Home / Uncategorized / ናይ ፍልጠት ኢኮኖሚን ሕብረተሰብን ምህናፅ

ናይ ፍልጠት ኢኮኖሚን ሕብረተሰብን ምህናፅ

ኣብ ማኑፋክቸሪንግ፡ ኢንዳስትሪን መዓድንን
ንዓለም ለኸ ማሕበረሰብ ሙሁራን ትግራይ፡ ንዘተ ዝቐረበ
ክንፈ ዳኘው (ሜጀር ጀነራል)

ኣብ ክሊ እዚ መመያየጢ ዛዕባ ክንሓቶምን
ክንዝትየሎምን ዝግብኡ ናይ ኢኮኖሚ ሓሳባት፡

  1. ኢንዳስትሪ ቁጠባ /ኢኮኖሚ/ እንታይ እዩ፡ ማኑፋክቸሪንግ ከ እንታይ እዩ፡ ከመይ ንሃንፅ፡ ከመይ ከ ክዕወት ይኽእል? ኢንዳስትሪ ኢኮኖሚ ምህናፅ ንምንታይ የድልየና።
    2. እንታይ እዩ መዓድን ልምዓት ከመይ ከ ኽዕወት ክንገብሮ ንኽእል።
    3. ቁጠባዊ ግስጋሰ ብሓፈሻ ይኹን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ከም ማሕበረሰባዊ ንጥፈትን ምንቅስቓስን ድዩ ክርአይ
    ዝግብኦ ወይክዓ ብዝኾነ ይኹን መንገዲ ክመፅእ ዝኽእል ውፅኢት እዩ።
    4. ኢንዳስትሪ ይኹን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ኣብ ህንፀት

    ትግራይ ካበይ ናበይ፡ ብማሕበረሰባዊ ናፅነት መረአዪ
    1. ትግራይ ካበይ ናበይ /Quo Vadis Tigray/ ክንብል ከለና ህዝቢ ትግራይ ኣበይ ክበፅሕ አለዎ ማለትና እዩ። ኢኮኖሚያዊ ግስጋሰ እናሳሰየ ናብ ዝልዓለ ስልጣጠነ ናይ ምብፃሕ ሕቶ እዩ። ህዝቢ ዘልምዕን ናይ ህዝቢ ርእሰማል /SOCIAL CAPITAL/ እናማዕበለ ዝኸይድ ኢኮኖሚያዊ ግስጋሰ ክህልወና ኣለዎ ማለት እዩ ክኾን ዘለዎ።
    2. ህዝቢ ትግራይ ናብ ዝልዓለ ስልጣነ ክበፅሕ እንተኾይኑ ብተረፍ መረፍ /TRICKLE-DOWN EFFECT/ ቁጠባዊ ረብሓ ክረክብ ይኽእል እዩ ብዝብል ግምታት ዝምራሕ ቁጠባዊ ፃዕሪ ንጎኒ ዝገድፍ ክኸውን ኣለዎ። ናይ ህዝቢ ተረባሕነት ሕቶ ብተረፍ መረፍ ትፅቢትን መፅብዓዐን ክኾን እዩ ምባል እውን ኣይግባእን ኣብ ዝብል መሰረተሓሳብ ኮይንና እንእልሾ መፍትሒ እዩ።
    3. ስለዝኾነ ንህዝቢ ዘዋፍርን ህዝቢ ተረባሒ ዝገብርን ክኸውን ኣለዎ፡ ካብ ናይ ህዝቢ ተረባሕነትን ህዝቢ ብቐጥታ ዝሳተፈሉን ንጥፈት ወፃኢ ካሊእ ንዓና ትርጉም ክህበና ዝግባእ ኣይኮነን።

    ትግራይ ካበይ ናበይ፡ ብዘተኣማምን ቁጠባዊ ዕብየት

4፡ ከይዱ፡ ብኢኮኖሚያዊከይዱ ምውዳቑመዐቀንታትዘይቐርንክርአ ከሎእዩመርአዪ።እውን ኢኮኖሚያዊህዝቢ ዘይሳተፈሉመስተጋብርእንተድኣዝፍጠርኾይኑብናይሰረትናይዘይብሉንህዝቢ ቀጥተኛ ተሳትፎን ዋንነትን እዩ።
5፡ ህዝቢ ተረባሒ ክኾን ምግባር ማለት ድማ ብእቶት፤ ብዋንነት ናውቲ ማእቶት፣ ብዋንነት ፍልጠትን ክእለትን ካብ ሰለስቲኡ ብዉሕድ ብኽልቲኡ ርግፀኛ ክንከውን ኣለና ማለት እዩ።
6፡ እዚ ናይ ህዝቢ ተረባሕነት ብርግፀኛነት ክውን ንክኾን ወይክዓ ብዕዳጋ ምኽኒያት
እናንጠብጠበ ከይተርፍ /MARKET DRO-OUT? ህዝቢ ዝሳተፈሉን ንያየቱ እናወፈየ ተረባሒ ክኸውን ዘኽእሎን ናይ ቴክኖሎጂ ሙህዞ ስርዓት ክህልወና ይግባእ። ናይ ቴክኖሎጂ ሙህዞ ስርዓት ድማ ብዉሑዱ ሰለስተ ዓንድታት ዘጣመረ ሓደን ዝተማልአን ማሕበረ ኢኮኖሚያዊ ባይታ እዩ።

ኢንዳስትሪ ያል ኢኮኖሚ እንታይ እዩ?
ኢንዱስትሪ ኢኮኖሚ ሕልፍን ትርፍን እቶት ዘፍርይ (Surplus Production) ኢኮኖሚያዊ ምዕባለእዩ።  ኢንዳስትሪያል ኢኮኖሚ ኣብ ክልተ ጨንፈራት መቓቒልካ ምርኣይ ይክኣል። ሕድሕድ ጨንፈር ኢኮኖሚ ድማ ክፍልታት ኣለዉዎም።

ኢንዳስትሪያል
ኢኮኖሚ
ናይ ማእቶት
ጨንፈር
መሰረታዊ
ኢንዳስትሪ
ኢንጅነሪንግ
ኢንዳስትሪ
ማኑፋክቸሪንግ
ሕርሻ ኢንዳስትሪ
ናይ ግልጋሎት
ጨንፈር
ሕክምና ስነጥበብ ትምህርቲ ሎጂስቲክስ

ህንፀት ኢንዳስትሪያል ኢኮኖሚ ናይ ሕብረተሰብ ኩለመዳያዊ ምንቅስቓስን ናይ ሕብረተሰብ ምዕባለ መርአያን እዩ። ንዙይ ብትኽክል ምርዳእን ዘይምርዳእን ናይ ክልተ ኣተሓሳስባታት እንታይነት ጥራሕ ከይኮነ ንስልጣነን ግስጋሰን ከመይ ክትዕወት ምግባር ይክኣል ኣብ ዝብል ዘዕባ ዘሎ ኣፈላላይ እውን እዩ። ኢንዳስትሪያል ኢኮኖሚ ብጣዕሚ ተሳላያይ ብዝኾነ ዕብየት ክዉን ዝኾነሉ መዋእል ነይሩ።
ካብ እቲ ቀዳማይ ተሞክሮታት ወሲዱ ብቅልጡፍን ስሉጥን ኣግባብ ብውነ ዝተኻየደሉ ናይ መበል ዒስራ ክፍለ ዘመን ምዕባለ እውን እኒሀ። ኣብ ክልቲኡ ዘሎ ናይ ፍጥነትን ስሉጥ ምዕባለን ኣፈላላይ ኣብ መንጎ ህዝቢ ብሓፈሻ ናይ ማሕበረሰብ መቐላ ዕዮ መሰረት ዝገበረ ወፍርታት ናይ ልምዓት ብትኽክል ምክያድን ዘይምክያድን ዘምፅኦ ኣፈላላይ እዩ።

ማኑፋክቸሪንግ እንታይ እዩ?
1. ማኑፋክቸሪንግ እንካብቶም ሰለስተ ናይ ማእቶት ኢንዳስትሪታት ሓደ ናይ ዝኾነ ኢንጅነሪንግ ኢንዳስትሪ ሓደ ንኡስ ክፍሊ ኮይኑ ዝዋፈረሉ መዳይ ድማ መሳርሕታት፣ ናውቲ ማእቶት፣ ኣቑሑት፣ ማሽናት፣ ብሙሉእነት ወይክዓ ብዝተወሰነ ክፋል ምፍራይ እዩ።
2. ኣብ ቅድመ ኢንዳስትሪያል ኢኮኖሚ ቀንዲ ዝነበረ ኢደጥበብ ኣብ ኢንዳስትሪያል ኢኮኖሚ ኣካል ናይ ፋብሪኬሽን ንኡስ ኢንዳስትሪ ኮይኑ የፍርይ።
3. ኣብክሊ ኢንዳስትሪያል ኢኮኖሚ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ እውን ሕልፍን ትርፍን ማእቶት ከፍርይ ዝኽእል ንኡስ ክፍሊ ኢንዳስትሪ ክኸውን ኣለዎ ማለት ይኸውን ።

ናይ ማኑፋክቸሪንግ ማእቶት
1. ኣብ ርሻ ኢንዳስትሪ ምዕጣቕመርአያታትካብ ቀሊል መባሮ ክሳብ ኮምባይንድ፡ ሃትቨስተርን ትራክተራትን።
2. ናይ ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ማሽናት ብምፍራይ ንቲ ሕርሻ ኢንዳስትሪ ዘዕጥቕ ካብ ኣናእሽቱ ክሳብ ዓበይቲ ናይ ምግቢ ፕሮሰሲንግ፡ ባዮ ፕሮሰሲንግ፡ ማሽናት ዘፍርይ።
3. ካብ ቀለልቲ ናይ መስኖ ፓፕታት ክሳብ ሃይድሮ ኤሌክሪክ ተርባይናት
4. ካብ ቀለልቲ ናይ መስኖ ንፋስ ተርባይናት ክሳብ ናይ ንፋስ ኤሌክትሪክ ተርባይናት
5. ናይ ብዝሓ ማእቶት /ማስ ፕሮዳክሽን / ማሽናት ዘፍርይን ኣብ ማሽናት ኣብ ምትካል ዝሰርሕ እዩ።
6. ካብ ናይ ኢድ መሳርሕታት ክሳብ ሮቦቲክ ናውቲ ማእቶት ዘፍርይ እዩ።
7. ካብ ተጎተትን ተደፋእትን ዓረብያታት ክሳብ ሞቶራይዝድ ናይ ፅዕነት መኻይን ዘፍርይ እዩ።
8. ካብ ቀለልቲ መኻይን ክሳብ ዓበይቲ ባቡራት ዘፍርይ ንትራንስፖርት ኢንዳስትሪ ዘዕጥቕ እውን እዩ።
9. ካብ ገዘሞን ምሳርን ክሳብ ናይ ሃገር ምክልኻል ኣፅዋርን ዘፍርይ ትካል ኢንዳስትሪ ኢዩ።
10. ካብ ኣናእሽቱ ክሳብ ገዘፍቲ ናይ ትራንስፖርት ነፈርቲ ዘፍርይ እዩ።
11. ካብ ፍንጃል ክሳብ ልዑል ናይ ኢንሱሌሽን ካይላ /ሴራሚክስ/ ዘፍርይ
12. ኣብ ቆርበትን ኣልባሳትን ኢንሱሌሽንን ዘድልዩ ፋብሪክስ ዘፍርይ

ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ከትኩረሎም ዝግብኡ ማእቶታት፡
1. ናይ ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ማሽናት
1. ምግቢ ፐሮሰሲንግ ናውቲ
2. ባዮ ፕሮሰሲንግ ናውቲ
3. ባዮ ሪፋይነሪ ማሽናትን መሳርሕታትን
2. ኣግሮ ሜካናይዜሽን ማሽናት
1. ትራክተራት
2. ኮምባይንድ ሃርቨስተር
3. ናይ ማይ ፓምፕታት
4. ናይ ሕርሻ ትራንስፖርት መኻይንን መሳርሕታትን

መዓድን ልምዓት
መበገሲ ሓሳብ
•መሰረተ ሓሳብ ናይ ኢንዱስትሪ ሕብረተሰብ ልምዓትን መቦቆላውነትን እቲ ኣብ ማኑፋክቸሪንግ ኣመልኪቱ ዝቐረበ ሓሳባት ኩሉ ኣብ መዓድን ’ውን ሓቢሩ ክርኣይ ዝግብኦ እዩ። ስለዝኾነ ኣብ’ዚ መዳይ እዙይ ምድጋም
ኣድላዩ ኣይኮነን።
•ብዛዕባ መዓድን ክንሓስብ ከለና መዓድን ኣውፂእኻ ምሻጥ ዝዓለመ ክኾን የብሉን።

ንኡሳን ናይ መዓድን ልምዓት ዓቕምታት ምህናፅን
1/ ሓፂን ምምካኽ
ሓፂን ምምካኽ ካ ዝወደቑ ሓፃዊን ብስፍሓት ክንሰርሐሉ ንኽእል ኢና።

ናይ ቁጠባዊ ዕብየትን ልምዓትን ኣካይዳ ምኽረ ሓሳብ
1. ቁጠባዊ ፍልስፍናና
ፍልስፍናና ኣብ ንቡር መንነትና ዝተመስረተን ብናይ ሕብረተሰብ ሳይንስ ትኽክለኛ ሙዃኑ
ብተግባር እውን ዝተረጋገፀ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ቁጠባዊ ፍልፍናና “ብዓርሰ ሙርኮሳ ዓርስኻ ምኽኣል” ክኾን
ኣለዎ።

ናይ ቁጠባዊ ዕብየትን ልምዓት ኣፈፃፅማ ኣንፈትና
ንቁጠባዊ ዕብየትን ልምዓትን ክንክተሎ ዝግብአና ኣንፈት ናይ ኢንዳስትሪ ልምዓት ወያነ እዩ። ወያነ ሕላገትና ሙዃኑ ከምዘለዎ ኮይኑ፡ ወያነ ማለት ብናይ ሓፋሽ ተሳትፎን ንጡፍ ምንቅስቓስን ሽግራት እናለለይካን እናኣለኻን ተኸታታሊ ዝኾነ ምዕባለ ብምምፃእ በቢምዕራፉ ዝላ ምምዝጋብ እዩ።

ናይ ቁጠባዊ ልምዓት ኣንፈት መፈፀሚ ስትራተጂታትና
• ኣብ መቦቆላዊ ተኽእሎታት ብምድራኽ ንማሕበረሰባዊ ሃፍትን ንያትን ብቐፃልነት
ምምዕባል
• ኩሎም ናይ ማእቶትን ናይ ፍልጠትን ምሕደራን ዓቕምታትና ተዋዲዶምን ተዋዲዶምን ክሰርሑ በቢመዳይና ብምቅላስ
• ግዳማዊ ኣጋጣምታትን ተኽእሎታትን ምስ እቶም ውሽጣውን መቦቆላውን ክዛመዱን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ይኹን ልምዓት ምዓድን ኣብ ትግራይ ክዓቢ ዝኽእል ኣብ ሰለስተ ጉዳያት ዝምስረትን ንባዕሉን ንሰለስቲኦም መዳያት ዘገልግልን እንተኾይኑ እዩ።
• ናይናይ ህዝቢህዝቢ ተረባሕነትንተረባሕነትን ቀጥተኛቀጥተኛ ተሳትፎንተሳትፎን እቲ ሓደ ውሕስነት ናይ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ንህዝቢ ተረባሕን ብቐጥታ ዘዋፍርን ዝሰርሕን እንተኾይኑ እዩ። ህዝቢ ኣብ እቲ ናይ ማእቶት ሰንሰለትን መስተጋብርን ኮነ ኢልካ ክኣቱን ብዋንነት ናውቲ ማእቶት፡ ቀንዲ ዕዳግኡ ህዝብን ብፍላይ ድማመ
ሕርሻ ክኾን ምግባር፡ ብሰራሕተኛነትን ኣብ እታዎትን፣ ቀረብን ምክፍፋልን ትርጉም ዘለዎ ብፅሒት ክህልዎ ብምግባር እዩ።
• ናይናይ ዕዳጋዕዳጋ ቱረቱቱረቱ ውሽጣዊውሽጣዊ ዕዳጋዕዳጋ ክኾንክኾን ምግባርምግባር፡ ናይ ሕርሻ ኢንዳስትሪ ውፅኢታት ቀንዲ ናይ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትረ እታዎት ክኾኑ ብምግባር፡ ናይ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ምህርትታት ቀንዲ ዕዳግኦም ሕርሻ ኢኮኖሚ ክኾን ብምግባር፡
•መቦቆላውነት ማኑፋክቸሪንግ ኣብ መቦቆላዊ ማእቶት ዝተደረኸን ንሞቦቆላዊ ማእቶት ዘማዕብልን እንተኾይኑ እዩ ዘይነፅፍ ዕዳጋን ፍልጠትን ዝረክብ። እዙይ ማመለት ድማ ኣብ ሕርሻ ማእቶትን ካልኦት መበቆላዊ ማእቶትን ከም ኢደጥበብ ዝኣመሰሉ ዘማዕብልን ንዓኣቶም ተጠቒሙ ንቲ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ እናማዕበለ ዝኸድ ክኾን ኣለዎ ማለት እዩ።

ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ይኹን ምዓድን ልምዓት ብኸመይ ይህነፅ

ምህዞን ናይ ሙህዞ ዓቕሚ ብምህናፅ ማኑፋክቸሮንግ ኢንዳስትሪ ናይ ሙህዞ ዓቕምን፣ ናይ ማእቶት ዓቕምን፣ ናይ ኢንቨስትመንት ዓቕምን እናሃነፀ ንባዕሉ ብዞም ዓቕምታት እዚኦም ዝሃንፅ ከምዝኾነ ተረዲእኻ ክካየድ ዘለዎ እዩ።
ኣብኣብ ሞቦቆላዊሞቦቆላዊ ዓቕሚዓቕሚ ዝተደረኸዝተደረኸ ምርምርንምርምርን ልምዓትንልምዓትን ብምክያድ መበቆላዊ ማእቶት ብጠቕላላ ይኹን ሕድሕድ ናይ ማእቶት መዳይ ሓደ ብሓደ እንተርኢና ዘይነፅፍ ናይ ስነማእቶት ፍልፍል ምዃኑ ምርዳእን የድልይ። እዚ ዘይነፅፍ ዕቑር ዓቕሚ እዙይ እናፅናዕኻ ብሳይንሳዊ ቀመራት ኣቢሉ ክምዕብል ምግባር ቀንዲ ትኹረቱ ዝገበረ ናይ ምርምርን ልምዓትን ግስጋሰ እዩ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ክስጉም ዝገብሮ።

•ብመነፅር እዙይ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ክንሃንፅ እንተኾይንና ንቶም መበቆላዊ ማእቶት እናፅንዐ
ክምሓየሹን ማመእቶታውነቶም ክዓብይ ክነጥፍ ኣለዎ። ከብ እቶም መቦቆላዊ ማእቶታት ብፍላይ ንሕርሻ
ዘገልግል ክኾኑ ኣለዎ። ካብ’ቶም መበቆላዊ ማእቶታት ብፍላይ ድማ ካብ ሕርሻ እታዎት ዝጥቀም ፍልጠትን
ክእለትን ዝምሃርን ዝእክብን ክኾን ኣለዎ። ካብ’ዙይ ወፃኢ ፍሉይ ዓቕምን ዝበልሐ ዝተወንጠሐ ተወዳዳርነት
ምህናፅ ኣይከኣልን።
•ማኑፋክቸሪንግ ኣብ መቦቆላውነት ክድረኽ ድማ ምርምርን ልምዓትን ዝወነነ ክኾን ይግባእ። ምርምርን ልምዓትን ቀንዲ ውራያቱ ስነማእቶት /ቴክኖሎጂ/ ምውህላልን ምክፍፋልን እንትኾን። ቴክኖሎጂ ንምውህላል ድማ ቴክኖሎጂ ምውህሃድ /ቴክኖሎጂ ፊዩዥን / ከም ኣንፈት ክኽተሎ ኣለዎ።
•ቴክኖሎጂ ፊዩዥን ናይ ሰለስተ /ብውሑድ/ ነገራት ውፅኢት እዩ። ቴክኖሎጂ ምስግጋር፣ ቴክኖሎጂ ምቕማርን፣ ምሙካር ዲዛይን ምግባርን እዮም። ብድምር ናይ ምርምርን ልምዓትን መስርሕ ተገይሮም ይውሰዱ ድማ። ቴክኖሎጂ ምስግጋር ድማ ካብ ውሽጢ /ካብ መቦቆል/ ካብ ደገ ዘጠቓለሉ ክኾን ይኽእሉ። እቲ ናይ ደገ ንቲ መበቆላዊ ዘገልግልን ንዑኡ ተገዛእን ክኾን ይግባ። በዚ መርአዩ መሰረት እንተስ ቴክኖሎጂ ምውህሃድ ወይክዓ ቴክኖሎጂ ስግግር ኣ መቦቆላዊ ስነማእቶት ዝተደረኸ ክኾን እኒሀዎ ማለት እዩ።

ስነማእቶትት እንታይ እዩ ከመይ ንውንኖ?
•ናይ ስነ ማእቶት ትሕዝቶ /ቴክኖሎጂ/ ብዝተወሰነ ደረጃ ኣብ ማሽናትን ናውትን ተወሃሂዱ ይርከብ እዩ። እቲ ምስ ማሽናት ተዋሂዱ ዝርከብ ናይ ኣጠቓቕማ ኣግባብ፡ ናይ ዲዘይን ቁምነገር፡ ናይ ፅገና ኣካይዳ ባእታታት ዝሓዘ ጥራሕ እዩ።
•እቶም ቀንዲ ናይ ስነማእቶት ዓቕምታት፡ ናይ ሙህዞ፡ ናይ ማእቶት፡ ናይ ኢንቨስትመንት ተኽእሎታት እንትኾኑ፡ ኣብ መቦቆላዊ ስርዓተ ማእቶትና ዘሎ ዐቕምታትን ዕቑር ሃፍትን ብዘየቋርፅ ምርምርን መፅናዕትን ብምልላይ ብሰነድ ብምውህላል፡ ጉድለታቱ ድማ ካብ ግዳም ብምምፃእ ውሁድ ስነማእቶታዊ ፍልጠት ምሕንፃፅ የድልይ። ምዕሩይ ውህደት ንምፍጣር እቲ ግዳማዊ ኣብ እቲ ሞቦቆላዊ ክምስረት ኣለዎ።

•ዓቕሚዓቕሚ ህንፀትንህንፀትን ናይናይ ምርምርምርምር ስራሕናንስራሕናን ኣብኣብ ምውህሃድምውህሃድ ከትኩርከትኩር ኣለዎኣለዎ።። ቴክኖሎጂ ፊዩዥን ናይ ሰለስተ /ብውሑድ/ ነገራት ውፅኢት እዩ። ቴክኖሎጂ ምስግጋር፣ ቴክኖሎጂ ምቕማርን፣ ምሙካር እዮም።
ብድምር ናይ ምርምርን ልምዓትን መስርሕ ተገይሮም ይውሰዱ ድማ። ቴክኖሎጂ ምስግጋር ድማ ካብ ውሽጢ /ካብ መቦቆል/ ካብ ደገ ዘጠቓለሉ ክኾን ይኽእሉ። እቲ ናይ ደገ ንቲ መበቆላዊ ዘገልግልን ንዑኡ ተገዛእን ክኾን ይግባ። በዚ መርአዩ መሰረት እንተስ ቴክኖሎጂ ምውህሃድ ወይክዓ ቴክኖሎጂ ስግግር ኣብ መቦቆላዊ ስነማእቶት ዝተደረኸ ክኾን እኒሀዎ ማለት እዩ።
• ዓቕሚዓቕሚ ምህናፅምህናፅ ናይናይ ውሑዳትውሑዳት ሙሁራትሙሁራት ዕማምዕማም ኣይኮነንኣይኮነን ብዝብልብዝብል ኣሰራርሓኣሰራርሓ ክንሰርሕክንሰርሕ ኣለናኣለና ኩሎም መሁራት ዝሳተፉለሉ ምንቅስቓስ እዩ። ንተግባርን ንጠፍ ናይ ማመእቶት መስርሕ ብምፅናዕ ዝካየድ እዩ። ንቲ መስርሕ ካብ ምርኣይ ንላዕሊ ንቲ ናይ ማእቶት ማሕበረሰብ ብምዝርራብን ምስኡ ሙከራታት ብምክያየድን ዝካይድ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ንጡፍ ናይ ማመእቶት ሕብረተሰብ ዘላዕል ጉዕዞ ምዕባለ እዩ። ኣብ ክሊ እዙይ ሙሁራት ቁልፊ ናይ ምርምር መገጣጥምን መራሕትን ኮይኖም ክሰርሑ ኣለወዎም።

ወሳኒ ፍልፍል ናይ ስነማእቶት መፅናዕቲ ኣየናይ ክኾን ኣለዎ?
ናይ ደገ ስነማእቶት ብበዝሒ ኣሎ እዩ ዝብል እምነት ኣሎ። ብዝተፈላለዩ መልክዓት ናይ ስግግር ክርከብ ይኽእል
ምዃኑ እውን ይፍለጥ። እዚ ናይ ደገ EXOGENOUS ስነማእቶት ትርጉም ዘለዎ ምዕባለ ከምፅእ ዝኽእል ኣብ ናይ
ውሽጢ ENDOGENOUS ዓቕሚ ናይ ስነማእቶት ምውህላል ዝተደረኸን ብቲ ናይ ውሽጢ ኣቢሉ ዝትርጎም እንተኾይኑ እዩ። ኣብ ልዕሊ እዙይ እቲ ግዳማዊ ተኽእሎታት ናይ ማእቶት ምስ ውሽጣዊ ተኽእሎታት ተወሃሂዱ
ተግባራዊ ክኸውን ዝኽእል እንተድኣ ንመበቆላዊ ENDOGENOUS ስነማእቶት ከም ወሳኒ ናይ ዕብየትን ልምዓትን
እታዎት ተገልጊሉ እዩ። ብኽልቲኡ መዳይ ውሽጣዊነት ወይክዓ መበቆላዊነት ይውስን ንምዕባለና ብስነማቶት
ኣቢልና ስርዓት ማእቶትና እናማዕበልና ዉሑስን ቀፃልነት ዘለዎን ማእቶት ክነፍሪ ንኽእል።
•እቲ ቀዳማይ ሕግን ኣሰራርሓን እዩ። ካልኣይ ናይ ሙህዞ ማእኸላት መሰረተ ልምዓት ዝሓቖፈ ክልላዊ ዓቕሚ እዩ። ሳልሳይ ኣብ ሙህዞን ስራሕ ምፍጣርን ዝዋፈር ካብ ዩኒቨርስቲ ክሳብ ውልቀ ወዲ ዓዲ ሓይሊ ሰብ እዩ።

•ናይ ማእቶት ትካላት ቀዳማይ ስርሐን ማእቶት ኮይኑ ብኻልኣይ ደረጃ ሓይሊ ሰብ ክሃንፃ ብሕግን ብኣሰራርሓን ብመተባብዕን ብግቡአን ክፍፅማ ምግባርን ክነጥፋ ምግባር። በቢ በይንተን ክሰርሐኦ ዘይኽእላ ናይ ሓይሊ ሰብ ህንፀት እንትኾን ብሓባርን ብተደጋጋፍነትን ከካይድኦ ምግባር የድልይ።
•ናይ ትምህርቲ ትካላት ቀንዲ ውራየን ሓይሊ ሰብ ምህናፅ ኮይኑ ንዙይ ብዘጠናኽርን ብዘጉልብትን ኣግባብ ተዛማዳይ ዝኾነ ናይ ማእቶት ስራሕ ከካይዳ ምግባርን፡ ንዙይ ዘጠናኽርን ዘተባብዕን ስርዓት ክህልወና ምግባር ንቲ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ናብ ስሉጥ ምዕባለ ካብ ዘእትዉዎ ስልትታት ሓደ እዩ።
•ተምሃሮ ኣብ ስሩዕ ቤት ትምህርቲ ዝቀስምዎ ፍልጠት ናብ ጭቡጥ ትምህርቲ ክሰጋገር እንተድኣ ኮይኑ ናይ ገዛ ዕዮ ኣብ ጭቡጥ ናይ ማኑፋክቸሪንግ ተግባር ክፍትሽዎ ፅዑቕ ኣመራርሓ ክውሃቦም ይግባእ።
•ናይ ቤት ትምህርትታትን ናይ ማእቶት ሓይልን ዝምድና ኣብ ጭቡጥ ናይ ማእቶት ዕማም ዝተደረኸ ክኾን ኣለዎ።

