሳባውን ስልታውን መሰረት ክህልዎ ኣብ ምግባር ዝተሰርሐ ስርሐ እውን ቀሊል ኣይኮነን። እዚ መሰረት እዚ እዞም ዝስዕቡ ነጥብ ይሓቁፍ። ንሳቶም እውን Paradigm shifting change model, quantum leap talent development model, talent selection system, short term and long term talent development curriculums and content mere development ካብቶም ብዙሓት ገሊኦም እዮም። ብተወሳኺ እውን ፍልይ ዝበለ ናይ ስርዓት ምቕያር ስነ ሓሳብ ( Z – Raf model ዝብሃል ሓዊሱ) ከም  chaos theory, complex dynamic system, theory U and dialogic change ዝኣመሰሉ ዲዛይን ዝተገበሩ መስርሓት እቲ ፕሮጀክት እዮም።

 

እቲ   change model ዝብሃል ቀንዲ ዕላምኡ ስርዓት ምቕያር እዩ። ካብ ትሑት ኣተሓሳስባዊ ስርዓት   ( lower paradigm /habitual/)  ናብቲ ልዑል ኣተሓሳስባዊ ስርዓት ( higher program /integrative – cyber/) ምቕያር ማለት እዩ። እዚ ከይዲ ምስግጋር ወይ ምቕያር እዚ ዝጠልቦም ከም  chaos, Discontinuity, isight, crystallizing and Generative action ዝኣመሰሉ መነቓነቒ ነገራት ኣለውዎ። እዚ ዓይነት ለውጢ ኣብ ለውጢ ምሕደራ ተውህቦ ወይ talent management ጥራይ ዘድሃበ ወይ ዝተወሰነ ኣይኮነን። እዚ ንናይ ኢንሳ መዋቕራዊ ለውጢ ኢንሳ ዝተጠቐምናሉ እዩ። Quantum- leap talent development model ዝብሃል ካልእ ሞዴል ድማ እቲ በዓል ታለንት ንባዕሉ ከለሊ፣ ዓርሰ ምትእምማን ከጥሪ፣ ዓርስኻ ምምራሕ ክኽእል፣ ቀዲሙ ዝርኢ (ROACTIVE) ክኾን፣  ቀልጢፉ ዝምሃር፣ ብልሒ ስምዒት ክህልዎ፣ ብናይ ሳይበር ፓራዳይም ዝሓስብ ክኾን ወዘተ ዝጠልብ እዩ።

ብምኳኑ ድማ ኩሉ ዝሓቖፈ ሳይኮሜትሪካዊ ናይ ሕርያ ስርዓት ዝተኸተለ እዩ ክኸውን  ተገይሩ።  ካልእ ብዙሕ ዓውድታት ዝሓቖፈ (multi- diciplnary) ዝተሓላለኸ ( complex) ተዓፃፃፋይ  (dynamic) ናይ ትምህርቲ ስርዓት ተዘርጊሑ እዩ።  እዚ ድማ እቶም ዝምሃሩ ወይ ዝስልጥኑ  በቲ ልዕል ክብል ዘተገለፀ ደረጃ ዓቕሚ ዘለዎም ክኾኑ ዝገብር እዩ።   ኣብቲ ስርዓት ትምህርትን ስልጠናን ባዕልኻ ናይ ምምሃር መንገዲ ቀንዲ ትኹረት ዝወሰደ እዩ። እዚ ብምግባር ሓዱሽ ፍልጠት ምፍጣር ዕላምኡ ዝገበረ እዩ።  ንዝተፈላለዩ ዓውድታት ዝተጠቕሙ ትሕዝቶታት  ንኣበነት   ንምምሃር፣ ንፈጠራ፣ ንብልሒ ስምዒት፣ መሪሕነት፣ ፕሮግራሚንግ፣ ሳየበር ሰኩዩሪቲ፣ ሳይበር ዲስራፕሽን፣ ሳይበር ወርፌር፣ ኢንተሌጀንስ ኣናሊስስ፣ ኮድ ብሬክንግ፣ ሲግናይ ኤንድ ፕሮቶኮል ኣናሊስስ ኣብቲ ፕሮጀክት ክካተቱ ተገይሩ ኣሎ።

ብሓፈሻ እንትርአ እ ዚ ፕሮጀክት እዚ ፕሮጀክት ዓወት እዩ። ዕውት ፕሮጀክት እውን እዩ። እዚ ፕሮጀክት እዚ ጫፍ ብቕዓት ሰብ ሞያ ኢንሳ ዘመስከረን ዘመላኽትን እዩ። ውፅኢት እዚ ፕሮጀክት ልዕለሊ እቲ ናይ እስራኤል ፕሮጀክትእ ውን እዩ።

እዚ ፕሮግራም እዚ ብእስራኤላውያን እውን ዝድነቕን ዘህርፍን ፕሮግራም እዩ። በቲ ናትና ሞዴለ ኣቢሎም እቲ ናይ ባዕሎም ከዕብይዎ   ንመንግስቶም እውን  ሕቶን ፅዕንቶን ይገበሩ ኣለዉ።

 

ማእሰርቲ

 

እቲ ንማእሰርቲ ቢንያም ተወልደ ምኽነያት ኮይኑ ዘሎ እምብኣር እዚ ፕሮጀክት እዚ እዩ። እቲ ፕሮግራም ከይተወደአ 100% ክፍሊት ፈፂምካሎም ብዝብል እዩ ተኸሲሱ ዘሎ ቢንያም። ኣብዚ ፐሮግራም እዚ ቢንያም ከም ስትራተጂካዊ መራሒ፣ ከም  ኣርክቴክት እቲ ፕሮግራም፣ ናይ ፈጠራ ክእለትን ነቲ ኣበኡ ዘሎ ሓይሊ ሰብ ብምብርባር ዓብዪ ውፅኢት ክርከብ ዝዓዘዘ ግደ ዝተፃወተ መራሒ እዩ።  ከምዚ ኮይኑ እውን ግን ቢንያም እዚ ክፍሊት እዚ ምፍፃሙ  ዘርኢ ዋላ ሓደ ፊርማ የለን። እዚ ዘመላኽት ብቢንያም ዝተፈረመ ደብዳበ ኣብ ዘየለሉ እዋን እዩ እምብኣር ቢንያም ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዘሎ።

እንተ ቢንያም ግን ሃገራዊ ሽልማት ድኣ እምበር ከርሼለ ኣይምተገበኦን!

 

 

Check Also

ውራይና መበል 57 ሕታም pdf ሙሉእ

ውራይና መበል 57 ሕታም pdf ሙሉእ wurayna text 57

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *