ስፖርትን ህንፀት ሰገናትን መናእሰይን

0
51

ኣብ ማሕበረሰብ ዘበናዊ ዓለም ዝነብሩ ሰገናትን መናእሰይን ኣብ ምህናፅ ዝለዓለ ግደ ዘለዎን ምስ ካልኦት እናተቃመመ ፍቱን መድሓኒት ከምዝኾነ ዝተረጋገፀሉ ዘፈር ስፖርት እዩ፡፡ ነዚ እዩ ድማ ሙሁራን ወይ ክኢላታት ስፖርት ዓርሱ ክኢሉ ብዝተቐፅዐን ዘይተቐፅዐን (Structure and unstructured) መንገዲ ሰገናትን መናእሰይን ንምህናፅ ዝጥቀምሉ፡፡ ብተመሳሳሊ ስፖርት ኣብ ምህናፅ ዝለዓለ ግደ ምስ ዘለዎም ተግባራትን ምንቅስቓሳትን ከም ትምህርቲ፣ ጥዕና፣ ባህሊ፣ ሃይማኖት ወዘተ እናተሓወሰ እቲ ህንፀት ምዕሩይ፣ ስሉጥ፣ ምዕቡልን ሙሉእን ክኾን ዝለዓለ ብፅሒቱ እናበርከተ ይርከብ፡፡ ስለዚ እዚ ፅሑፍ ስፖርት ትግራይ ብሓፈሻ ኩዕሶ እግሪ ትግራይ ድማ ብፍላይ ሰገናትን መናእሰይን ኣብ ምህናፅ እናተፀወቶ ዘሎ ግደ ንምድህሳስ ዝፈተነ እዩ፡፡

ባህሪያት ሰገናትን መናእሰይን   

ኣብዚ መሰናድኦ እዚ ሰገናትን መናእሰይን ዝብል (Adolescence) ንዝብል ቃል ንክውክለለይ መበገሲ ጌረ ኣለኹ፡፡ ስለዚ ሰገናትን መናእሰይን ከተማና ብስፖርት ዘለዎም ተጠቃምነት ቅድሚ ምርኣየይ ሰገናትን መናእሰይን ዝበሃሉ እንመን እዮም? ኣብ ክንድይ ዕድመ እዮም ዝርከቡ? ዝብል ካብ ዝተገበረ መፅናዕቲ ተበጊሰ (Adolescence) ከቕምጥ፡፡

ሰገናትን መናእሰይን ንወዲ ተባዕታይ ወይ ጓል ኣንስተይቲ ዘጠቓልል እዩ፡፡ ሰገናትን መናእሰይን ካብ ህፃንነት ዕድመ ዝወፁ ሰገናት ናብ ዓበይቲ ድማ ዘይሰገሩ መናእሰይ ኮይኖም፣ እቲ ዕድመ ብርኪ ብግቡእ እንተተኾስኵሶምሉ ኣብ ዕብየትን ህንፀትን ሃገር ኣዚዮም ኣገደስቲን ወሰንቲን ሸለል እንተተባሂሎም ድማ ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛን መዕነዊን ዝኾነ ብርኪ ዕድመ ዝርከቡ እዮም፡፡

ኒኮላስ ኤል ሃልት ዝተብሃሉ ሙሁር ኣዎንታዊ ህንፀት መናእሰይ ኣብ ዝብል መፅሓፎም “ሰገናትን መናእሰይን ኣብ መንጎ ህፃንነትን ንስንትን ዘሎ ዕድመ መሰጋገሪ እንትኾን ኣብ ውሽጦም ሰለስተ ብርኪ ዘለዎም እዮም፡፡ ፈላማይ ወይ መእተዊ ወይ ሰገናት ዝበሃሉ ኣብ መንጎ 11-14ዓመት፣ ማእኸለዎት ካብ 15-18 ዓመት፣ ሳልሳይን ኣብ ንእስነት ዝርከቡ ኣብ መንጎ 19-21 ዓመት ዘለዉ እዮም” (2008፡1) ብምባል (ንስቲንበርግ 1993) ጠቒሶም ኣቐሚጦምዎ እዮም፡፡

“ሰገናትን መናእሰይን ናብ ዕድመ ኮበላትን ጎራዙን ኣብ ዝግበር ስግግር ኣካላዊ፣ ኣእምሯዊ፣ መንፈሳዊን ማሕበራዊን ከይድታት ምሕላፍ ብምዃኑ ኣብዞም መሰረታዊ ባህሪያት ዕውት ብዝኾነ መንገዲ እንተተተግቢሩ ቀፃሊ ዕድመ ዘተኣማምን ስብእና ንክህልዎም ዝውስንሉ እዩ”፡፡ ይብሉ ኮልመንን ሮከርን (1998)

ባህሪያት ባፅሕነት እዋን “ማዕበልን ወጥሪን” እዩ ይብሎ ሃል (1904) ኣብዚ ዕድመ እዚ ዝርከቡ ሰገናትን መናእሰይን ባህሪኦም ካብ ሓደ ጫፍ ናብቲ ካሊእ ንምቕያር ጊዜ ኣይወስደሎምን፡፡ ንኣብነት ሓዚኑን ተኪዙን እናረእናዮ ዝነበርና ፀኒሕና እንትንሪኦ ብታሕጓስ ፍንፅሕ ክብል ንዕዘብ፣ ሕዚ ብውልቃዊነትን ስስዐን ዓዊሩ ዝተዓዘብናዮ ፀኒሕና እንትንሪኦ ራህሪሁን ዘለዎ ሓጣጢጡን እናሃበ ንዕዘብ፡፡

በዚ መሰረት ኣብዚ ዕድመ እዚ ዝርከቡ ሰገናትን መናእሰይን ጥንቃቐ ግን ድማ ብልሒ ዘለዎ ህንፀት ምግባር ወሳኒን ኣገዳሲን እዩ፡፡ ኣብዛ እዋን ሸተት ዝበለ ሰገንን መንእሰይን ንምምላሱ ኣዝዩ ክባር ዋጋ ንምኽፋል ይዕድም፡፡ ንኣወንታዊ ህንፀት እንተተጠቒምናሉ ኣዝዩ ክባር መኽሰብ ንክርከብ በሪ ይኸፍት፡፡

ባፅሕነትን ስፖርትን

ስፖርት ከም ዘፈር ዓርሱ ዝኸኣለ መንገዲ ህንፀት እንትኾን ምስ ካልኦት ዘፈራት ህንፀት እናተሓወሰ’ውን ቅመም ህንፀት ሰገናትን መናእሰይን ኮይኑ ከምዘገልግል ተሞክሮ ዓለምና የረድአና፡፡ ስፖርት ከምቲ ዝፍለጥ ንምሕዝነት፣ ንኣካላዊ ጥንካረ፣ ንብልሒ፣ ንፅቡቕ ስብእና፣ ጊዚኻ ኣብ ግቡእ ንምሕላፍ ብሓፈሽኡ ኣካላዊ መንፈሳዊን ኣእምራዊን ህንፀት ንምርካብ ቀንዲ መሳርሒ ብምዃኑ ንመትከል ኣማተሪዝም መሰረት ጌርካ ንምስታፍ ዝዕድም እንትኾን ከም ንመነባብሮን ዕዳጋን ንዝጥቀምሉ ድማ ናብ ዝለዓለ ብቕዓት ብምስጋር ኣብ መትከል ፕሮፌሽናሊዝም ጠርኒፉ ዘሳትፍ ባህሪያት ዘለዎ ማሕበራዊ ፍፃመን ንጥፈትን እዩ፡፡

በዚ መሰረት ንስፖርት ብሓፈሻ ኣብ ውድድራዊ ስፖርት ብፍላይ መሰረት ጌርና እንትንርኢ ውደባ፣ ስልጠናን ውድድርን ዝብልዎም መስርሓት ምሕላፍ ኣገዳሲ እዩ፡፡ እዞም መስርሓት ኣብ ክሊ እቶም ሰለስተ ክፍሊ ሰገናትን መናእሰይን ዘለዎም ብፅሒት ዝተፈላለዩ እዮም፡፡ንኣብነት ኣብ ቀዳማይ ክፍሊ ወይ መእተዊ ወይ ሰገን (11-14ዓመት) ዝርከቡ ንቅድመን መሰረታዊን ስልጠና (ስልጠና ቴክኒካዊ ብቕዓት) ዝለዓለ ብፅሒት እንትህብዎ ውደባ ወይ መልክዕ ጋንታ ዘለዎ ውደባ ቀፂሉ ዘሎ ብፅሒት ብምሓዝ ውድድር ከም ቅመም ኮይኑ ዝቐርበሉ ኩነታት እዩ፡፡

ኣብ ካልአይ ክፍሊ ወይ ማእኸላይ ስሕበት ንእስነት ዝበሃል (15-18ዓመት) ዘሎ ንስልጠናን ውድድርን ዳርጋ ናብ ተመሳሳሊ ፃዕቒ ዘለዎን ዝለዓለ ብርኪ ዝበፅሐሉ ስልጠና ዝወሃበሉ እንትኾን እቲ ስልጠና ካብ መሰረታዊ ብቕዓት ስልጠና (Fundamental Skill Training) ወፂኡ ናብ ውድድር ዘቕንዐ ስልጠና ዝወሃበሉ እዋን እዩ፡፡

ኣብ ስግግር ናብ ሳልሳይ መድረኽ ኣዶለሰንስ (19-21ዓመት) ዘሎ ዕድመ ንውድድር ዝለዓለ ቦታ ብምሃብ ስልጠና ንውድድር ብዘጎልብት መንገዲ ዝስራሕ (Tactical skill Training) ዝለዓለ ቦታ ዝሕዘሉ እዋን እዩ፡፡ ብርግፅ ከም ኣካላዊ ብቕዓትን ስልጠና ስነ ኣእምሮን (Physical fitness and Psychological Training) ከከም ክፍሊ ዕድምኡ እናተመጠኑ ዝወሃቡ ይኾኑ፡፡

ኣዶለሰንስን ባህሪያት ስፖርትን

ስፖርት ብዝተቐፅዐን ዘይተቐፅዐን (Structured and Unstructured) ብዝኾነ መንገዲ ብውልቀ ወይ ብሓባር ዝግበር ማሕበራዊ ንጥፈት እዩ፡፡ ሰባት ምስ ስፖርት ንላለየሉ ኣብ እዋን ድቂ ኣብ ክብዲ ኣዲና ኮይና ብንገብሮ ምንቅስቓስ ከምዝኾነ ሰብ ሞያ ዘረጋገፅዎ ሓቂ እዩ፡፡ ተወሊድና ኣብ ሑቕፊ ኣዴና ኮይና ባዕልትና ብሑቐ ደቂስና ኢድናን እግርናን ብእንገብሮ ምንቅስሰቓስን ብደገፍ ኣዴታትን (ድሕሪ ምጥባው ዝገብርኦ ምስርሳር) ፈሓኽ ምስ በልና ባዕልትና (ብወሳናይ መልክዑ ብኢድ ዝግበር ምንቅስቓስ እዩ) ምኻድ እንትንጅምር ድማ እግሪ ዝሓውስ እናበለ ተፈጥራዊ መሰረት ዝገበረ ምንቅስቓስ ንጅምር፡፡

ካብ 3 ወይ 4 ዓመት ጀሚሩ ክሳብ 6 ዓመት ኣብ ዘሎ ዕድመ ዘይተቐፅዐ ብውልቀ ወይ ብሓባር ባዕልትና ብነውፅኦም ሕጊታት መሰረት ዝገበሩ ምስ ኩዕሶ ወይ ብሽክሌታ ወይ ገመድ ወይ ካልኦት መሳርሒታት ብምሕዋስ ዝግበሩ ምንቅስቓሳት ነቲ ቀፃሊ ሂወትና መሰረት ዘትሕዙ ስፖርትታት ምስራሕ ዝጅመረሉ እዋን እዩ፡፡

ካብ 7-10 ዓመት ዘሎ ዕድመ ካብ ህፃንነት ንምውፃእ ካብ ዘይተቐፅዐ ምንቅስቓስ ናብ ክፋል ዝተቐፅዐ ምንቅስቓስ (ትምህርቲ፣ ስፖርት፣ ኣከዳድና፣ ኣካይዳ፣ ኣዘራርባ ወዘተ) ዝስገረሉ እዋን ብምዃኑ ንቐፃሊ ሂወትን ድልየትን ወሳኒ ዕድመ እዩ፡፡ ነዚ እዩ ድማ ኣብ ብቁጠባ ዝዓበዩ ሃገራት ኣብዚ ዕድመ እዚ ንዝርከቡ ሰገናት ዘምህሩ ወይ ዘሰልጥኑ ዝለዓለ ብቕዓት፣ ዓቕሚን ፍልጠትን ዘለዎም ሙሁራን ንክካየድ ዝገብሩ፡፡

ኣብ ሃገርና ግና ብወሳናይ መልክዑ ብፍንውን ብዘይተቐፅዐን መንገዲ ዝካየዱ ብምዃኑ ሰገናት ዝለዓለ ዓቕሚ ንከጥርዩ ኣብ በቢ ከባቢኦም ብዝረኽብዎ መዘውተሪ ስፍራ ስፖርት እዩ፡፡ ሰገናት ኣብ መፃወቲ ሜዳ መንደር ዓርሰ ምንቅስቓስ ብምግባር ዓቕሞም ንከዕብዩን በሪ ዝኸፍተሎም ይኸውን፡፡ ይኹን’ምበር ኣብ ከተማና፣ ክልልናን ሃገርናን ዘሎ ኩነታት መበገሲ ጌርና እንትንሪኦ   ሰገናትን መናእሰይን ካብ ገዝኦም ውፅእ ኢሎም ዝንቀሳቐስሉ ቦታ ስለዘይረኽቡ ብዓርሰ ተበግሶ ዝገብርዎ ፍኑው ምንቅስቓስ ዝተደረተ ጌርዎ ንዕዘብ፡፡

ኣዶለሰንስን ስፖርትን ኣብ ትግራይ ብመንፅር ከተማ መቐለ ታሪካዊ ተዘክሮ

ኣብ መቐለ ሰገናትን መናእሰይን ኣብ ምህናፅ ዝለዓለ ግደ ዝፃወታ ዝነበራ ማሕበራዊ ትካላት መንደራት እየን፡፡ ኣብ መንደር ዘይፍፀም ንጥፈት ቁልዕነትን ንእስነትን ዳርጋ ኣይነበረን፡፡ ኣያናቕላ፣ ሆያ ሆየ፣ ሓዋርያ (ሓይራ)፣ ኣሸንዳ፣ ወዲ ውለዳ፣ ሓመሳ፣ ሃደን፣ ሸረር፣ ፀወታታት ኩሎም ዓይነት ኩዕሶ፣ ሕቡሕቡኢተይ፣ ማይ ማዮ፣ ኳሊኳል ወዘተ ኩሎም ንጥፈታት ኣብ መንደርን ብቖልዑ መንደርን ዝፍፀሙ ንጥፈታት ቁልዕነትን ሰገንን ንእስነትን እዮም፡፡

ስለዚ ኣብ መቐለ ውደባ ዝጅመር ኣብ መንደር ይኸውን፡፡ በቲ ዝነበርክሉ ዕድመ ቁልዕነትን ንእስነትን ኣብ ነፍሲ ወከፍ መንደር እንተወሓደ ሓንቲ መፃወቲት ደቂ መንደር ዝኾነት ቦታ ብምንባራ ኩሎም ንጥፈታት እዋኖም ሓልዮም ንክፍፀሙ ዘሸግር ኣይነበረን፡፡

በዚ መሰረት ኣብ መንደር ዝተጀመረ ስፖርታዊ ንጥፈታት ናብ ስሩዕ ውድድር ዝስገረሉ እዋን ደቂ 12ን 13ን ዓመት ምስኮና ውድድር 4ይ ዲቪዚዮን (D Level) ምስተጀመረ ነይሩ፡፡ ኣነ ኣዲስ ኣለም ብዝብል ስም መንደርና እየ ተፃዊተ፡፡ ኣብቲ እዋን ካብ 4 ዲቪዚዮን (D Level) ናብ  3 ዲቪዚዮን (C Level) ብምብራኽ ክትፃወት ትፀንሕ፡፡ ኣብዚ ዕድመ እዚ ንምፅዋት ክሳብ ወዲ 15 ዓመት ክትኾን ዝጠልብ ሕጊ ምንባሩ ይዝከረኒ፡፡ ቀፂሉ ናብ 2 ዲቪዚዮን (B Level) ብምሕላፍ ናብ ስሩዕ ውድድር፣ ምስረታ ስሩዕ ጋንታ ምድላው ናብ ዝግበሮ ስርዓት ይእቶ፡፡ ኣብዚ ብርኪ እዚ ንምፅዋት ክሳብ 17ን 18ን ዓመት ነይሩ፡፡ ኣብ መወዳእታ 1 ዲቪዚዮን (A Level) ብምእታው መናእሰይ ድልየቶም የርውዩ ኔሮም፡፡ ካብቲ ዝተሓተ ክሳብ እቲ ዝለዓለ ዘለዉ ኩሎም ውድድራት ኣፍልጦ መምርሒ ኩዕሶ እግሪ ትግራይ ዝነበሮም ኔሮም፡፡ ኣብ መወዳእታ ዝዓበየ ድልየትን ባህጊን መናእሰይ ተፃወቲ ዝነበረ ንትግራይ ምውካል ኔሩ፡፡ እንተሰሚሩ ንወካሊ ታሕጓስን ፍስሃን ካብ ተመልከቲን መፍቀርቲ ስፖርትን ድማ ዝለዓለ ክብረት ዝርከበሉ ኔሩ፡፡

ስፖርትን ግደ ኣወንታዊ ህንፀት ሰገናትን መናእሰይን ኣብ መቐለነንሐ  

ነዚ ፅሑፍ እንትፅሕፍ ካብ መሰረተ ሓሳብ ተልዒለ ካብ ዝፅሕፍ ካብ ተሞክሮይ ተበጊሰ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ብመንፅር ሳይንስ ዘለዎ ትርጉም ንምርኣይ መሪፀ፡፡ ኣብ ከተማ መቐለ እየ ተወሊደ ዓብየ፡፡ ናብ ስፖርት ዝኣተኹ ከም ኩሎም ሰገናት ትግራይን መቐለን ኣብ መንደርን ዕሸል ዕድመይን ነይሩ:: ኣብ መንደርና ዳርጋ ዘይንፃወቶ ዓይነት ስፖርት ኣይነበረን፡፡ ኩዕሶ እግሪ ብጨርቂ ዝተሰፈየት ኩዕሶ፣ ብእምኒ ዝተሰርሐ በሪ ሸቶን፣ ባዕልትና ብዝተሰማማዕናሉ ሕግን፤ ብጨርቂ ኩዕሶ ቲራ ብሓደን ክልተን ሰባት፤ ቁሩቁስ ኣብ ዘይተወሰነ ቦታን በዝሒ ሰብን፤ ቅብቀባ ብኢድን እግሪን፤ ኩዕሶ መርበብ ብሸምበቆ ኣብ ዝተዘርግሐ ገመድን ጨርቂ ኩዕሶን፤ ኩዕሶ ሰኪዔት ኣብ ሰፈር ዳቦን ብጨርቂ ኩዕሶን፤ ቴዘር ቦል (ፋወል) ብእግርን ብኢድን፤ ማይ ማዮ ብጨርቂ ኩዕሶ ወዘተ እዚኦምን ካልኦትን ንክንፃወት ክልተ መሰረታዊ ኣጋጣሚታት ምርካብና እዩ፡፡ “መንደር ዝብልዎ ውዳበን” ኣብ መንደር ዝርካባ “ክፍቲ ቦታታትን” እዮም፡፡

በዚ መሰረት ዳርጋ ነፍሲ ወከፍ ቖልዓ ኣብ ክልተን ሰለስተን ዓይነታት ስፖርት ንክነጥፍ ባይታ ዝተነፀፈሉ ነይሩ፡፡ ነዚ ኣብ መንደር ዝተጀመረ ፍንው ምንቅስቓስ ኣብ ምቕፃዕን መልክዕ ኣብ ምትሓዝን ግደ ኣብያተ ትምህርቲን መምህራንን፣ ከምኡ ድማ ወወክማን ዓበይቲ መፃወቲ ሜዳታትን ዕዙዝ ነይሩ፡፡

ብኸምዚ ኣገባብ ዝተጀመረ ኣብ ሃገርና ፈላሚ ዝነበረ ስሩዕ ስልጠና ሰገናት ኣብ ከተማ መቐለን ብኩዕሶ መርበብን ተጀመረ፡፡ ነቲ ስልጠና ንክጅመር ተበግሶ ዝወሰደ መብራህቱ ከለሎም (ወዲ ከለሎም) እንትኾን ነፍስሄራት መምህር ሃይለ ገ/መስቀልን ኣይተ ገ/እግዚኣብሄር ገ/ማርያምን ዝለዓለ ግደ ነይርዎም፡፡ ካብ ኣሰልጠንቲና መሓዛይ መም/ ገ/መስቀል ጣሰው ሓደ ኔሩ::

እቲ ብ1970ዓ/ም ክረምቲ ንሓደ ሰሙን ዝተውሃበን ኣብ መሰረታዊ ምንቅስቓስ ኩዕሶ መርበብን መሰረት ዝገበረ ስልጠና ዝሐሹ ንዝተብሃልና ሰገናትን መናእሰይን ተመሪፅና ነቲ ዝተውሃበና መበገሲን መሰረታዊን ስልጠና ባዕልትና ንውንኖ ኩዕሶን መርበብን ተዋሂቡና ንጉሆ ንመሃር ድሕሪ ሰዓት፣ ድሕሪ ሰዓት ንመሃር ንጉሆ ንለማመድ ከምዝነበርና ይዝከረኒ፡፡

በዚ መሰረት እቶም ነዚ ሓሳብ ዘመንጨውን ዘተሓባበሩን ሓለፍቲ ስፖርት ኮሚሽን ትግራይ ኣብ 1971ዓ/ም ኣብ ዝተኻየደ ሃገርለኸ ውድድር ኩዕሶ መርበብ ካብ ሰልጠንቲ ሞራል ንክኾነና ተባሂሉ ሓደ ሰልጣኒ ምስታ ሕርይቲ ጋንታ ክምረፅ ተገበረ፡፡ ነቲ ምርጫ ድማ ኣነ ተመሪፀ ክለማመድ ምስ ፀናሕኩ ካብ ኣብዮታዊ ሰራዊት ተፃወቲ ኣየእተኹምን ዝብል ሕቶ እንትቐርብ ካብቶም ተቐኒሶም ዝተረፉ ተፃወቲ ሓደ ኮይነ ተሪፈ፡፡ ብርግፅ ኣብቲ እዋን ንትግራይ ንምውካል ናብ ሕፀ ምቕራብ ባዕሉ ዝለዓለ ታሕጓስ ዝፈጥር ብምንባሩ ብምትራፈይ ቅርታ ኣይተሰመዐንን፡፡ እኳድኣስ ንቀፃሊ ዝነበረኒ ብቕዓት መሰረትን ሞራልን ከምዝኾነኒ ኣይከሓድን፡፡

ኣብ ትግራይን ብኩዕሶ መርበብን ዝተጀመረ ስልጠና ሰገናትን መናእሰይን ብሃገር ብርኪ ከም ዝለዓለ ብሉፅ ተሞክሮ ተወሲዱ ብኩዕሶታት እግሪ፣ መርበብ፣ ሰኪዔት ኢድን ኣትሌቲክስን ንክልተ ኣዋርሕ ዝወሃብ ስሩዕ ክረምታዊ ስልጠና ኮይኑ ንክቕፅል ተወሲኑ ክትግበር ድሕሪ ምፅናሕ ካብ 1990ዓ/ም ጀሚሩ ድማ ኣብ ሰለስተ መደብ (Category) ትሕቲ 13 ዓመት፣ ትሕቲ 15 ዓመትን ትሕቲ 17 ዓመትን ተባሂሉ ናብ ዓመት ሙሉእን ዝተቐፅዐን ስልጠና ተቐይሩ እስካብ ሕዚ እናተተግበረ ይርከብ፡፡

ብተመሳሳሊ መንገዲ ካብ 2006ዓ/ም ጀሚሩ ድማ ካብ መላእ ሃገር ንዝተውፃፅኡን ብብቕዓቶም ዝተኣመነሎምን 4 ዓመት ንክስልጥኑ ብሃገር ብርኪ ኣብዝተሰርሐ ስፖርት ኣካዳሚ ክስልጥኑ ተጌሩን እናተገበረን ይርከብ፡፡ ኣብቲ ፈላማይ ስልጠና ካብ ትግራይ ተሓርዮም ዝሰልጠኑ መናእሰይ ዝነበሩ እንትኾኑ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2009 ተመሪቖም ወፂኦም እዮም፡፡ ኣብቲ እዋን ካብ ትግራይ ተመሪፆም ናብቲ ኣካዳሚ ዝኣተዉ 5 መናእሰይ እንትኾኑ ስልጠንኦም ዝዛዘሙ ግና እቶም 4 እዮም፡፡ እሞ እቶም ሰልጢኖም ዝተመረቑ ናበይ ከዱ? ፀኒሐ ክምለሶ እየ፡፡

ቅድሚኡ ግና ሰገናትን መናእሰይን ንምህናፅ ዝውሰዱ ዘለዉ ተበግሶታት እንታይ ይመስሉ? መዝሙርን ዕማምን ምእታው ሓንቲ ጋንታ ናብ ፕሪሚየር ሊግ ብምእታው ክልተ ጋንታታት ተኸምቢቱ ኣሎ፡፡ ሕዚኸ እቲ ዝነበረ ጉያ ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታት ይርከብ ንዝብል ክድህስስ ክፍትን እየ፡፡

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here