ናይ ዛጊድ ክያዶታት ሽግርን ብድሆን ትርጉምን ትንታነን፡
1. እቲ ጀሚርናዮ ዝኒሀና ናይ ዕብየትን ስግግርን ኣፋፍኖት ከም መሓደ ትርጉም ዘለዎ ውፅኢት ወሲድና፡ ኢንዳስትሪ ኢኮኖሚ ብሓፈሻ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ከም እቲ ዝግባእ ዘይሃነፅና ንምንታይ እዩ። ተነፃፃሪ ብልጫ ስለ ዘይተጠቐምና ድዩ፣ ወይክዓ ተነፃፃሪ ተወዳዳሪነትን ስለዘይሃነፅና እዩ፣ ርእሰማል ስለዘየዋህለልና
ድዩ፣ ቴክኖሎጂ ስለዘየዋህለልና እዩ
2. እቲ ቑልፊ ጉዳይ ተነፃፃሪ ብልሒ ወይከዓ ተወዳዳሪነት ብዝሃንፅ መንገዲ ህንፀት ኢኮኖሚ ህንፀት ኣብምክያ ሓላፍ ዘላፍ ስለዘለና እዩ።
3. ተነፃፃሪ ብልሒ ንማሕበራዊ ንያት ተደሪኽካ ማሕበራዊ ካፒታል ምህናፅ ኣብ ዝብል ኣንፈት ስለዘይንኸይድ ዘለና እዩ።
4. ተነፃፃሪ ብልሒዝፈጥር ኣብ ማሕበራዊ ኒያት እዩ ካብ በልና እዙይ ድማ መቦቆላውነትን ውሽጣዊ ዓቕምን ተመስሪትካ ንዚኦም ምህናፅ ማለት እዩ።

እንታይ ንግበር፡ እማመን ምኽረሓሳብን
•ቀዳማይ እቶም መበቆላዊያን ናይ ማእቶት ኣግባባት ቀፃልነት ብዘለዎ ምምሕያሽ ኣካል ናይ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ክኾኑ ምግባር እዩ።
•ካልኣይ እቶም መበቆላዊያን ናይ ማኑፋክቸሪንግ ኣግባብ ማእቶት ምስቶም
ውሽጣዊ ናይ ማኑፋክቸሪንግ ዓቕምታት ክመጋገቡን ኣብ ናይ ማእቶት መርበብ ክዋሃዱ ምግባር

1. ስርዓተ ሕግና ምልዋጥ፡
ንብዓርሰ ሙርኮሳ ዓርሰ ምኽኣል ከምኡ እውን ንመበቆላውን ውሽጣውን / INDEGINOUS &
ENDOGENOUS/ ተኽእሎታት ዘሰስን ዝከላኸል ንሙህዞን ፈጠራን ዘትብዕ ሕጊ ክህልወና ኣለዎ። እቲ ሕጊ ድማ ኣብ ስራሕ ክውዕል ዝገብር ኣሰራርሓን መሓውርን ክቕረፅን ኣብ ተግባር ክውዕልን ኣለዎ።

2. ናይ ተጋሩ ንጥፈት ምዕባይ፡
ኣብ ማእቶት ዘሎ ማሕበረሰብ ፡ ሙሁራት፡ ነጋገዶ፡ ኢንቨስተራት፡ ዳያስፖራ ተጋሩ ከምዚ ሕዚ ተጀሚሩ ዝኒሀ ንጥፈትን ውዳበን ከምዘለዎ ኾይኑ፤ ብርክት ዝበላ ተበግሶታት ምጥያየሽ የድልየና እዩ። እዙይ ኮይኑ ንቁጠባዊ
ንጥፈታት ዝሕግዛን ዘሳልጣን ተግባራት ምክያድ ኣገዳሲ ኮይኑ ኣሎ።

ተወሳኺ ናይ ንባብ ሓበሬታ
• ህንፀት ነፃ ሃገራዊ ኢኮኖሚ

  • Dead Ends, New Beginnings
  • The Price of inequality

ዘልዓለማዊ ክብርን ሞጎስን ንቲ ምዕቡል ኣተሓሳስብኡን ተፃዋርነቱን ዘውረሰናን ዘጋደለናን ህዝቢ ትግራይ። ንቶም መንነቶም ዘውረሱን ዘጋደሉን ወለዲ!
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንቶም ናይ ወለዶም ሕድሪ ተቐቢሎም ግብኦም ዝፈፀሙ ተጋደልትን ሓርበኛታትናን!

Check Also

ውራይና መበል 57 ሕታም pdf ሙሉእ

ውራይና መበል 57 ሕታም pdf ሙሉእ wurayna text 57

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *